فروشگاه بزرگ الماس
این فروشگاه اینترنتی آمادگی خود را جهت ارائه انواع فایل های الکترونیک، پروژه های مختلف دانشجویی و صنعتی، کتاب ها و جزوات و دانشگاهی اعلام کرده و در این زمینه فعالیت خود را آغاز کرده است
فروشگاه بزرگ الماس
این فروشگاه اینترنتی آمادگی خود را جهت ارائه انواع فایل های الکترونیک، پروژه های مختلف دانشجویی و صنعتی، کتاب ها و جزوات و دانشگاهی اعلام کرده و در این زمینه فعالیت خود را آغاز کرده استدانلود اصول سرپرستی قاطعیت در مدیریت 43 ص
| دسته بندی | مدیریت |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 40 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 69 |
فرمت فایل : ورد
قسمتی از محتوی فایل
تعداد صفحات : 69 صفحه
دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج تحقیق درس اصول سرپرستی عنوان: قاطعیت در مدیریت استاد : سرکار خانم حسینی دانشجو : سمانه فرجیان نیمسال دوم 84-1383 پیشگفتار : تئوری های مدیریتی به عنوان مجموعه ای متحول و مرتبط با شرایط اقتصادی ـ صنعتی و دگرگونیهای سیاسی ـ اجتماعی همواره به صورت بستری مناسب در ارایه روشهای کابردی و سامان سازمانی مورد استفاده قرار داشته است.
این مجموعه هم اکنون به عنوان علوم مدیریتی، گستردة دامنه داری از چارچوبهای علمی، همچون اقتصاد، ریاضیات و آمار، روانشناسی، جامعه شناسی، مهندسی و دانش سیاسی را در برمی‌گیرد.
از همین روست که ((الگوسازی مدیریت)) در سالهای اخیر، بیش از پیش، از جنبة مفهومی‌و نظریه پردازی صرف، به مدل های کاربردی و مبتنی بر دیدگاه های ((بین رشته ای)) گرایش یافته است.
فرآیند علمی‌تر شدن دانش مدیریت، بر پایة علوم غیر کمی‌و نظریه های کیفی نیز تقویت شده است که از جمله مهمترین آنها باید از تئوری ها و الگوهای عقلایی مربوط به ((مدیریت رفتار سازمانی)) نام برد.
این شاخه از دانش مدیریت، به شدت تحت تأثیر ((دانش روانشناسی)) قرار داشته و رابطة تنگاتنگی را با علوم رفتاری ایجاد کرده است.
شناخت انسان و تجزیه و تحلیل کنش و واکنشهای انسانی در یک مجموعة سازمانی، ادراک ما را از واقعیتهای مدیریتی و ساختار علمی‌مجموعه های ((انسانی ـ تکنولوژیک)) و فعالیتهای ((سازمان ـ مدیریتی)) به طور چشمگیری افزایش داده است (Kahen 1997).
به بیان دیگر، تلفیق منطقی دانش مبتنی بر واقعیت روانشناسی و چارچوبهای نظری مدیریت، موجب پیدایش مفاهیم و الگوهای نوین کاربردی شده است که مقولة ((قاطعیت)) از جمله تازه ترین آنهاست.
چه در زمینه مدیریت و چه دربارة موضوعات دیگری مانند رهبری، مباحثة قانع کردن دیگران، هدایت، مذاکره، فروش یا ارزشیابی بحث کنیم، همة این موارد را میتوان در یک موضوع به نام : ((کُنش متقابل انسانی))، خلاصه کرد.
به دلیل پیامدهای کنش متقابل انسانی در اثر بخشی فعالیت، عنوان این فصل، ((وارونه سازی یا معکوس کردن اثر دومینو)) نامگذاری شده است.
گاهی در امور اداری اشتباهی رخ می‌دهد که پیش از پی بردن به آن، اثر متقابلی به صورت یک ((واکنش زنجیره ای)) ایجاد می‌شود.
باید توجه داشت که در بازی دومینو، ((اثر)) را نمی‌توان معکوس یا وارونه کرد.
اما در ((مدیریت)) این کار ((شدنی)) است.
میتوان با یک تغییر به ظاهر کوچک، ((یک واکنش زنجیره ای مثبت)) ایجاد کرد.
دنیای مدیریت، روز به روز پیچیده تر می‌شود؛ رد شرایط بسیار متغیر و متحول اقتصاد کنونی، اغلب شرکتها در تلاشند تا با شناخت و فراهم سازی خواسته های مشتریان، از رقبای خود پیشی گیرند که در همین چارچوب،تناقضی را میتوان دید.
در بحث پیرامون فردی که به یک مشتری خدمت میکند، یا کارکنانی که در مراحل گوناگونه فرآیند تولید، مشکلات مربوط به کیفیت کالا را برطرف می‌سازند و یا مدیری که افراد را به عملکرد بهتر تشویق میکند، در واقع،
** توجه: شما دوستان میتوانید از اینجا وارد فروشگاه بزرگ الماس شده و دیگر محصولات و پروژه های مشابه را جست جو نمایید... هدف ما رضایت شماست
دانلود اصول سرپرستی روابط عمومی پرورش مهارتهای سرپرستی 22 ص
| دسته بندی | مدیریت |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 87 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 22 |
فرمت فایل : ورد
قسمتی از محتوی فایل
تعداد صفحات : 22 صفحه
استاد: دانشجو: درس: اصول سپرستی زمستان86 پرورش مهارتهای سرپرستی مدیران در تمامی سطوح سازمانی و در کلیة سازمانها وظیفة بنیادی طراحی و پویا نگهداشتن محیطی را بر عهده دارند که در آن ، افراد با همکاری همدیگر ، بتوانند مأموریت ها و هدفهای معنی را به اجرا درآورند .
اجرای این مهم ، نیاز به توانایی ها ، مهارتها و دانشهایی دارد .
هدف از تهیه این جزوه تلاش به منظور اشنایی هر چه بیشتر اینجانب با اصول سرپرستی می باشد لذا با راهنمایی استاد ارجمند جناب آقای افشار تلاش گردیده تا با مفهوم رشد و رهبری از دیدگاه اسلام آشنا شده و بر اهمیت جلب همکاری روانها و حرکت درآوردن آنها به سوی هدفی مقدس و عالی تأکید گردد .
رشد و رهبری در اسلام هنگامی که صحبت از جامعه است و اجتماع انسانی ، به دلیل ماهیت موجوی انسان که مخلوقی است جامعه زی ، مباحثی به میان می آید که به چگونگی ادارة اجتماع انسانی مربوط می شود .
اسلام دینی است جاودانی و فراگیر و برای همة شئون زندگی مردم ، در مورد رهبری و مسئولیت هایش سرشار از ایات و احادیث است و سیره زندگی پیامبر (ص) و معصومین (ع) نیز خود ،نمونه هایی (الگوهایی) در این زمینه خواهند بود .
اسلام همة توجه خود را به رهبران معطوف ننموده ، بلکه فرد فرد مسلمانان را نیز مسئول می داند و با این نگرش وسیع و عمیق ، نه گرفتار اصالت فرد شده ونه اصالت اجتماع ، بلکه به هر دو وجه امعان نظر داشته است ولی مسئولیت رهبران را بیش از شهروندان می داند .
روایتی از پیامبران (ص) نقل شده که فرمودند : « دو گروه هستند که هر گاه صالح باشند ، امت نیز صالح خواهد بود و اگر فاسد شوند ، امت فاسد خواهد شد و آن دو گروه علما و امیران جامعه اند .
» از این روایط چنین استنباط می شود که مسئولیت کسانی که رهبری فکری مردم را به عهده دارند (علما و دانشمندان ) و نیز افرادی که مسئولیت های نظام ، اعم از اجرایی و غیر آن را پذیرا شده اند ، بسیار سنگین و در چگونگی ادارة جامعه و حتی روش زندگی مردم تعیین کننده است .
شاید این سوال پیش بیاید که در اسلام چرا ، هم «افراد» مسئول هستند و هم «گردانندگاه حکومت»؟
در پاسخ باید خلقت انسان را یاد آور شد که گونه ای است که «اختیار و اراده» از خصوصیات بارز او و یکی از شاخه های تعیین کنندة تفاوت این مخلوق برتر عالم خلقت و حیوانات خواهد بود .
بنابراین خداوند آفریننده ، با افزایش چنین موجودی هرگز او را عبث نیافریده و او را رها نکرده تا از این خصلت خود ، یعن اختیار اراده ، هر طور که مایل است استفاده کند .
در مقابل از او مسئولیت خواسته است ، مسئولیت در قبال خود و مسئولیت در قبال جامعه که در آن زندگی می کند و حتی جامعه جهانی .
در اسلام هیچ کس حق ندارد حتی به خودش ضرر بزند .
مسئولیت تا به این حد است و اینچنین ، اختیار او مهار و در مسیر بهبود ، رشد و تکامل جهت دار شده است .
خداوند برای این صیرورت و این شدن و به سوی تعالی رفتن ، مجموعه دستورهایی را در کتابی جاودانی به نام قرآن بر مردم عرضه نموده و خود می فرماید : «ولیکن افرادی ربانی باشید به واسطه آنکه کتاب خدا را پیوسته آموزش می دهید و به واسطه آنکه پیوسته انس و رجوع دایمی به قرآن دارید .
» (آیه 79 ، سوره آل عمر
** توجه: شما دوستان میتوانید از اینجا وارد فروشگاه بزرگ الماس شده و دیگر محصولات و پروژه های مشابه را جست جو نمایید... هدف ما رضایت شماست
دانلود اصول سرپرستی 42 ص
| دسته بندی | مدیریت |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 67 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 41 |
فرمت فایل : ورد
قسمتی از محتوی فایل
تعداد صفحات : 41 صفحه
مرکز آموزش فنی شماره 2 تهران درس: اصول سرپرستی استاد: جناب آقای منتصری تهیه و تنظیم : حمید رضا اردلان مرئی شماره دانشجویی:80134060 ( مقدمه اگر با تأمین در مجموعه دستاوردهای فرهنگی بشر (هنر، ادبیات، فلسفه و…) و اشیاء و وسایلی که لوازم زندگی ما را به عنوان «بشر قرن بیستم» تشکیل داده اند، بیفکنیم، به آسانی درمی‌‌یاییم که حتی ساده ترین لوازم موجود در این مجموعه (مثل میز، صندلی و …) نیز محصول خلاقیت ونوآوری اندیشمندانی بوده است که در طول سالها با پردازش اندیشه ها و نظریه ها و ابتکارها به شکل امروزین خود در آمده است ودر آغاز با ابتدایی ترین شکل خود در ذهن یک انسان خلاق به وجود آمده ، سپس در مسیر گذشت زمان و پیشرفت دانش تکامل یافته است.
این اصل حتی رشد ذهن بشر را نیز در بر می گیرد.
بی شک بشر در آغاز ظهور بر این کره خاکی دارای ذهنی تهی بوده است که از طریق در گیر شدن با جهان پیرامونش ، بذرهای نهفته درون خویش را شکوفا نموده است و امروز مفاهیم ذهنی بشر روزگار ما را ، مجموعه ای از طرحهای تکامل یافته تشکیل داده اند که در گذشته به شکلهای ابتدایی در ذهن هزاران اندیشمند خلاق جوانه زده و هر یک بنا به قدر نبوع و نو آوری خویش در تکمیل آنها کوشیده است؛ و در این فرآیند متفکران با به کارگیری عناصر درست محصولات تلاش پیشینیان و بالفعل کردن استعداد های نهفته خویش و افزایش توان درست دیدن بودها و نبودها، در جهت ایجاد و ارائه یک مفهوم یا نظریه جدید – که گاه با نظریه های پیشین نیز تباین داشته باشد- گام برداشته اند و توانسته اند واقعیتی نوین را بر دستاوردهای مادی و معنوی بشر بیفزایند .
بدیهی است که قدرت خلاقیت بشر زمینه خاصی نداشته ، بلکه به گواهی تاریخ در عرصه کلیه فعالیت های خویش در طی قرون به نوآوری ، ابداع ، عرضه و تکمیل آنچه پیشتر نبوده، دست یازیده است ؛ برای مثال یکی از جالبترین این زمینه ها، نوآوری بشر در ایجاد زبان است.
براستی آدمی چگونه به سخن گفتن رسید؟
برای سوال فوق پاسخهای متنوعی ارائه شده شده است؛ پاسخ درست هر چه باشد ، بی شک در بر گیرنده این واقعیت است که بشر روزی اقدام به تعیین قرار داد کرده است .
برای مثال وسیله ای را که بدان می نویسند، قلم نامیده است واین لفظ را نشانه مفهومی قرار داده است که ذهن برای بیان آن قبلاً واژه ای نداشت ، وامروز انباشتگر ذهن ما از نامها وواژه ها حاصل نوآوری و خلاقیت گذشتگانی است که رنج تعیین لفظها را برای مفاهیم ذهنی برخود هموار نموده اند؛ اینک این پرسش بجاست که چرا بشر تنها در کاروان حیات ، قادر به خلاقیت (به معنای ابداع)می باشد؟
خداوند درقرآن برای شناخت «خویش»و «هستی»، انسان را دعوت به تدبر در آیات خویش می کند ؛ آیات و نشانه هایی که از کوچکترین ذره تا اجرام آسمانی و کهکشانها ، جلوه‌های آن قدرت خلاقیت خلاق ازلی ، هستند ؛به زیباترین ونیکوترین وجهی بر اندام نیستی ، خلعت هستی پوشانده وبه آن لذت بودن را انعام کرده است؛ بودنی که نعره تکرار تسبیح تکوینی ذره ذره اجزایش غلغله ای در گردونه حیات در افکنده است: نطق آب ونطق گل هست محسوس حواس اهل دل جلمه ذرات زمین و آسمان با تو می گویند روزان وشبان ما سیعیم و بصریم و هشیم با شما نا محرمان ما خامشیم خامشیم و نعره تکرارمان
** توجه: شما دوستان میتوانید از اینجا وارد فروشگاه بزرگ الماس شده و دیگر محصولات و پروژه های مشابه را جست جو نمایید... هدف ما رضایت شماست
دانلود اصول سرپرستی 135 ص
| دسته بندی | مدیریت |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 111 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 192 |
فرمت فایل : ورد
قسمتی از محتوی فایل
تعداد صفحات : 192 صفحه
اصول سرپرستی مقدمه بنام خدا من قصد دارم با تلاش خودم و به امید خدا تحصیلاتم را ادامه بدهم تا بتوانم تواناییهای علمی و عملی خود را بالا برده، در کنار درس کار هم انجام دهم، در این صورت می‌توانم اشکالات کارم را در کنار تحصیلاتم رفع کنم و در حین تحصیل موارد تازه و جدیدی بیاموزم .
اگر بتوانم در آینده شرکتی را اداره کنم و مدیر شرکتی بشوم ، مدیری خواهم بود که کاملاً جدی و در عین حال خوشرو با مخاطبم برخورد کنم در کمال آرامش و اطمینان خاطر صحبت کنم، پوشش و برخوردم طوری باشد که بتواند اعتماد طرف مقابلم را جذب کند ، در مورد همکارانم رفتار خوبی داشته باشم به طوری که آنها از کار کردن با من راضی باشند.
مدیری خواهم بود که از نظر عملی آنقدر پیشرفت کرده باشم که بتوانم صریح در مورد مسأله‌ای اظهار نظر نموده و اگر مشکلی بود بتوانم به درستی آن را تشخیص داده و برطرف نمایم.
مشکلاتی را که در محل کار سبب ناراحتی و مشغلة فکری کارکنانم می‌شود را از میان برمی‌دارم و اگر کاری به من مراجعه شد کاملاً درست، صحیح و کامل انجامش می‌دهم و مشکلی در کارم نباشد تا بتوانم مراجعه کننده‌ام را راضی کنم.
می‌خواهم از تمام وسایل و لوازم ضروری مربوط و در ارتباط با کارم استفاده نمایم و شرکتم را به کلیه وسایل پیشرفته و مورد نیاز حرفه‌ام که جزء وسایل روز دنیا هستند مجهز نمایم.
در مورد برخورد با فردی که برای کار به من مراجعه کرده بعد از اطمینان از درستی و بی‌عیب و نقص بودن کارشان با ایشان قرارداد تنظیم می‌نمایم، تا به این وسیله اعتماد و اطمینان طرف مقابلم را جلب نمایم.
جدی ـ خوش برخورد ـ اعتماد به نفس ـ آرام ـ منظم ـ صبور ـ سخنران ـ لایق و شایسته ـ استفاده از وسایل پیشرفته ـ پیشرفت علمی ـ فکور ـ سیاستمدار فصل اول خلاصة تاریخی مقدمه گر چه مدیریت به مفهوم کلی آن سابقه‌ای به قدمت زندگی انسان و حتی بیشتر از آن را دارد، اما آنچه که به نام دانش مدیریت برای مدیریت سازمانها و مؤسسات، به خصوص مؤسسات انتفاعی تکامل پیدا کرده است، مربوط به اواخر قرن نوزدهم و عمدتاً قرن بیستم است.
تا قبل از قرن بیستم سازمانها در مقیاسی کوچک و با استفاده از روشهای ساده اداره می‌شدند و هنوز پیچیدگی امروز خود را پیدا نکرده بودند، در حالی که امروز مدیریت‌ها با مسایل گوناگونی همچون جمعیت فزاینده ، رکود، آگاهی اجتماعی، کمبود منابع ـ به خصوص منابع انرژی، تورم، تأمین رفاه، رقابت و نظایر آن روبرو هستند.
رعایت همة این مسایل ، همراه با بزرگ شدن نسبی سازمانها و پیشرفت تکنولوژی و استفاده از علوم ریاضی، اقتصاد و کامپیوتر پیچیدگی مدیریت را بیشتر کرده است.
پیشرفت مدیریت تا انقلاب صنعتی ، هماهنگ و محسوس نبود.
در سال 1776، آدام اسمیت با اطلاعاتی که از کارخانة سنجاق‌سازی به دست آورده بود محسنات تقسیم کار را اعلام کرد که خود گامی در جهت سازماندهی و میریت بود.
البته قبل از آدام اسمیت نیز در زمینة مدیریت، در برخی کشورها روشهایی آزمایش شده بود مثل روشی که در «کارخانة کشتی‌سازی» و نیز در ایتالیا در قرن پانزدهم به کار گرفته شد یعنی روش «خط زنجیر» که در آن قطعات برای ساختن کشتی، با نظم پشت سر هم قرار می‌گرفتند.
در سال 1832چارلز بابیج (1871ـ1792) ریاضی‌دان انگلیسی و سازندة ماشین ح
** توجه: شما دوستان میتوانید از اینجا وارد فروشگاه بزرگ الماس شده و دیگر محصولات و پروژه های مشابه را جست جو نمایید... هدف ما رضایت شماست
حوضه های آبخیز
| دسته بندی | منابع طبیعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 1634 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 146 |
فصل اول
کلیات تحقیق
بیان مسئله:
رودخانه ها جریان طبیعی آب های سطحی هستند که دربستر معین به صورت فصلی یا دائمی جریان می یابند. رودخانه ها محدوده وسیعی از آبراهه های کم عرض و با شیب تند کوهستانی تا بستر های کم شیب و عریض جاری در دشت ها را شامل می شوند. اگر چه رودخانه ها در توسعه شهری و تمدن بشری نقش مؤثری ایفا کرده اند اما با ملاحظه جریان توفنده سیلاب که حتی می تواند اتومبیل ها،خانه ها و درختانی که در مسیر جریان سیلاب قرار دارند رابا خود ببرند به خطرناک بودن زندگی در کنار آن ها پی می بریم . از طرف دیگر رسوبات حمل شده توسط سیلاب پس از ته نشین شدن باعث حاصلخیزی زمین های حاشیه رودخانه می شود. و بخش عمده تولید غذایی دنیا را فراهم می کند.
طبق آمار تهیه شده توسط سازمان ملل متحد درمیان بلا یای طبیعی، سیل و طوفان بیشترین تلفات و خسارات را به جوامع بشری وارد آورده است به گونه ای که این امر در کشور ما نیز صادق است و در اغلب سال های گذشته حدود 70% اعتبارات سالانه طرح کاهش اثرات مخاطرات طبیعی و ستاد حوادث غیر مترقبه صرف جبران ناشی از سیل شده است. رشد 250 درصدی خسارات ناشی از سیل کشور در پنج دهه گذشته مؤید این مدعاست که روند طبیعی و خسارات ناشی از سیل مرتباً افزایش می یابد. اما متأسفانه موضوع سیل مدیریت و کاهش خسارات ناشی از آن در کشور مورد توجه جدی قرار نگرفته است و فقط زمانی که سیلاب مخربی جاری می شود و فاجعه ای بوجود
می آید توجه مسئولین به آن جلب می گردد. اگرچه بررسی طرح های مهار سیلاب که به صورت پراکنده در سطح کشور اجرا شده اند نشان می دهد که یک راه حل مشخص و مطمئن برای کلیه مناطق سیل گیر وجود ندارد اما بدیهی است که پدیده سیل علی رغم همه پیچیدگی هایش قابل بررسی و مطالعه بوده و می توان در جهت مهار و کاهش خسارات آن و حتی
بهره برداری اقتصادی ازسیل راه حل های مناسبی را جستجو کرد. بی شک مهم ترین علت وقوع سیل در رودخانه ها بارش درحوضه آبخیز مناطق سیل گرفته و بالا دست آن ها می باشد. بنابراین به منظور مقابله با خطر سیلاب علل سیل خیزی حوضه رودخانه ده بالا با تأکید بر مطالعه فاکتورهای اساسی نظیر ویژگی ها و شرایط ژئومورفولوژی،هیدرولوژی،زمین شناسی،آب و هوا و
فیزیو گرافی که هر کدام نقش عمده ای در ایجاد خطرسیلاب دارند مورد بررسی قرار می گیرد و در نهایت پیشنهاداتی در این زمینه در مورد جلوگیری از خطرات سیل ارائه می شود.
اهمیت موضوع:
با توجه به تأثیرات هیدرولوژی در ژئومورفولوژی و تغیرات پیکر زمین توسط جریان آب و ایجاد جریان رواناب و همچنین تأثیر شکل حوضه، جنس حوضه از نظر زمین شناسی، شیب حوضه و.... تحقیق در این مورد اهمیت پیدا
می کند. زیرا می توان با مطالعه دقیق و زیر بنایی و برنامه ریزی مدون از خسارت های وارده به زمین های زراعی ،زمین هاو تأسیسات واقع در سواحل رودخانه ها و مسیل ها توسط آب های جاری و سیلاب پیشگیری کرد.و با توجه به اینکه حوضه رودخانه ده بالادر منطقه کوهستانی واقع شده و رواناب هلی حاصل از ریزش طولانی مدت باران و ذوب برف باعث بوجود آمدن سیل در این منطقه شده است باید تدابیری برای یشگیری از این بلایای طبیعی اندیشید. بنابراین این تحقیق با هدف شناسایی عوامل مؤثر در سیل خیزی و برآورد سیلاب در حوضه آبریز رودخانه ده بالا و امکان مهار و بهره برداری از آن هاانجام می شود.
انگیزه تحقیق:
- امروزه رشد جمعیت و نیاز انسان ها به آب، توسعه بهداشت،صنعت کشاورزی و..... رودخانه ها و حوضه های آبخیز را از اهمیت بیشتری برخوردار کرده است. ایجاد شهرها و شهرک هاو یا هر نوع تأسیساتی در حاشیه این حوضه ها باید کاملاً بر اساس مطالعات هیدرولوژیکی و ژئومورفولوژیکی باشدو در هر گونه برنامه ریزی شهری و منطقه ای که انجام شود به حریم رودخانه نباید تجاوز شود و در بستر حوضه برای بهره برداری بیشتر، دقت کافی مبذول گردد. این خود باعث شد که روابط متقابل هیدرولوژی و ژئومورفولوژی و عملکرد اثرات متقابل آن ها که موجب بروز پدیده هایی می گردد انگیزه اینجانب را برای شناخت این روابط در حوضه ی ده بالا برانگیزدو علاقه مند شوم که تحقیقات خود را بر هیدرومورفولوژی رودخانه ده بالا متمرکز نمایم.
- با توجه به اینکه هر ساله سیلی در این حوضه رخ می دهد وکمبود مطالعاتی از این قبیل به عنوان نیاز اساسی محدوده مورد مطالعه وجودارد سیل خیزی حوضه رامورد بررسی قرار می دهیم.
- کاهش سرعت و شدت جریان سیلاب ها با ارائه راه حل های مناسب
- مهار سیلاب ها به منظور امکان تأمین میزان زیادی از آب مورد نیاز کشاورزان
اهداف تحقیق:
اهداف تحقیق شامل هدف های نظری و هدف های علمی است.
هدف های نظری شامل شناخت روابط متقابل ژئومورفولوژی و هیدرولوژی در حوضه ده بالا است که بر اساس آن می توان به طور نظری عوامل مؤثر برشکل زایی فرسایش و نحوه ایجاد سیلاب ها در حوضه مربوطه را شناسایی و مورد مطالعه قرا رداد.
اهداف علمی تحقیق، شامل کاربرد روابط و نظریه های موجود برای انجام کارهای مهار و مقابله با سیلاب و شناسایی عوامل مؤثردر سیل خیزی و برآورد سیلاب در حوضه آبریز رودخانه ده بالا می باشد.
سوالات تحقیق:
1) آیا فعالیت های انسانی در قرن اخیر باعث افزایش سیل خیزی در سطح حوضه شده است؟
2) آیا شرایط طبیعی حوضه موجبات بروز سیلاب ها را فراهم می آورد؟
فرضیات تحقیق:
1) توسعه فعالیت های انسان در چند سال اخیر در زمینه بهره برداری زیاد از اراضی سطح حوضه ، سیل خیزی و فرسایش بیشتر سطح حوضه رادر برداشته است.
2) شرایط طبیعی حوضه یکی از مهم ترین عواملی است که موجبات سیل را در منطقه فراهم می آورد.
قلمرو تحقیق:
حوضه آبخیز رودخانه ده بالا در 30 کیلومتری جنوب شهرستان تفت در استان یزد واقع شده است که ارتفاعات شیرکوه اطراف این حوضه را محصور
کرده است. گستره چهار گوش حوضه در مختصات جغرافیایی بین طول های شرقی ( 54،3،54 ) تا (54،10 ) و عرض شمالی (31،33،35 تا 31،39،14)
قرار گرفته است . با توجه به اینکه این حوضه در منطقه کوهستانی استان واقع شده است از آب و هوای سرد کوهستانی برخوردار می باشداین حوضه دارای مساحت 65 کیلومتر مربع و محیطی معادل 5/35 کیلومتر می باشد.بالاترین نقطه ارتفاعی حوضه4000 متر و پایین ترین نقطه ارتفاعی 2000متر واقع در خروجی حوضه می باشد. حوضه آبخیز ده بالا به دلیل استقرار روستای ده بالا در مرکزآن به این نام معروف شده است. این حوضه ازیک طرف به شهرستان تفت و از طرف دیگر به شهرستان مهریز ارتباط دارد.
نقشه زیر موقعیت حوضه مورد مطالعه را در استان و شهرستان نشان می دهد.
روش تحقیق:
اولین راه دستیابی به اهداف تحقیق، جمع آوری اطلاعات و دریافت واقعیات است. در این زمینه دورنبرگ اظهار می دارد که جغرافیدانان با کسب اطلاعات درباره مسائل مورد بررسی، تحقیق خود را به دو صورت می توانند انجام دهند.
1) روشی که مبتنی بر بررسی و استنتاج مدارک و اسناد است.
2) روشی که مبتنی بر مشاهدات میدانی است.
که هر دو بخشی از صندوقچه ابزار جغرافیدانان محسوب می گردد.
در این پایان نامه کمابیش ازهمه روش های پژوهشی نام برده استفاده کرده ولی مقدار استفاده از هر روش با توجه به ویژگی های آن مبحث متفاوت می باشد. به طور کلی درمرحله اول نقشه های توپوگرافی منطقه و زمین شناسی منطقه به منظور تعین مرز حوضه و شناخت لیتولوژی منطقه تهیه شده است. و در مرحله دوم، روش این تحقیق بر مطالعات کتابخانه ای و اسنادی و همچنین استفاده از داده های ماهواره ای و تکنیک های سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS)) مبتنی است. بنابراین کلیه اطلاعات موجود دررابطه با این حوضه جمع آوری شده و بعد از بررسی، مطالبی را که به موضوع مورد نظر مربوط
می شونداستخراج گردید. وجهت دسترسی به اطلاعات به مراکز مطالعاتی جهاد کشاورزی ، سازمان هوا شتاسی، سازمان زمین شناسی و سازمان آب منطقه ای مراجعه گردید. سپس در مرحله سوم به منظور تطبیق این یافته ها با شمای واقعی آن، حوضه مورد بازدید قرار گرفت و عکس هایی در رابطه با اطلاعات مورد تحقیق تهیه گردید و در نهایت تمامی اطلاعات بدست آمده و نتایج حاصل از آن به صورت نوشتار،نقشه و نمودار مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و نتیجه گیری به عمل آمده است.
مشکلات و محدودیت های تحقیق:
هر تحقیقی در مسیر خود با پاره ای از مشکلات و موانع روبه رو خواهد شد. که گاهی این مشکلات و موانع جدی به حساب آمده و از کامل و دقیق بودن تحقیق می کاهد. وگاهی می توان این مشکلات را از سر راه برداشت.
در تحقیقات با دو دسته موانع روبه رو هستیم.
1) مشکلات اداری و انسانی
2) مشکلات طبیعی
مشکلات اداری و انسانی که در طولانی بودن کارهای اداری، دست نویس بودن و ناقص بودن بسیاری از آمارها و کمبود ایتگاه های هواشناسی که باعث
بروز مشکلاتی در نتیجه گیری شده است در منطقه دیده می شود.
مشکلات طبیعی نیز به کوهستانی بودن منطقه و عدم دسترسی به تمام نقاط حوضه برمی گردد.
به طور کلی در تدوین پایان نامه محدودیت هایی وجود داشت از جمله:
1) عدم تجربه محقق در کار تحقیق
2) عدم وجود راه های ارتباطی کافی و مناسب،عدم وجود وسیله نقلیه برای رفتن به قسمت های بالا دست حوضه وهمچنین نبود جاده آسفالته که این مسئله یک مانع عمده در مسیر انجام مطالعات میدانی می باشد.
3) ناقص بودن آمار برخی از ایستگاه های هواشناسی
4) نداشتن آمار بلند مدت هیدرومتری(14 ساله)
فصل دوم
مبانی نظری
مقدمه:
به طور طبیعی هر قلمرو در ارتباط با موقعیت جغرافیاییاز یک طرف و عامل ارتفاع از طرف دیگر تحت تأثیر دینامیک بیرونی و در طول زمان از شرایط خاصی برخوردار شده است. این شرایط از محلی به محل دیگر تفوت های آشکاری دارند و محیط های گوناگون و غالباً متضادی رابوجود
آورده اند(محمودی،1378)
در بررسی های ناحیه ای ژئومورفولوژیکی هدف، تشریح توپوگرافی موجود و تفسیر چگونگی شکل یابی آنهاست. ناهمواری های سطح زمین ابعاد متفاوت از چندین سانتی متر تا چندین صد و حتی چندین هزر کیلومتر دارند. در چنین مطالعاتی تعیین ابعاد واحدهایی که باید مورد بحث قرار گیرد از یک طرف تابع وسعت ناحیه بوده و از طرف دیگر به فرصت مطالعه بستگی دارد. (جداری عیوضی،1380)
امروزه ژئومورفولوگها نیز مانند سایر متخصصین علوم محیطی می دانند که بر پدیده ها فرآیندهایی پیچیده حاکم هستند که با یکدیگر در تقابل و بر یکدیگر تأثیر گذار می باشند. و چنانچه محیط طبیعی را یک سیستم فرض کنیم پدیده های ژئومورفولوژی هر کدام حکم یک سیستم پویا هستند که ازیک طرف تحت تأثیر فرآیندهای مختلف قرار دارند و از طرف دیگر خود بر سیستم های دیگر تأثیر می گذارند.(اصغری مقدم،1383)
آب موضوع اصلی علم هیدرولوژی است که اشکال مختف آن توزیع،نحوه ی گردش آب در طبیعت،اصول کاربرد رخدادهای آب و حرکت آن در اتمسفر، سطح و زیر زمین و تغیرات کمی لحظه به لحظه آن را از جایی به جای دیگرمورد بررسی قرار می دهد.(بهبهانی،1380)
در این پایان نامه مسائل هیدرو لوژی و ژئومورفولوژی و زمین شناسی مطرح شده و سپس عوامل مؤثر در سیلاب حوضه آبخیز رودخانه ده بالا مطرح می گردد.
پیشینه تحقیق:
از آن جا که حوضه مورد مطالعه یکی از زیر حوضه های کویرسیاه کوه محسوب می شود مطالعاتی در مقیاس کلان و کلی توسط دفترآبخیزداری جهاد سازندگی و باکمک مهندسین مشاور صورت گرفته است.
- گزارش مطالعات هواشناسی،هیدرولوژی و پوشش گیاهی حوضه میانکوه که در سال 1373 توسط مهندسین مشاور عمران کویر صورت گرفته است.
- گزارش مطالعات سیل خیزی و کنترل سیل حوضه ده بالا که توسط مشاورین مهاب صورت گرفته است.
- طرح جامع مرتع و آبخیزداری حوضه ده بالا در مورد زمین شناسی و ژئومورفولوژی که توسط آقای حسن خاوریان 1379 به عنوان پایان نامه کارشناسی مورد بررسی قرار گرفته است.
- بررسی هیدرو ژئومورفولوژی حوضه فخر آباد تفت (که در شرق حوضه واقع شده ) که توسط آقای محمد رضا نوجوان به عنوان پایان نامه کارشناسی ارشد مورد بررسی قرارگرفته است.
مفاهیم:
هیدرولوژی:
برای علم هیدرولوژی تعاریف متعددی ارائه شده که هر یک نشان دهنده اهمیت این علم وارتباط آن با علوم دیگر است. بر اساس تعریفی که انجمن دولتی علوم و فن آوری برگزیده است هیدرولوژی علم مطالعه آب در کره زمین بوده و در مورد پیدایش، چرخش و توزیع آب در طبیعت، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب، واکنش های آب در محیط و ارتباط آن با موجودات زنده بحث می کند اما عملاً واژه هیدرولوژی شاخه ای از جغرافیای فیزیکی است که گردش آب در طبیعت را مورد بررسی قرار می دهد.(اصغری مقدم،1384)
اطلاعات مورد نیاز در علم هیدرولوژی
مطالعات در محدوده علم هیدرولوژی مانند بسیاری از شاخه های جغرافیای طبیعی نیازمند دانش اطلاعاتی دقیق و بلند مدت از فرآیندها و عوامل مؤثر بر چرخه هیدرولوژی می باشد. که همین نیازمندی رابطه این علم را با علوم دیگر مشخص می کندکه به طور خلاصه عبارتند از :
1- اطلاعات و آمارهای اقلیمی، که نیازمندی به این اطلاعات ارتباط مستحکم بین این علم و علم اقلیم شناسی را مشخص می کند.
2- نفوذ آب درلایه های زیرزمینی که رابطه تنگاتنگی بین این علم و شاخه های مختلف علم زمین شناسی ،سنگ شناسی و تکتونیک ایجاد می کند.
3- بررسی کیفیت آب ها که ضمن ارتباط داشتن با عوامل زمین شناسی و اقلیمی نیازمندی این علم مهم را به فیزیک و شیمی مشخص می کند.
4- مطالعات فیزیو گرافی حوضه ها رابطه این علم را به غیر از متأثر بودن از زمین شناسی،اقلیم شناسی و هم چنین ارتباط آن را با ریاضی و فیزیک بیش از پیش مشخص می کند.
5- بهره برداری از منابع آبی اعم از سطحی و زیر زمینی غیر از وابستگی به علوم فوق وابستگی این علم را به علوم انسانی مانند جمعیت شناسی،اقتصاد،علوم اجتماعی و در نهایت جغرافیای انسانی اعم از روستایی و یا شهری نشان می دهد .(اصغری مقدم1386)
ژئومورفولوژی:
ژئومورفولوژی واژه ای است یونانی که مرکب از سه کلمه، شامل geo به معنی زمین ،morph به معنی شکل وفرم ، logy به معنی شناسایی می باشد.به طور کلی میتوان گفت که ژئومورفولوژی علم مطالعه پدیده های سطح زمین است اما باتوجه به قلمرو این علم وتنوع پدیده های سطح زمین باید گفت که ژئومورفولوژی علم مطالعه پدیده های طبیعی سطح زمین و بررسی وشناخت فرآیندها و عوامل مؤ ثر بر تشکیل آن ها در گذشته، حال و آینده است. (اصغری مقدم،1383)
هیدرو مورفولوژی:
هیدرومورفولوژی یکی از زیر مجموعه های جغرافیای طبیعی است که به مطالعه اشکالی که بویژه در نتیجه ی رواناب های حوضه ایجاد می شود می پردازد. در واقع نحوه عملکرد روان شدگی و دینامیک آن ها از ویژگی های سطح زمین و ناهمواری ها تبعیت می کند. نیاز هیدرومورفولوژی به دلیل مشاهدات دبی و بار رسوبی و آنالیزهای مورفولوژی حوضه های زهکشی ازسویی و نیاز ژئومورفولوژی به مطالعه شبکه زهکشی حوضه ها اثرات آب های جاری و رواناب های سطحی در شکل گیری اشکال زمین از سوی دیگرچنین ارتباطی را نمایان می سازد.(اصغری مقدم، 1383)
سیل:
سیل عبارت است از جریان کوتاه با شیب بسیار تند در بستری از مواد کم مقاوم که معمولاً درسازند رسی ایجاد می گردد.البته آب و هوای منطقه در مقدار دبی سیلاب بسیار مؤثر است ولی به طور کلی سیلاب ها دارای دبی نامنظم و غیر عادی می باشند. سیلاب یکی از مسائل مهم فرسایش رودخانه ای است و موضوع قابل مطالعه عبارتند از1- مواد حاصل از تخریب که بوسیله سیلاب حمل می گردد.2- کیفیت حمل مواد و چگونگی رسوبگذاری آن ها
سورل سیلاب را چنین تعریف می کند ، هرز آب ها با تخریب دامنه ها و پیروی از ناهمواری های زمین راهی انتخاب میکنند که نامنظم بودن شیب نیز به این موضوع کمک میکند و مواد محموله خود را در نقاطی که شیب کاهش می یابد به جا گذاشته و موجب بالا آمدن بستر خود می گردد. نتیجه نهایی آن است که سیل این بستر راترک کرده و در پایین دست ، بستر جدیدی که به مراتب مناسب تراز نیمرخ اولیه جریان آب خواهد بود به وجود می آورد و به تدریج به مرحله نیمرخ تعادل نزدیک می شود. ( احمدی،1367). جریان سیل به طور عمده ناشی از رواناب سطحی می باشد که حاصل ازخصوصیات بازش و خصوصیات حوضه آبخیز است. که در این میان تأثیر پوشش گیاهی و خاک در کاهش جریان سیل حوضه های کوچک کمتر از حوضه هایی بامساحت زیادی می باشد. در یک طبقه بندی کلی می توان سیلاب های رخداده در کشود را در دسته های زیرتقسیم بندی نمود.
الف) سیل ناگهانی : ناشی از بارش شدید در حوضه های معمولاتً کوچک می باشدکه وقوع این نوع سیلاب ها معمولاً در فصل بهار و تابستان ناشل از عکس العمل سریع هیدرولیکی حوضه نسبت به بارش شدید می باشد و به دلیل ماهیت غافلگیر کننده این نوع سیلاب منجر به خسارات و ضایعات قابل توجهی می شود.
ب) سیل رودخانه ای:این سیل ناشی از بارش نسبتاً شدید و طولانی مدت در حوضه هایی با مساحت زیاد و یا بارش های متوالی، بیش از ظرفیت نفوذ پذیری حوضه می باشد.
ج) سیل دریایی: این سیل به خاطر بالا آمدن سطح آب دریا و یا دریاچه ها ایجاد می شود.
د) سیل ناشی از ذوب برف: این سیل ناشی از ذوب برف های بالا دست به دلیل افزایش ناگهانی دما است که می تواند توأم با بارندگی نیز باشد.(اقتباس از مقاله بررسی سیل کشور،مشکلات و راه ها)
بارش:
مقدار آبی که از سطح خشکی ها و دریاها تبخیر می شود به طور موقت در جو زمین به صورت بخار ذخیره می گردد این بخارآب موجود در جو طی فرآیندهای فیزیکی مختلف متراکم شده و به شکل ابر در می آید که پس از اشباع شدن ، قطرات آب یا ذرات یخ در آن شکل گرفته و به صورگوناگون مانند برف، تگرگ و غیره دوباره به زمین برمی گردد. که به همه آن ها واژه نزولات جوی و یا بعضاً بارندگی اتلاق می شود.
اطلاعات بارش بیشتر از دیگر اجزای چرخه هیدرولوژی در یک منطقه قابل بررسی است. و در بعضی نقاط دور افتاده بارش تنها اطلاعات موجود
می باشد. (بهبهانی،1380)
تبخیر:
تبخیر پدیده ای است که از هر گونه سطح مرطوب مانند سطوح آزاد آب و یا سطح مرطوب خاک و گیاه صورت گرفته و طی آن مایع به بخار تبدیل شده و مجدد اً به جو باز میگردد. در بین پدیده های مختلف چرخه هیدرولوژی، اندازه گیری تبخیر واقعی مشکل ترین آن هاست. (علیزاده،1381)
تبخیر و تعرق بالقوه به روش بلانی کریدل:
محاسبه تبخیر و تعرق بالقوه با روش بلانی کریدل بسیار ساده است و تنها، پارامتر اقلیمی دما را مورد بررسی قرار داده است.
(1/8+E= p(%46t
P=درصد ساعات روشنایی در ماه
T= میانگین درجه حرارت
رواناب:
هرگاه شدت بارندگی از ظرفیت نفوذ آب به داخل خاک بیشتر باشد بخشی از آب حاصله از بارندگی در سطح حوضه باقی می ماند. این آب پس از پر کردن گودیهای سطح زمین که به آن چالاب گفته می شود در امتداد شیب جریان پیدا کرده و از شبکه آبراهه ها و سپس رودخانه اصلی از حوضه خارج می گردد و به این بخش از بارندگی که می توان مقدار آن را در رودخانه ها اندازه گیری کرد رواناب سطحی می گویند.رواناب ایجاد شده برای رسیدن به انتهای شیب یا از آبراهه ها ی موجود استفاده می کند و به جریان خود ادامه می دهد و یا بر روی اراضی مساعد اقدام به حفر زمین و ایجاد آبراهه های جدید می نمایدکه این امر بستگی به میزان و شدت بارندگی دارد.
به هر حال رواناب های ایجاد شده از طریق آبراهه های فرعی به آبراهه های اصلی که همان رودخانه حوضه می باشد وارد شده و از طریق آن از حوضه خارج می شود.
حوضه آبخیز :
حوضه آبخیز محدوده ای از پستی و بلندی های سطح زمین است که بارش های انجام شده بر روی آن با ایجاد رواناب ها و زه آب ها از نقاط مرتفع در امتداد شیب زمین و در جهات مختلف به طرف پست ترین نقطه حوضه که نقطه ی تمرکز نامیده می شود روان می گردد. وضعیت قرار گیری نقطه تمرکز خود باعث به وجود آمدن دو نوع حوضه متفاوت می گردد. به طوری که اگر نقطه تمرکز در انتهای حوضه واقع شده باشد و باعث شود گه آب از حوضه خارج شود. حوضه مذکور را حوضه بازمی گویند در حالی که اگر نقطه تمرکز در داخل حوضه باشد حوضه بسته به وجود می آید.
اهمیت ژئومورفولوژی حوضه های آبخیز:
آب یک فرایند ژئومورفولوژیکی است که به عنوان یک عامل مهم فرسایشی هم در تبخیر وهم در حمل وهم د رروسوب گذاری ایفای نقش
می کند ،از دیدگاه ژئومورفولوژیکی جزءفرایند های شکل سازی است که از آغاز شکل گیری و فعالیت تا لحظه ای که به آرامش کامل برسد به ساخت و ساز اشکال ژئومورفولوژیکی مشغول است حوضه های آبخیز به عنوان یکی از مراکز اصلی فرسایش خاک در تشکیل پدیده های مورفو دینامیک اهعمیت دارند . رخدادهایی چون حرکت توده ای ، فرسایش قهقرایی ،حفر بستر رودخانه ،هوازدگی ،انحلال وغیره از فرایندهای ژئومورفولوژیک در حال رخداد است که میتوان با برنامه ریزی مناسب و عملیات مختلف میزان آن را کاهش داد .
همچنین اشکالی از قبیل یخچال ها و رسوبات ناشی از تراس های رودخانه ای و پدیده های کارست از مناظر جالب ژئومورفولوژیکی در حوضه هاست که میتواند موجب انگیزه در بین انسان ها برای فعالیت باشد به طوری که تراس های رودخانه ای و پدیده های کارست از مناظر جالب ژئومورفولوژیکی در حوضه هاست که می تواند موجب انگیزه در بین انسان ها برای فعالیت باشد به طوری که تراس های رودخانه ای مکانی مناسب برای کشاورزی و زراعت است .(رجائی، 1382)
علوم ذیر بط در مطالعات ژئومورفولوژی:
فرایندهای ژئومورفولوژی جزءتحولاتئ اساسی در حوضه های آبخیز محسوب شده و منجر به اثر گذاری بر شکل ناهمواری ها ،آبراهه ها ،ویژگی های رسوب دهی و در نهایت زندگی انسان می شود . لذا در راستای شناخت فرایندهای ژئومورفولوژی نیاز به مطالعات پایه در زمینه زمین شناسی ،اقلیم شناسی ،خاک ،پوشش گیاهی ویژگی های انسانی و هیدرولوژی لازم و ضروری به نظر می رسد
.1- زمین شناسی:
در خلال بیست و پنج سال گذشته، ژئومورفولوژی دیگر علمی جداگانه نیست و بخشی از جریان اصلی علوم زمین گردیده است. واضح است که ژئومورفولوژی در مقیاس وسیع (مگاژئومورفولوژی) مدیون کارهای اخیری است که ژئوفیزیکدانان و زمین شناسان در خصوص دیاستروفیسم کلی زمین انجام داده اند.(معتمد،1377) . در جغرافیاعوارض سطح زمین توصیف شده است. ولی در زمین شناسی از پیدایش زمین،چگونگی تغیرۀن و عواملی که سبب این تغیرات می شوندبحث و گفتگو می شود. و به همین دلیل بعضی از شاخه های علم جغرافیا مانند جغرافیای طبیعی و ژئومورفولوژی مستقیماً با زمین و عوارض زمین شناسی سرو کار دارند.و بعضی مانند جغرافیای انسانی به طور غیر مستقیم به آن مربوط می شود. برای پی بردن به جغرافیای طبیعی (ژئومورفولوژی ) یک سرزمین لازم است تاریخ زمین شناسی آن سرزمین را ورق بزنیم. مطالعه تاریخ زمین شناسی یک سرزمین با بررسی سنگ ها ، فسیل ها و شواهد زمین شناسی امکان پذیر است.
2- اقلیم شناسی:
ناهمواری ها از اشکال متنوعی برخوردارند. تنوع اشکال نه تنها در قلمرو های مختلف بلکه در یک محدوده مشخص طبیعی نیز مشاهده می شوند. حتی در گسترهی یک نوع سنگ با ساختمان زمین شناسی یکنواخت این تفاوت ها به چشم می خورند. مجموعه این ناهماهنگی ها چیزی جزاثر اقلیم در ارتباط با ساختمان زمین شناسی و سنگ شناسی نیست.
3- خاک شناسی:
خاک قسمت سطحی پوسته زمین است که براثر عوامل مختلف فیزیکی،شیمیایی و حیاتی بوجود می آید.(کردوانی،1378)
بطور کلی مسائلی که در خاک شناسی مطرح می باشدبه صورت زیر است:
تجزیه و تحلیل خواص فیزیکی و شیمیایی خاک
طبقه بندی خاک ها در برابر آبیاری
تعیین رابطه خاک با نوع کشت محصول
و حال آنکه در جغرافیای خاکها مسائلی چون، شرایط تکوین خاک، چگونگی توزیع سیاره ای آ ن، طبقه بندی خاکها از نظر ژنر،رابطه خاک با اقلیم و پوشش گیاهی،چگونگی بهره برداری و قابلیت خاکها و مشکلات بهره برداری آنها ، نقش خاک در ایجاد چشم اندازهای متفاوت جغرافیایی مورد توجه قرار می گیرد.(رامشت،1379)
4- پوشش گیاهی :
در اکوسیستمهای طبیعی به طور معمول جوامع گیاهی تحت تأثیر عوامل کلیماتیک خاک و ژئومورفولوژیکی شکل گرفته اند و به بیانی دیگر پوشش گیاهی از نوع و ساختار بر آیند عوامل موثر اکولوژیکی هر منطقه محسوب
می شود.
5- سنجش از دور:
در تحقیقات جغرافیایی یکی از روشهای شناسایی منابع ،روش نمونه برداری است که بر اساس تجربیات گذشته حاصل از کار آمار برداری پایه گذاری می شود. ارزیابی توان اکولوژیکی محیط نیازمند اطلاعات دقیق کمی از کیفیت سرزمین است بنابر این برای جمع آوری چنین اطلاعاتی نمی توان به نمونه برداری تنها بسنده کرد ، اگر چه منطقه ای غیر قابل دسترس باشد و نتوان به نمونه برداری پرداخت یا اگر بودجه کافی برای انجام کار صحرایی مورد نیاز در نمونه برداری در اختیار نباشد، برای رفع اینگونه مشکلات استفاده از عکس های هوایی ، تصاویر ماهواره ای ، نظام اطلاعاتی جغرافیایی GIS جهت انجام یک تحقیق جغرافیایی دقیق اجتناب ناپذیر است. برای استفاده از روش تفسیر عکسهای هوایی و تصاویر ماهواره ای در شناسایی منابع ، وجود اطلاعات گذشته از سرزمین ضروری است که اطلاعات گذشته توسط روشهای آمار برداری یا نمونه برداری جمع آوری شده اند.علاوه بر داشتن اطلاعات گذشته از سرزمین ، شناخت سه پدیده شکل ، تن و بافت عکس نیز ضروری است.بطور کلی استفاده از روش عکس های و تصاویر ماهواره ای در شناسایی منایع زیر کاربرد دارد:
منابع آب سطحی ، قنات ، چشمه ، واحد شکل زمین ، امتداد شیب ، طبقه شیب ، طبقات ارتفاع از سطح دریا ، گسلها و امتداد آنها ، نوع سنگها ، رنگ و بافت خاک ، تراکم پوشش گیاهی و....
زمانی که تفسیر اتوماتیک عکس های هوایی یا ماهواره ای برای تمامی یک منطقه یا کشور به عمل آمده باشد، یعنی نقشه های منابع به صورت نقشه های کامپیوتری و جدول های مربوط در بانک اطلاعات ذخیره شده و موجود باشند می توان این گونه اطلاعات وسیع را بر حسب موقعیت جفرافیایی تنظیم و گروه بندی نمود و کلیه اطلاعات مربوط به منابع را در منطقه های متفاوت در اختیار داشت . اگر این چنین اطلاعات با این ابعاد در دسترس باشد ، حتی
می توان عمل ارزیابی را بر روی نقشه های منابع انجام داده ، بطور مستقیم
می توان هر منطقه را بر حسب موقعیت جغرافیایی در بانک اطلاعات کامپیوتر به صورت نقشه و جدول ذخیره نمود. نمونه چنین روشی امروزه به صورت نرم افزارهای کامپیوتری GIS وجود دارد.
6- شناخت فعالیتهای انسان در مطالعات ژئومورفولوژی:
در رفع نیاز های جمعیتی که هر لحظه ، با سرعت فزاینده ای رو به ازدیاد است ، زمین و امکانات آن به عنوان تنها منبع منحصر به فرد ولی محدود، اهمیت خاصی پیدا می کند . این جاست که بهره گیری بیشتر از محیط های طبیعی آن ، برای پاسخگویی به نیاز های اولیه انسانها ، با ظرافت خاصی مطرح می شود . در این میان نقش روستا اساسی تر است . اگر میزان رشد کشاورزی در روستاها ، بطور منطقی افزایش یابد ، اولاً در شرایط زندگی روستائیان تغییراتی به وجود می آید که نتیجتاً « صنعت ایستاییکه ادامه آن خللی در اقتصاد کشور به وجود می آورد، رواج نمی یابد،ثانیاً طبق نظر آرتو لوئیز رشد و توسعه ی بخشهای دیگر ، در هر نوع آن به رشد و توسعه کافی بخش کشاورزی بستگی دارد. بنابر این ، از منابع موجود باید ، با اتخاذ روشهای مناسب در رشد منطقی این امر استفاده به عمل آورده باید دانست که منابع محدود یاد شده را نباید بیهوده به مصرف رسانید و یا در امر استفتده از آن اسراف در پیش گرفت ، بلکه باید نهایت دقت و کوشش را بکار برد تا مصرف آن موجب بروز زیانهای بعدی نشود . به همین دلیل که تنظیم برنامه های صحیح و منطقی که به شناخت دقیق امکانات بالقوه و بالفعل محیط طبیعی متکی باشد ضرورت تام دارد . مطالعات ژئومورفولوژیدر این شناخت نقش موثری بر عهده دارد و می تواند اطلاعات مورد لزوم را از دینامیک محیط طبیعی و امکانات آن فراهم آورد . با توجه به امکانات محیط طبیعی و دینامیک آن و با تحلیل داده های حاصل از پژوهش های ژئومورفولوژیکی ، بکار گیری تکنیک به طور متناسب امکان پذیر می شود . (رجائی ، 1382 )
مبانی نظری :
به منظور شرح تقریبی وضعیت پدیده های اقلیمی جهت تخمین بارندگی تعیین تبخیر و نوع اقلیم ، هیدروگرافی و هیدرولوژی با هدف تعیین شکل حوضه ، نسبت انشعاب ، تراکم شبکه رود خانه های حوضه ، زمانی تمرکز و تعیین میزان آب در طبیعت به سه شکل مایع ،جامد و بخار وجود دارد . آب همواره در بین سه شکل مذکور در گردش است . به این گردش چرخه ای یعنی تبدیل از حالتی به حالت دیگر و بر گشت از نقطه ای به نقطه دیگر ،اصطلاحاً سیکل هیدرولوژی یا سیکل آب می گویند . عوامل موثر بر این چرخه بارش ،تبخیر ،تعرق،نفوذ، جریانات سطحی وزیر زمینی می باشد . سیکل هیدرولوژی را ترازنامه آب می نامند وبه صورت رابطه زیر نشان
می دهند.
چرخه آب:
P=E+I+R
در این رابطه :
P= نزولات جوی
E= تبخیر وتعرق
I= نفوذ
R= رواناب
مساحت حوضه:
سطحی است که توسط مرز حوضه (حصار کوهستانی )مشخص شده و مهم ترین عامل فیزیکی بوده که دبی های حداکثر، حداقل،متوسط سالانه و هم چنین شکل هیدروگراف بدان بستگی دارد و معمولاً با حروف A مشخص می شود.
طول حوضه:
محیط حوضه به خط فرضی تقسیم آب گفته می شود که حوضه را از حوضه های مجاور مجزا می کندو معمولاً با حرف P مشخص می شود. برای مشخص کردن طول حوضه نمایه های زیادی به کار برده می شود که در تحلیل رواناب و سیل از آن ها استفاده می شود.
مرز حوضه:
خط فرضی است که محدوده حوضه را مشخص می کند و از به هم پیوستن خط الرأس هایی که حوضه را محدود کرده اند و بر روی نقشه های توپوگرافی رسم می شود.(اصغری مقدم،1387)
شکل حوضه:
شکل حوضه یکی از خصوصیات فیزیکی حوضه است که نقش مهمی را درفرم هیدروگراف سیل دارد. در صورتیکه سایر خصوصیات فیزیکی ثابت باشند دبی حداکثر سیلاب ها در حوضه های کشیده از حوضه های گرد کمتر است. دلیل ابن امر آن است که در حوضه های گرد زمان تمرکز کمتر است و در نتیجه عکس العمل حوضه نسبت به رگبارهای شدید سریعتر از حوضه های کشیده می باشد.
برای مقایسه اشکال حوضه روش های مختلفی تعریف شده است که از جمله آن ها ضریب گراویلیوس، هورتن، شیوم، میلر،و مستطیل معادل
می باشد.
- ضریب گراویلیوس (رابطه شماره 1)
این شاخص متداولترین ضریب شکل است که در بیشتر مطالعات مورد استفاده قرار می گیرد و صورت ساده شده آن را می توان به شکل زیر نوشت.
دراین رابطه :
R= ضریب شکل حوضه
A= مساحت حوضه به کیلومترمربع
L= طول حوضه به کیلومتر
- ضریب شکل هورتن: (رابطه شماره2)
هورتن در سال 1932 ضریب شکل حوضه یا کشیدگی را از رابطه زیر محاسبه نمود.
در این رابطه
R= ضریب شکل حوضه
A= مساحت حوضه به کیلومتر مربع
L= طول حوضه به کیلومتر
این ضریب و دو ضریب بعدی همیشه از یک کمتر هستند. هرچه این عدد به یک نزدیکتر باشد حوضه به مربه یا دایره نزدیکتراست و هرچه به سمت صفر میل کند میزان کشیدگی حوضه بیشتر است.
** توجه: شما دوستان میتوانید از اینجا وارد فروشگاه بزرگ الماس شده و دیگر محصولات و پروژه های مشابه را جست جو نمایید... هدف ما رضایت شماست