فروشگاه بزرگ الماس

فروشگاه بزرگ الماس

این فروشگاه اینترنتی آمادگی خود را جهت ارائه انواع فایل های الکترونیک، پروژه های مختلف دانشجویی و صنعتی، کتاب ها و جزوات و دانشگاهی اعلام کرده و در این زمینه فعالیت خود را آغاز کرده است
فروشگاه بزرگ الماس

فروشگاه بزرگ الماس

این فروشگاه اینترنتی آمادگی خود را جهت ارائه انواع فایل های الکترونیک، پروژه های مختلف دانشجویی و صنعتی، کتاب ها و جزوات و دانشگاهی اعلام کرده و در این زمینه فعالیت خود را آغاز کرده است

کارآموزی شرکت تولید اجاق گاز

این شرکت با بهره گیری از تجربیات چندین ساله صاحب نظران این صنعت به عنوان یکی از سازندگان آشپزخانه های صنعتی در کشور ایران از سال 1381 فعالیت خود را با نام شرکت تولید آشپزخانه های مطبخ آرا آغاز کرد
دسته بندی صنایع نفت و گاز
فرمت فایل doc
حجم فایل 819 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 23
کارآموزی شرکت تولید اجاق گاز

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

بدینوسله مراتب سپاس خود را از همکاری بی دریغ مدیریت شرکت مطبخ آرا، جناب آقای بصیری و استاد راهنما سرکار خانم زاویه ابراز می دارم.

«نازنین معصوم خانی»

تاریخچه شرکت:

این شرکت با بهره گیری از تجربیات چندین ساله صاحب نظران این صنعت به عنوان یکی از سازندگان آشپزخانه های صنعتی در کشور ایران از سال 1381 فعالیت خود را با نام شرکت تولید آشپزخانه های مطبخ آرا آغاز کرد.

در ابتدا این مجموعه تنها در زمینه ساخت تجهیزات آشپزخانه فعالیت داشت. لیکن با گذشت مدتی کوتاه و با هدف خدمت دهی هرچه بیشتر شرکت زمینه تولید خود را گسترش داده و در حال حاضر نه تنها در زمینه ساخت تجهیزات آشپزخانه های صنعتی بلکه در زمینه تولید تجهیزات هتل و بیمارستان نیز فعالیتهای گسترده ای را آغاز نموده است.

این شرکت با استفاده از کادری مجرب توانسته است با بهره گیری از تجربیات مهندسین و متخصصان باسابقه در زمینه طراحی، ساخت، نصب، و ساماندهی خطوط آشپزخانه تنوع تولید خود را افزایش داده و امروزه بالغ بر 150 نوع از انواع محصولات مصرفی در آشپزخانه های صنعتی را تولید نماید. از جمله خدمات جانبی این شرکت مشاوره در طراحی و ارائه نقشه های چیدمان جهت آشپزخانه ها و محاسبه و برآورد اقلام مورد نیاز بر اساس ظرفیت های اعلام شده و ایجاد واحد خدمات پس از فروش را می توان نام برد.

هدف این شرکت بروز آوری هرچه بهت این صنعت در کشور ایران و حرکت در مسیر استانداردهای جهانی جهت پایداری این صنعت می باشد.

اجاق گاز چهار شعله فردار

این وسیله بهترین و عمومی ترین وسیله در پخت ایرانی و فرنگی می باشد طراحی این دستگاه به نحوی است که وجود 4 شعله در ابعاد متناسب امکان جایگیری ظروف در کنار هم را براحتی فراهم می سازد وجود ترموستات در بخش زیرین و ترموکوبل و پایلوت گیرانه در کلیه 4 شعله از مزایای خاص این اجاق می باشد که ضریب ایمنی دستگاه را تا حد بسیار بالایی افزایش میدهد. طراحی این اجاق به نحوی است که بخش زیرین لعابدار بوده و امکان نظافت آن را به راحتی میسر میسازد.

Code

00018

Model

GAS

L

88

W

84

H

90

Structure

Stainless Steel

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner surface

Enamel

M3

0.66

Total Burner

8000B.TU/Hr

Size of gas inlet

1”

Gass pressare

1/4 pond


اجاق ماهیتابه گردان

این اجاق جهت آماده سازی سوپ، خورشت، انواع ماهی و کلیه اقلامی که در حجم بالا نیاز به پخت و یا سرخ کردن دارد مورد مصرف دارد. امکان تحرک بخش پخت آن تا 90 درجه باعث می گردد که امکان تخلیه مواد داخلی آن تا حدی افزایش یافته و بتوان مواد داخلی را مستقیماً در داخل ظروف مورد نظر تخلیه نمود.

Code

00022

Model

GAS

L

120

W

84

H

90

Structure

Metal Profile

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner surface

Enamel

M3

0.9

Total Burner

8000B.TU/Hr

Size of gas inlet

1”

Gass pressare

1/4 pond

اجاق 4 شعله بدون فر

این اجاق تمامی خصوصیات اجاق 4 شعله فردار را داراست با این تفاوت که در بخش زیرین فاقد فر می باشد و بجای آن از یک طبقه جهت نگهداری ظروف مرتبط با پخت استفاده گردیده است

Code

00018

Model

GAS

L

88.5

W

84

H

90

Structure

Stainless Steel

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner surface

Galvaniserd

M3

0.66

Total Burner

50000B.TU/Hr

Size of gas inlet

1”

Gass pressare

1/4 pond

اجاق پلوپز چهار ردیفه

این اجاق نیز همانند اجاق 3 ردیفه کاربری های عمومی زیادی در آشپزخانه دارد با این تفاوت که افزایش یک شعله اضافی در این اجاق باعث می گردد که امکان جایگیری دیگهای بزرگتر را جهت پخت فراهم آورد

Code

00017

Model

GAS

L

98

W

98

H

55

Structure

Stainless Steel

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner surface

Stainless Steel

M3

0.5

First Burner

17000 B.TU/Hr

Second Burner

36000 B.TU/Hr

Third Burner

58000 B.TU/Hr

Forth Burner

105000 B.TU/Hr

Total

216000 B.TU/Hr

Size of gas inlet

1”

Gas pressare

2 pond



اجاق پلوپز 2 ردیفه

این اجاق کوچک ترین نوع از اجاقهای پلوپز می باشد و جهت آماده سازی دیگ های کوچک جهت پخت کاربری دارد.

Code

00015

Model

GAS

L

45

W

45

H

55.5

Structure

Stainless Steel

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner surface

Stainless Steel

M3

0.5

First Burner

17000 B.TU/Hr

Second Burner

36000 B.TU/Hr

Third Burner

58000 B.TU/Hr

Total

111000 B.TU/Hr

Size of gas inlet

1”

Gas pressare

2 pond

اجاق پلوپز سه ردیفه

عمومی ترین وسیله پخت در آشپزخانه اجاقهای پلوپز میباشند این اجاق با ظرفیت حرارتی بسیار بالا سبب میگردد که وسیله بسیار مناسبی جهت طبخ انواع خورشت و آماده سازی اولیه برنج باشد. از مزایای این اجاق وجود پایه و اسکلت تمام استیل و قطعات کمکی در اطراف هر پایه به منظور جلوگیری از تابیدگی است.

Code

00016

Model

GAS

L

75

W

75

H

55

Structure

Stainless Steel

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner surface

Stainless Steel

M3

0.3

First Burner

17000 B.TU/Hr

Second Burner

36000 B.TU/Hr

Third Burner

58000 B.TU/Hr

Total

111000 B.TU/Hr

Size of gas inlet

1”

Gas pressare

2 pond

اجاق کباب پز یک متری

این اجاق اصلی ترین وسیله پخت انواع کباب در آشپزخانه می باشد وجود رویه چدنی مجهز به ماهیچه داخلی نه تنها باعث جلوگیری از تابیدگی آن می گردد بلکه بدلیل انتقال حرارتی مناسب بسادگی همانند ذغال عمل می نماید.

Code

00006

Model

-

L

96

W

58

H

35

Structure

Stainless Steel

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner

Stainless Steel

M3

0.19

Total Burner

57000

Size of gas

1”

Gas pressare

2 pond

اجاق کباب پز یک متری عرض شصت

این کباب پز علاوه بر خصوصیات کباب پزهای عرض چهل و پنجاه به دلیل افزایش طول کباب پز این امکان را فراهم می سازد تا بتوان کباب را در حجم بالاتر از متعارف را در آن بعمل آورد.

Code

000016

Model

-

L

96

W

78

H

35

Structure

Stainless Steel

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner

Stainless Steel

M3

0.26

Total Burner

70000

Size of gas

1”

Gas pressare

2 pond

اجاق کباب پز یک متری عرض پنجاه

این اجاق ضمن برخورداری از کلیه خصوصیات اجاق کباب پز یک متری عرض چهل بدلیل افزایش ابعاد دهنه این امکان را فراهم می سازد تا راندمان بهتری در واحد زمان از آن دریافت گردد.

Code

0008

Model

-

L

96

W

70

H

35

Structure

Stainless Steel

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner

Stainless Steel

M3

0.23

Total Burner

62000

Size of gas

1”

Gas pressare

2 pond

اجاق کباب پز یک و نیم متری عرض چهل

این کباب پز نیز همانند کباب پزهای یک متری می باشد با این تفاوت که به دلیل افزایش طول آن این امکان فراهم است تا راندمان بیشتری در هنگام پخت از این دریافت کرد.

Code

00014

Model

-

L

150

W

58

H

35

Structure

Stainless Steel

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner

Stainless Steel

M3

0.32

Total Burner

75000

Size of gas

1”

Gas pressare

2 pond

دمکن یک متری برنج

این کالا بهترین وسیله جهت پخت و دم کردن برنج در حجم بالا می باشد وجود یک طبقه در کف آن و بکارگیری قسمتهایی که باعث گردش هوا در سطوح متفاوت آن می باشد این مزیت را برای کالا بوجود می آورد که به عنوان مناسب ترین و ایمن ترین وسیله برای دم کردن از آن استفاده نمود.

Code

00027

Model

GAS

L

100

W

94

H

124

Structure

Metal Profile

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner

Galvanized

M3

1.1

Total Burner

40000

Size of gas inlet

1”

Gas pressare

1/4 pond


ثابت بوده و در دو مدل 12 و 9 بشقابه ساخته می شود که در صورت نیاز امکان ساخت آن در ابعاد متفاوت وجود دارد. طبقه موجود داخل آن با آجرهای نسوز پوشیده گردیده است که باعث انتقال حرارت بطور یکسان در کف آن می گردد.

Code

0003

Model

GAS

L

125

W

90

H

60

Structure

Metal Profile

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner

Galvanized

M3

6.7

Total Burner

80000

Size of gas inlet

1”

Gas pressare

1/4 pond

اجاق دمکن 2 متری برنج

این کالا ضمن برخورداری از کلیه خصوصیات اجاقهای دمکن 1 متری به دلیل افزایش طول آن سبب گردیده است تا بتوان با ظرفیت 2 برابر از آن استفاده کرد.

Code

00028

Model

GAS

L

196

W

94

H

124

Structure

Metal Profile

Visable surface

Stainless Steel

Visable inner

Galvanized

M3

2.2

Total Burner

80000

Size of gas inlet

1”

Gas pressare

1/4 pond


***توجه مهم: دقت داشته باشید شما دوستان می توانید از اینجا وارد فروشگاه بزرگ الماس شده و پروژه ها و محصولات دلخواه مشابه دیگر را نیز بیابید

کارآموزی شرکت ایران خودرو

شرکت ایران خودرو (سهامی عام ) در 27 مرداد سال 1341 و با سرمایه اولیه صد میلیون ریال تاسیس شد و از مهر ماه سال 1342 فعالیت خود را با تولید اتوبوس آغاز کرد شرکت در سال 1345 اجازه تاسیس کارخانه ساخت انواع اتومبیل سواری از نوع چهار سیلندر را دریافت نمود و پس از استقرار تجهیزات مربوطه آخرین مدل اتومیبل هیلمن ، با نام پیکان ، به عنوان اولین اتومبیل سو
دسته بندی گزارش کارآموزی و کارورزی
فرمت فایل doc
حجم فایل 2806 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 50
کارآموزی شرکت ایران خودرو

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

( فهرست مطالب )


موضوع صفحه

تاریخچة شرکت ایران خودرو 1

شرحی بر فرآیند رنگ کاری 3

ساختار رنگ ، سلیر و PVC 4

مدول سیر کولاسیون 9

مدول PT و ED 19

مدول سیلر pvc , 21

مدول آستر 23

مدول رنگ رویه 24

شرح فنی ایستگاها 27

ماشینهای پاشش رنگ 28

اسپری کننده ها 32

طرح نظارت فرآیند 33

دستگاههای اندازه گیری 40

آشنایی با لـوگـان L90 ) ( 46

مشخصات فنی لوگان 48

تاریخچه شرکت ایران خودرو :

شرکت ایران خودرو (سهامی عام ) در 27 مرداد سال 1341 و با سرمایه اولیه صد میلیون ریال تاسیس شد و از مهر ماه سال 1342 فعالیت خود را با تولید اتوبوس آغاز کرد . شرکت در سال 1345 اجازه تاسیس کارخانه ساخت انواع اتومبیل سواری از نوع چهار سیلندر را دریافت نمود و پس از استقرار تجهیزات مربوطه آخرین مدل اتومیبل هیلمن ، با نام پیکان ، به عنوان اولین اتومبیل سواری ایران به تولید رسید . شرکت ایران خودرو به مرور زمان به تنوع و حجم تولیدات خود افزود به طوریکه درسال 1376 با تولید حدود صد ویازده هزار دستگاه انواع سواری و وانت رکوردسی ساله خود را شکست و علاوه بر آن موفق شد کمیت و کیفیت محصول خود را به میزان قابل توجهی افزایش دهد . سال 1380 نیز برای پنجمین سال متوالی با تولید 176741 دستگاه سواری در 24/10/80 موفق به بهبود رکورد تولید خود شد . و در سال 1384 آمار تولید سالانه محصولات ایران خودرو به 500000 دستگاه رسید .

ساختار گروه صنعتی ایران خودرو متشکل از قسمتهای زیر است ایران خودرو سواری ، ایران خودرو دیزل ، گسترش صنایع ایران خودرو ، ساپکو و تام .

یکی از اهداف پیش بینی شده در برنامه استراتژیک ایران خودرو ، تعمیق ساخت داخل قطعات خودرو های تولیدی است که با تشکیل شرکت ساپکو درسال 73 و فعالیتهای مدون . این مهم تحقق یافته است شرکت ساپکو از طریق انعقاد قراردادهای ساخت قطعه با صنایع کوچک داخلی ، نقش تامین کننده قطعات و مواد مورد نیز ایران خودرو را ایفا می کند .

شرکت تام (تجهیزات ، ابزار آلات و ماشین آلات ایران خودرو ) با سرمایه گذاری های سخت افزاری و نرم افزاری لازم درسال 1377 آغاز به کار نمود . ماموریت این شرکت عبارتست از طراحی ، تامین ( خرید یا ساخت ) نصب و راه اندازی خطوط تولید خودرو و قطعات آن این شرکت در اجرای ماموریت خود شبکه ایران خودرو توانمند از سازندگان تجهیزات و ماشین آلات را شناسایی نموده و از طریق تاسیس مرکزی برای مونتاژ انواع ربات ، ارتقا و تعمیق مکا نیزاسیون و ربا تیزاسیون خطوط تولیدی گروه صنعتی ایران خودرو را هدف گرفته است .

شرکت ایران خودرو با درک اهمیت و لزوم تفکیک تولید خودرو های سواری از خودروهای کار ، در سال 1377 از طریق خرید اکثریت سهام شرکت خاور و تغییر نام آن به شرکت ایران خودرو دیزل ، خطوط تولید اتوبوس و مینی بوس خود را به این شرکت منقل کرد و از طریق این تفکیک و سیاستهای عدم تمرکز متعاقب آن ، بر بهره وری تولید هر دو گروه محصول خود افزوده . تولیدات این شرکت از نظر فنی و زیست محیطی درسطح استانداردهای روز اروپاست و بازارهای صادراتی آن با رشدی پر شتاب در حال توسعه است .

شرکت ایساکو (تهیه و توزیع قطعات و لوازم یدکی ایران خودرو ) در سال 1356 با هدف خرید و فروش و همچنین تهیه ، توزیع ، صادرات و واردات انواع خودرو و قطعات یدکی تاسیس شد . این شرکت که از بزرگترین و گسترده ترین مجموعه های خدماتی در زمینه خدمات پس از فروش خودرو در کشور است فعالیتهای خود را بر اساس تامین نیاز مشتریان و ارتقا بهبود وضعیت نمایندگی مجاز شرکت ایران خودرو بنا نهاده است . کلیه فعالیتهای شرکت ایساکو را می توان به چهار بخش تقسیم کرد : ارائه کلیه خدمات تعیمراتی شامل سرویسهای اولیه و گارانتی ، تهیه کلیه قطعات و لوازم یدکی مورد نیاز محصولات ایران خودرو ، توزیع قطعات یدکی به کلیه نمایندگی های مجاز ، صادرات قطعات و لوازم یدکی مورد نیاز به کشوریهای که محصولات ایران خودرو به آنجا صادر گردیده است .

شرکت گسترش صنایع ایران خودرو در سال 1378 برای تامین نیاز گروه به زیر ساختهای ضروری فنی ، مالی ، مدیریتی و تکنولوژیکی تشکیل شد گروه صنعتی ایران خودرو با تاسیس این شرکت در صدد است تا با واگذاری سهام خود به قطعه سازهایی که استراتژیک نبوده و می توانند به فعالیت خود ادامه دهند ، سرمایه لازم برای سرمایه گذاری های جدید و تکمیلی خود را تامین نماید .

شرکت ایران خودرو برای سومین سال متوالی در بین صد شرکت برتر ایران از لحاظ فروش رتبه اول را به خود اختصاص داده است . درسال 2001 میلادی در میان بیست شرکت برتر خودرو ساز جهان در رده نوزدهم قرار گرفته است . که به طور متوسط 65 تا 70 درصد تولید خودرو در داخل کشور را به طور دائم به خود اختصاص داده است . همچنین در راستای نظام استاندارد ایزو 9000 ، موفق به دریافت گواهینامه ایزو 9001 از موسسه RWTUV آلمان و بسیاری گواهینامه ها در زمینه سلامت ، ایمنی و محیط زیست شامل ISO 14001 و OHSAS شده است .

شرحی بر فرآیند رنگ کاری :

شرکت ایران خودرو شامل هشت سالن تولیدی به قرار زیر است : سالن پرس ، سالن بدنه ، سالن رنگ ، سالن ریخته گری چدن و آلومینیم ، سالن موتور سازی ، سالن گیربکس ، سالن اکسل سازی و سالن تزئینات ، یکی از سالنهای بسیار مهم شرکت ایران خودرو ، سالن رنگ می باشد . در این سالن فرایندهای مختلفی صورت میگیرد تا بدنه به شکل صحیح و اصولی رنگ شود .

اولین فرایند آماده سازی سطح (Pre T reatment ) است که خود شامل چهار مرحله اصلی (چربیگیری ، فسقاته کردن ، تثبیت کردن و شستشو با آب بدون یون ) است . سپس مرحله رنگ آمیزی الکتریکی (Electro Deposition ) است که به طریق الکترو شیمیایی رنگ را روی بدنه می نشانند . فرایند بعدی سیلر کاری و زدن پی وی سی به بدنه است . مرحله بندی زدن رنگ استر و آخرین فرایند زدن رنگ بعدی رویه به بدنه است . پس از هر کدام از این فرایند ها . کنترلهایی روی کیفیت رنگ و نحوه انجام فرایند صورت می گیرد که در فصلهای بعدی به آنها خواهیم پرداخت .

به منطقه ایکه هر یک از این فرایندها انجام می شود و شامل تجهیزات و ایستگاههای کاری مربوطه است . مدول گفته می شود ، در ضمن تمام موادی که در این فرایندها مورد استفاده واقع می شوند . در حال سیرکوله شدن هستند . تا برخی خواص آنها نظیر ویسکوزیته ثابت بماند . فرایند سیرکولاسیون از مراحل بسیار مهم در سالن است که همواره در حال انجام می باشد . بنابراین مدولهای سالن رنگ عبارتند از : مدول سیرکولاسیون ، مدول PT , ED مدول سیلر و PVC ، مدول آستر ، مدول رویه و Touch UP ، که به تفصیل به هریک از آنها خواهیم پرداخت .

ساختار رنگ ، سیلر و PVC :

پوشش از مهمترین خواصی است که به کار برنده رنگ از آن انتظار دارد . وقتی که رنگ در سطحی اعمال می گردد لایه ای از رنگ که به فیلم رنگ معروف است بر روی سطح قرار می گیرد و پوشش ایجاد می شود که علاوه بر زیبایی می تواند سطح را از عوامل خورنده مصون نماید .

خوردگی که امروزه حجم بالایی از زیانهای صنعتی ما به واسطه آن حاصل می شود . با اعمال ساده یک لایه از فیلم رنگ بر طرف می گردد . محافظت از خوردگی از مهمترین خواص یک پوشش مناسب محسوب می شود .

از دیگر خواص مهم رنگ می توان زیبایی ، براقیت ، مقاومت آبی ، سختی ، چسبندگی ،مقاومت در برابر اسیدها و بازها ، مقاومت در برابر مواد شیمیایی ، مقاومت حرارتی و روکش را نام برد که با توجه به نوع کاربرد می توان این خواص را در رنگ ایجاد نمود .

پس از بررسی خواص رنگ لازم است که با اجزای رنگ آشنا شویم :

رزین (Resin ) :

پایه اصلی پوششهای آلی را رزین تشکیل می دهد . رزین ماده آلی است که اندازه مولکولی بزرگی دارد و به واسطه این خاصیت می تواند سطح را پوشش داده و آن را از محیط اطراف خود جدا نماید . رزین را بایست به صورت مایع بروی سطح اعمال نمایند . پس از اعمال رزین مایع (رزین + حلال ) بر روی سطح اندازه مولکولی آن در اثر عوامل فیزیکی (مانند پخت و ...... ) و عوامل شیمیایی (مانند تشکیل پیوندهای عرضی و .....) افزایش یافته و پوششی یکپارچه بر روی سطح ایجاد می شود . از دیگر وظایف رزین محافظت سطح ازخوردگی می باشد . رزینها با ایجاد یک فیلم رنگ یکپارچه مانع از نفوذ

عوامل خورنده از قبیل : آب ، هوا ، اکسیژن ، مواد شیمیایی و ..... به سطح شده و خوردگی را کاهش می دهند .

خاصیت چسبندگی رنگ را رزین تامین می کند . رزین با ایجاد انواع پیوندهای مکانیکی و قطبی و حتی شیمیایی قادر است چسبندگی ایده آلی ایجاد نماید .

حلال ها (Solvent ) :

حلالها مایعات فراری هستند که برای حل کردن رنگ پایه (رزین یا بایندر )‌به رنگ افزوده می شوند.حلال نه تنها رزین را در خود حل می کند بلکه باعث ایجاد ویسکوزیته دلخواه بر اساس نیاز ما می شود . پس از آنکه رنگ بر روی سطح اعمال شد .حلال آن تبخیر شده و باعث خشک شدن رزین در روی سطح می شود .

رنگدانه ها (Pigment ) :

رنگدانه ها مواد آلی و یا معدنی هستند که در طیف وسیعی از طول موجهای نور مرئی قابل رویت می باشند . لذا رنگدانه ها با وجود ساختار بلوری مانند خود ایجاد فامهای مختلفی در ساختار رنگ می کنند .

علاوه بر تامین زیبایی و براقیت رنگ ، رنگدانه ها پوشش را در برابر امواج ماوراء بنفش خورشید محافظت می نمایند .

افزودنی ها (Additives ) :

علاوه بر موادی که ذکر شده ممکن است برای ساخت ، تثبیت ، سهولت استفاده ، مرغوبیت و نمود بهتر رنگ موادی دیگر به فرمولاسیون رنگ اضافه نمایند . از مهمترین این مواد می توان خشک کننده ها ، مواد مرطوب کننده ، مواد همسطح کننده و مواد ضد خوردگی را نام برد .

رنگ = افزودنی ها + رنگدانه + حلال + رزین

برای اعمال رنگ فرمول بندی شده که در قوطی و یا بشکه های مخصوص ذخیره می گردد . بایست مجموعه عملیاتهایی را به روی آن انـجام داد تا رنگ آماده بهره برداری شود . که به این موضوع در مبحث سیرکولاسیون خواهیم پرداخت .

سیلر و PVC نوعی پلیمرند ولی پلیمرها غالباً به تنهایی مصرفی ندارند و جهت بهبود خواص و افزایش طول عمر پلیمر باید به آن مواد مختلفی افزوده شود . پایه سیلر و PVC پلیمری به نام پلی وینیل کلراید است که جزء ارزانترین و پر مصرف ترین پلیمر ها است . مواد دیگری نیز به آن افزوده می شود که مهمترین آنها عبارتند از :

پایدار کننده ها :

عواملی هستند که به پلیمرافزوده می شوند تا از تخریب فیزیکی و شیمیایی آن هنگام فرایند تولید و یا انبارداری جلوگیری شود ، پایدار کننده ها خود به چند دسته تقسیم می شوند :

الف ) پایدار کننده های حرارتی

ب ) پایدار کننده در مقابل تابشهایB . UV و. r

ج )پایدار کننده در مقابل عوامل شیمیایی مانند O2 ، O3 ، H2O ، اسیدها ، بازها و حلالها .

د ) پایدار کننده در برابر عوامل حیاتی مانند جوندگان ، قارچها ، باکتریها و .....

ه )پایدار کننده های مکانیکی در برابر انواع تنش های مکانیکی .

و ) ضد اکسنده ها

با توجه به اینکه اکثر پلیمر ها در معرض اکسیژن قرار می گیرند و توسط آن تخریب می شوند ، ضد اکسنده ها از اهمیت خاصی بر خوردار می شوند . ضد اکسنده ها بازدارنده های موثری هستندکه از اکسیداسیون با اکسیژن مولکولی جلوگیری می کنند و در واقع پلیمر را در برابر اکسید اسیون جوی محافظت می کنند . ضد اکسنده بر دو نوع هستند :

الف ) ضد اکسنده های ختم کننده زنجیره یا آنتی اکسیدانهای اولیه .

ب ) ضد اکسنده های ثانویه که باعث تخریب پر اکسید ها می شوند مانند : آمینها ، فسفیت ها و تیتواسترها .

عوامل ارتباط دهنده :

موادی هستندکه به صورت پلهای مولکولی ، چسبندگی بین سطوح غیر مشابه را افزایش می دهند . این اتصالات درجه حرارت و رطوبت بالا را تحمل می کنند و با عملکرد دو گانه خود می توانند در سطح هر دو جسم اتصال برقرار سازند . وجود یک ماده معدنی در رزین مثلاً پر کننده باعث می شود که بین این دوماده غیر مشابه فاصله بیفتد و از آنجایی که سطح ماده معدنی فعالتر از سطح رزین است لذا در محیط مرطوب ، آب در این فاصله قرار می گیرد. این عمل سبب جداشدن ماده معدنی از رزین می گردد .

عامل ارتباط دهنده باید از این خصوصیت برخودار باشد که بتواند هم با رزین و هم با سطح ماده معدنی واکنش دهد . عوامل ارتباط دهنده مهم عبارتند از :

1 - رنگ کننده ها ( پـیگمنت )

رنگ کننده ها خاصیت انتـقال رنگ را دارند و به منظور بهبود ظاهر پلیمر ، در برابر تخریب نوری و حتی شناسایی قطعات پلیمری به پلیمر افزوده می شوند .

رنگ کننده ها عموماً به دو دسته تقسیم می شوند :

الف )رنگها

ب ) رنگ دانه ها

رنگها و رنگ دانه ها از نظر انحلال در محیط از هم تفکیک می شوند . رنگ دانه ها در پلیمر محلول نیستند ولی می بایستی در آن به خوبی پخش شوند . رنگ دانه ها به دو دسته آلی و معدنی تقسیم می شوند .

رنگ دانه های معدنی در پلاستیک و حلال آن غیر محلولند و اکثراً رنگهای تیره تولید می کنند .

رنگ دانه های آلی درخشندگی خوب و شفافیت نوری داشته و در واحد حجم رنگ بیشتری تولید می کنند . ولی در برابر نور و حرارت مقاومت کمتری دارند . رنگها شفافیت نوری و درخشندگی بسیار بهتری نسبت به رنگ دانه های معدنی و حتی آلی دارند .

2 - مواد اشتعال کاه :

موادی هستند که به طریق شیمیایی و فیزیکی در سوختن مواد دخالت کرده و قابلیت احتراق مواد سوختنی را کاهش می دهند . با افزودن این مواد محصول پلیمری غیر قابل سوختن نمی شود بلکه از تبدیل یک آتش کوچک به یک آتش سوزی جبران ناپذیر جلوگیری می شود .

اولین بازدارندگان شعله ترکیبات آلی ، هالوژن ، و فسفر معرفی شده اند . ترکیبات معدنی که محتوی مقدار زیادی آب هیدراته هستند مانند Mg(OH)2 , AI(OH)3 نیز به کار می روند . کارایی هالوژنها و ترکیبات آلی در بازدارندگی شعله به شرح زیر می باشد :

I > Br > CI > F آلیـفا تیک > آلی سیکلیک > آروما تیک

ترکیبات یددار که بهترین هستند به علت پایداری حرارتی کم بکار نمی روند . ترکیبات فلوئور غیر قابل احتراق هستند ولی به دلیل پیوند محکم کربن – فلوئور این خاصیت را به سایر مولکولها منتـقل نمی کنند .

سایر افـزودنـیـها :

روان کننده ها از افزودنیهای دیگر به پلیمر هستند که جهت کم کردن چسبندگی پلیمر به دستگاه ها و لوله های فرآیند تولید به کار می روند .

نرم سازها برای کاهش چسبندگی مولکولهای پلیمربه یکدیگر استفاده می شوند و باعث باز شدن رنجیرهای پلیمری مختلف از هم می گردند . ساختار کلی سیلر و PVC از اجزای مشابهی تشکیل یافته است و تنها تفاوت این دو در میزان استفاده از هر کدام از اجزا می باشد . برای مثال چون PVC باید از سرنازل ها به بدنه پاشیده شود باید نرم ساز بیشتری داشته باشد . یا برای هر کدام از این محصولات از پیگمنت مختلفی استفاده می شود تا از لحاظ رنگ قـابـل تـشخـیص بـاشـند .

مدول سیر کولاسیون :

در صنایع اتومبیل برای اعمال رنگ بدنه ها ، می بایست رنگ را قبل از پاشش آماده نمایند.آماده سازی رنگ اتومبیل را واحد (Pre - MixRoom) PMR بر عهده دارد . در این واحد دستگاهها و لوازمی وجود دارد که علاوه بر آماده سازی رنگ ، رنگ را به درون خط شارژ کرده تا اپراتورها و یا روبات های پاشش بتوانند رنگ را بروی بدنه اعمال نمایند . در اینجا لازم است تا با اهداف و لزوم آماده سازی رنگ قبل از پاشش آشنا شویم :

همانطور که می دانید متداول ترین روش ذخیره سازی رنگ حمل آن از طریق بشکه های 205 لیتری می باشد . این بشکه های رنگ حاوی رنگ فرمول بندی شده می باشد . علاوه بر آن یک سری از خصوصیات فیزیکی رنگ مانند زمان خشک شدن ، ویسکوزیته ، گراف پخت رنگ و .... توسط شرکت سازنده همراه این محموله که عموماً به آنها بچ(Batch) اطلاق می شود، در یک کاتالوگ به خریدار ارائه می شود . شخص مصرف کننده با توجه به این کاتالوگ قادر است رنگ را برای پاشش ایده آل آماده نماید . رنگی که در بشکه و یا هر محموله دیگری است از نظر فیزیکی هنوز شرایط ایده ال پاشش را ندارد. یکی از این شرایط فیزیکی، ویسکوزیته مناسب می باشدکه بر اساس کاتالوگ شرکت سازنده و گراف ویسکوزیته تعیین می شود . قبل از آنکه به تشریح آماده سازی رنگ بپردازیم لازم است تا مختصری در مورد ویسکوزیته بحث نماییم :

گرانروی (ویسکوزیته ) :

مقدار مقاومت سیال در برابر نیروهای کششی و برشی سیال را در هنگام جاری شدن اصطلاحاً گرانروی یا ویسکوزیته می گویند . و آن را با واحد پوآز یا سانتی پوآز بیان می کنند .

ویسکوزیته مایعات به عواملی نظیر دما ، فشار ، و .... بستگی دارد . برای مثال هرچه دما بیشتر شود . ویسکوزیته کاهش می یابد و یا مقاومت سیال در برابر جاری شدن کمتر شده و سیال روانتر می گردد . در مورد رنگ نیز برای رسیدن به نقطه ایده ال پاشش می بایست ویسکوزیته رنگ تنظیم گردد که این کار بر اساس گراف ویسکوزیته رنگ انجام می شود . گراف ویسکوزیته رنگ نموداری است که ویسکوزیته رنگ را در دماهای مختلف نشان می دهد و معمولاً توسط شرکت سازنده رنگ ارائه می شود .

پس یکی از اهداف آماده سازی رنگ ایجاد ویسکوزیته دلخواه برای پاشش ایده ال رنگ می باشد و همچنین تنظیم دمای رنگ در هنگام پاشش از اهمیت فراوانی برخودار است . برای آماده سازی رنگ روشهای مختلفی وجود دارد اما آنچه برای ما اهمیت دارد آماده سازی رنگهای اتومبیل بر اساس نیازهای اپراتوری و روبوتیک پاشش می باشد که در اینجا به بررسی متداول ترین روش آماده سازی رنگ یعنی روش سیرکولاسیون (Circulation ) می پردازیم :

سیرکولاسیون رنگ :

سیرکولاسیون رنگ به مجموعه عملیاتی اطلاق می گردد که طی آن رنگ آماده پاشش شده و از طریق خطوط لوله به درون خط ، شارژ شده و مجدداً به تانک اولیه باز می گردد . به طور کلی رنگ یک مدار بسته را طی می نماید و دائماً در حرکت می باشد .

ازمزایای این روش آماده سازی ، یکنواخت شدن رنگ در اثر سیرکوله پیوسته ، پیوسته شدن خود سیستم پاشش ، تنظیم پارامترهای موثر بر کیفیت رنگ و کاهش خطرات آتش سوزی می باشد .

علاوه بر موارد فوق با توجه به اینکه در صنایع اتومبیل بایست حجم بالایی رنگ در هر شیفت کاری بر روی بدنه ها اعمال گردد روش آماده سازی به طریق سیرکولاسیون روش مناسبی می باشد .

با توجه به تعداد رنگی که درکابین های پاشش توسط اپراتور و یا روبات پاشیده می شود ، از واحد PMR به این کابین ها و برعکس آن خط لوله کشیده می شود . در واقع هر رنگی دو خط لوله نیاز دارد که یکی از آنها برای شارژ رنگ و دیگری برای برگشت رنگ می باشد. سیستمهای لوله کشی در سیرکولاسیون با یکدیگر متفاوت می باشد . در اینجا انواع شارژ رنگ در خط را بررسی می نماییم :

سیرکولاسیون نوع مدار بسته (Loop Dead End Type ) :

در این سیستم رنگ پس از آماده سازی و رسیدن به ویسکوزیته دلخواه و دمای مطلوب ، از طریق یک پمپ روغنی یا پنوما تیک به سیستم شارژ می شود و پس از طی کردن مسیر تغذیه (Supply Line ) دوباره به اتاق PMR باز می گردد . ورودی های هند گانها (Hand Gun ) از خط تغذیه تامین می شود .

در این روش سیرکوله رنگ ، بایست تعداد خروجی های منشعب شده از خط تغذیه را دقیقاً محاسبه نمود زیرا با بکارگیری هر یک از هند گانها در واقع از یک سیستم Loop خروجی گرفته و در نهایت افت در فشار کلی خط تغذیه ایجاد می شود .

برای اجتناب از این امر ، فشار حاصل از پمپ را طوری محاسبه می نمایند که مجموع افت فشارهای ناشی از بکارگیری هند گانها مقدار ناچیزی از فشار استاندار بکاهد . به همین خاطر است که فشار رفت رنگ (6-8 بار ) بیشتر از فشار برگشت (4-5 بار ) می باشد . لذا در این مقطع تنظیم فشار بسیار حائز اهمیت می باشد . سه نوع تنظیم فشار در این سیستم بایست اعمال شود :

الف) تنظیم فشار رفت رنگ در لوله خط تغذیه (Supply Line ) :

که از طریق گیج فشار سنج بعد از پمپ شارژ رنگ مشاهده شده و از طریق رگولاتور مربوطه تنظیم می شود .

ب ) تنظیم فشار برگشت رنگ در لوله خط برگشت (Reurn Line ) :

که از طریق گیج فشار سنج متصل به لوله برگشت رنگ در نزدیکی تانک سیرکولاسیون مشاهده شده واز طریق رگولاتور فشاربرگشت رنگ (Regulato (Back Pressure تنظیم می شود .

ج) تنظیم فشار رنگ درخروجی های لوله خط تغذیه ( هندگانها )

با توجه به اینکه ساختار هندگانهای پاشش طوری است که عملاً اندازه گیری فشار رنگ در آنها با وجود فشار هوا امکان پذیر نمی باشد ، به جای اندازه گیری فشار رنگ ، دبی رنگ را در هند گانها اندازه گیری می کنند .

دبی رنگ مقدار رنگی است که در زمانی مشخص از سطح مقطع خاص عبور نماید و واحد آن بر حسب لیتر بردقیقه و یا سی سی بردقیقه محاسبه می شود .

سیرکولاسیون نوع سه خطی (3rd Line System ) :

در این نوع سیرکولاسیون علاوه بر وجود خطوط Return , Supply Line یک خط سومی نیز وجود دارد که در واقع وظیفه سیرکوله رنگ از داخل هند گانها را بر عهده دارد . هندگانهای به کار رفته در این نوع سیرکولاسیون هند گانهای lnlet / Outlet می باشد .

در این سیستم سیرکولاسیون با توجه به اینکه هیچ توقف رنگی در هر یک از خروجی های خط تغذیه (هند گانها) نداریم و با توجه به اینکه در هر واحد خروجی یک مینی سیرکولاسیون (Mini Circulation )وجود دارد لذا از ته نشست رنگ در اتصالات و خمشهای Piping جلوگیری شده و به اصطلاح ازClogging رنگ جلوگیری می شود . پدیده Clogging اغلب در رنگهای متالیک دیده می شود زیرا این رنگها استعداد خوبی برای Coagulation و ته نشست دارند چون پیگمنت های آنها سنگین بوده و به راحتی تشکیل لخته می دهند .

شارژ از انواع یک طرفه (Dead End Type ) :

اگر در شرایطی بخوا هیم از سیستم سیرکولاسیون قابل حملی استفاده کنیم مثلاً در بعضی از کابینهای پاشش رنگ ، می توانیم از این سیستم بهره ببریم . در این نوع سیرکولاسیون ازیک تانک فشار یا Pressure Tank برای میکس کردن رنگ استفاده می شود . هنگامی که رنگ و رقیق کننده مناسب در این تانک به خوبی توسط یک هم زن پنوماتیک مخلوط شدند و به ویسکوزیته دلخواه رسیدند،درتانک فشار هوا ایجاد شده ورنگ با توجه به این فشار در درون لوله جاری و سپس وارد هندگان می شود و مورد استفاده قرار می گیرد .

معمولاً برگشت رنگ نیز از طریق سیستم هندگانهای InIet / Outiet که شرح داده شدند صورت می گیرد .

اکنون که با انواع سیستمهای سیرکوله رنگ آشنا شدیم اهمیت واحد PMR در کیفیت رنگ ما را بر آن وا میدارد تا شما را با سیستم PMR آشنا نموده و تجهزات آنرا یک به یک بررسی نماییم .

در واحد PMR با توجه به نیازی که در پاشش رنگ های متنوع در صنایع اتومبیل احساس می شود ،

انواع مختلفی از رنگها آماده پاشش می شود . از جمله این رنگها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

رنگهای متالیک (Metallic Paints ) با فام های مختلف که به پوششهای بیس کوت (Base Coats ) معروف هستند .

رنگهای سالید (Solid Paints ) با فامهای مختلف

رنگهای استری (Primer Paints ) با فامهای مختلف

روکشها مانند روکش کیلر(Clear coats ) و روکش میکا در رنگهای سه پوششه (Pearliesent ) .

پوششها وروکشهای مختلف دیگری نیز می تواند در واحد PMR آماده پاشش شود که ما مهمترین آنها را ذکر کردیم .

مهمترین وظیفه واحدPMR آماده سازی رنگ و تنظیم برخی از پارامترهای موثر در کیفیت رنگ می باشد . این پارامترها عبارتند از :

ویسکوزیته یا گرانروی رنگ .

فشار رفت رنگ .

فشار برگشت رنگ .

دمای رنگ .

با آماده سازی مناسب رنگ و تنظیم این پارامترها رنگ آماده پاشش شده و با کیفیت دلخواه اعمال می شود .

برای آماده سازی رنگ همانطور که گفته شد نیاز به تنظیم پارامترویسکوزیته بر اساس گراف ویسکوزیته ارائه شده توسط شرکت سازنده می باشد . برای تنظیم ویسکوزیته رنگ از یک نوع حلال ، معروف به رقیق کننده استفاده می کنند که معمولاً به آن تینر اطلاق می شود .

تینر ها نیز انواع مختلفی دارند که بر اساس نوع نیاز و توصیه سازنده رنگ مورد استفاده قرار می گیرند .

به هر حال جهت آماده سازی رنگ در واحد PMR از تجهیزاتی استفاده می شود که رنگ را با توجه به پارامترهای ذکر شده آماده کرده ونیز در خط شارژ می نماید . این تجهیزات به واحدهای Circulation Sets یا ست های سیرکولاسیون معروف هستند.

بررسی ستهای سیر کولاسیون (Circulation Sets ) :

هریک از ست های سیرکولاسیون از دو تانک مجزا تشکیل شده است :

تانک آماده سازی (Preparation Tank ): که به میکس تانک نیز معروف است .

تانک سیرکولاسیون (Circulation Tank ) :

تانک آماده سازی:(reparation Tank ):هرست سیرکولاسیون از یک تانک آماده سازی یا میکس تانک تشکیل شده است در مرحله اول برای آماده سازی رنگ بشکه 205 لیتری رنگ از طریق یک بالابر(Elevator ) تا کنار مخزن آماده سازی منتقل می شود سپس اپراتور درب بشکه را باز کرده و لولهSuction Line مربوط به مخزن آماده سازی را وارد بشکه می کند . سپس پمپ دیافراگمی را روشن کرده تا محتویات بشکه وارد مخزن اصلی گردد .

برای آنکه آشغال و آلودگی های احتمالی موجود در رنگ وارد تانک اصلی نشود . بین پمپ دیافراگمی و مخزن یک فیلتر “ 10 تعبیه شده است . رنگ پس از طی مسیر Suction Line ، پمپ و فیلتر از دیواره بالای مخزن وارد تانک می شود . اپراتور پس از اطمینان از خالی شدن بشکه همزن پنوماتیک مخزن را روشن می کند.

اکنون افزایش رقیق کننده یا تینر برای رسیدن به ویسکوزیته دلخواه مورد نیاز می باشد . در سیستم سیرکولاسیون سالن رنگ 2 با توجه به این نیاز از یک سیستم پمپاژمرکزی تینر استفاده شده است . در این سیستم تینر در یک مخزن 10000 لیتری ذخیره شده و توسط یک پمپ دیافراگمی بزرگ به درون لوله تغذیه جاری می گردد. درکنار هر ست سیرکولاسیون یک خروجی از این لوله گرفته شده است که این خروجی مجهز به یک کنتور شمارنده بر حسب لیتر تینر مصرفی می باشد و در انتهای هر خروجی یک نازل دستی ( مانند نازل های موجود در پمپ بنزین ) قرار دارد . با توجه به این سیستم اپراتور به راحتی می تواند تینر را به مخزن میکس بیفزاید .

با توجه به دستورالعمل تولیدی و تجارب اپراتوری برای رسیدن به ویسکوزیته دلخواه افزایش تینر به رنگ ادامه پیدا می کند .

اندازه گیری ویسکوزیته از طریق ظرف مخصوص (Ford Cup ) :

ویسکوزیته یا ظرف فورد کاپ از یک ظرف مخروطی شکل تشکیل شده است که در انتهای آن سوراخی تعبیه شده و ظرف متصل به دسته ای بلند می باشد .

اپراتور در حین افزایش تینر ظرف فورد کاپ را در مخلوط رنگ و تینر فرو برده و پس از اطمینان از پر شدن ظرف آن را بالا می آورد. به محض اینکه رنگ از سوراخ انتهای ظرف جاری شد . دکمه Start کرنومتر را فشار می دهد . رنگ به صورت متصل ازسوراخ انتهای ظرف خارج می شود ،وقتی که جریان رنگ منفصل شد و رنگ اصصلاحاً بریده بریده از سوراخ خارج شد دکمه Start کرنومتررا می زند . بدین ترتیب اپراتور با محاسبه زمان خالی شدن ظرف و مقایسه این زمان با جدول مخصوصی که در اختیار دارد می تواند ویسکوزیته را اندازه گیری نماید .

پس از انکه رنگ در داخل تانک آماده سازی به ویسکوزیته دلخواه رسید. برای شارژ به تانک سیرکولاسیون آماده می شود .

تانک سیر کولاسیون (Circulation Tank ) :

رنگی که در خط تغذیه شارژمی شود بایست بطور مداوم در جریان باشد تا از Clogging رنگ در لوله ها و اتصالات جلوگیری شود . برای این منظور از تانک سیرکولاسیون برای سیرکوله و به جریان در آوردن رنگ استفاده می کنند .علاوه بر آن در تانک سیرکولاسیون رنگ با فشار مناسب پاشش شارژ می گردد .

مخزن سیرکولاسیون مجهز به همزن ، پمپ پیستونی ، پنوماتیک ، فیلترهای دوبل ، کیت یکنواخت کننده ، گیجهای فشار و سیستم برگشت رنگ می باشد .

هنگامی که رنگ در مخزن آماده سازی آماده شارژ شد ، اپراتور با بستن شیرورودی رنگ به پمپ دیافراگمی و مخزن آماده سازی و همچنین با باز کردن شیر بعد از فیلتر “ 10 رنگ را به درون مخزن سیرکولاسیون هدایت می کند . در مخزن سیرکولاسون رنگ با توجه به فشاری که باید به درون سیستم شارژ گردد توسط پمپ پیستونی پنوماتیک به درون لوله تغذیه شارژ می شود . سپس از میان کیت یکنواخت کننده (Surge Tank ) عبور داده می شود تا نوسانات ناشی از پمپ رفع گردد . رنگ پس از یکنواخت شدن از میان فیلترهای دوبل “ 20 که معمولاً ازنوع Drop Line یا استوانه ای هستند . عبور داده می شود تا آشغال (Dust) احتمالی آن گرفته شود و بعد از آن رنگ برای رسیدن به دمای مناسب شارژ وارد مبدل حرارتی شده و به دمای مورد نظر می رسد . و در نهایت در مسیر خط تغذیه (Supply Line ) قرار می گیرد . برگشت رنگ نیز از طریق خط برگشت (Return Line ) صورت می گیرد .

سیستم برگشت رنگ از یک گیج فشار ، رگولاتور فشار برگشت (Back Pressure Regulator ) و فیلتر “ 20 تشکیل شده است به طوریکه اپراتور می تواند از طریق گیج فشار ، مقدار فشار برگشت رنگ را بر حسب بار خوانده و در صورت تنظیم نبودن از طریق BPV آنرا تنظیم نماید . در انتهای مسیر نیز یک فیلتر رنک تعبیه شده تا آشغالهای موجود در مسیرها را ازرنگ جدا نماید .

یکنواخت کردن سیستم سیرکولاسیون از طریق کیت یکنواخت کننده( (Surge Tank با توجه به اینکه عملیات پاشش رنگ تحت شرایط خاص بایست صورت بگیرد و یکنواخت یا Uniform بودن پاشش از عوامل مهم تاثیر گذار بر کیفیت رنگ می باشد لذا یکنواخت کردن سیستم سیرکولاسیون از اهمیت زیادی برخودار است .

به کاربردن پمپها هوای فشرده پنوماتیکی در شارژ رنگ ایجاد نا هماهنگی در جریان فلویا سیال می نماید . زیرا اغلب این پمپها حرکت بالا و پایین (Up & Down ) دارند . این نوع پمپها برای آنکه بتوانند سیال را تحت فشار در لوله ها جاری کنند ، از یک پیستون و سیلندر تحت فشار هوا استفاده می کنند . وقتی که فشار هوا پشت پیستون قرار می گیرد ، پیستون در سیلندر به حرکت در آمده و پایین می آید ،با پایین آمدن پیستون محفظه خلاء مملو از سیال شده و قسمت پایین پیستون هوا فشرده میشود . با بسته شدن شیرهای خودکار ورودی هوا و باز شدن شیرهای خروجی هوا فشار زیر پیستون باعث بالا آمدن پیستون و راندن سیال بدون لوله می شود و تکرار این عمل باعث شارژ رنگ به سیستم میشود . این عمل پمپ باعث ایجاد یک ضربان (Pulse ) منظم در سیر کوله رنگ می شود . یعنی اگر نمودار Pressure را نسبت به ضربان رسم می کنیم خواهیم دید که نمودار از پیکهای تیز (Sharp Peak ) تشکیل شده است .

این ضربان منظم در فشار رنگ می تواند برای پاشش رنگ توسط هند گانها یا سیستم رباتیک یک مشکل بزرگ باشد . زیرا با توجه به این ضربان هرگز نمی توان دبی پاشش را به طور ثابت تنظیم نمود .

برای حل این مشکل در خروجی پمپ یک کیت یکنواخت کننده (Surge Tank ) قرار می دهند . کیت یکنواخت کننده از یک تانک کوچک تشکیل شده است و یک دیافراگم مخصوص تانک را به دو قسمت تقسیم می کند . در قسمت فوقانی دیافراگم سیستم تزریق هوا و سوییچ هوا قرار دارد و در قسمت تحتانی رنگ عبور می کند .

سیال (Turbulent ) یا رنگ وارد قسمت تحتانی دیافراگم شده و تحت فشار دیافراگم (یا فشار غیر مستقیم هوا ) قرار گرفته و کمپرس می گردد . کمپرس شدن رنگ در این تانک باعث از بین بردن ضربان سیال شده و رنگ اصطلاحاً یونیفرم یا یکنواخت می شود . هوای اضافی قسمت فوقانی برای تعدیل فشار دیافراگم وارد یک مخزن استوانه ای به نام Air – Reservoir می شود .

با توجه به اهمیت پمپها و خصوصیات کارخانه ای آنها درسیرکولاسیون بررسی نوع آنها الزامی بوده و برخی از خصوصیات این قبیل پمپها را بدون شرح مکانیسم آنها متذکر می شویم :

پمپهای سیرکولاسیون (Circulation Pumps )

به طور کلی پمپهای به کار رفته برای شارژ رنگ به دو بخش تقسیم می شوند :

پمپهای هوای فشرده (Pneumatic Pumps )

پمپهای روغنی (Hydraulic Pumps)

پمپهای پنوماتیکی بر اساس فشرده سازی هوا در سیلندر وایجاد خلاء باعث مکش رنگ شده و سیال را به جریان درمی آورند اساس کار آنها Delivery بالا و پایین (UpDown ) پیستون در سیلندر و ایجاد ضربان منظم می باشد .

با حرکت پیستون به پایین یک Pulse ایجاد شده و در حرکت برگشت Pulse بعدی ایجاد می شود . در مجموع به هر دو Pulse پمپ یک Stroke یا نوبت کاری پمپ اطلاق می شود . برای سیر کوله رنگ برخی از خصوصیات پمپهای سیرکولاسیون را بایست درنظر گرفت : یکی میزان فشار ایجاد شده توسط آنها و دیگری میزان Delivery سیال فشاری که پمپ در پشت سیال ایجاد می نماید بر حسب Psi یا Bar محاسبه می شود . و میزان Drlivery سیال را برحسب گالون بر دقیقه یا لیتر بر دقیقه محاسبه می نمایند . با محاسبه طول خط شارژ،قطر لوله ها،تعداد خمشها و اتصالات و نوع آنها و همچنین تعداد خروجی های Supply Line می توان میزان Delivery و فشار سیال را محاسبه کرد و سپس پمپ مورد نظر را انتخاب نمود .

پمپهای روغنی (Hydraulic Pumps ) :

این پمپها بر اساس قوانین هیدرولیک مایعات کار کرده و سیال را به جریان در می آورند . از مزایای این پمپ نسبت به پمپ های پنوماتیک سرو صدای کم آنها می باشد به طور کلی می توان گفت تا db 70 صدا ایجاد می نماید . و نیز تا 70 درصد در انرژی صرفه جویی می کنند لازم به یادآوری می باشد که تنظیم دمای رنگ در هنگام افزایش تینر و یا اندازه گیری ویسکوزیته حائز اهمیت می باشد لذا دمای Cleaning بایست تنظیم گردد.پس از آنکه رنگ به ویسکوزیته دلخواه رسید اپراتور تانک دستی را به کنار تانک آماده سازی انتقال می دهد . به اتاق Cleaning Room که یک واحد فرعی در کنار واحد PMR می باشد . منتقل می گردد . سپس اپراتور مسئول درب بشکه را باز کرده و لوله Suction Lin مربوط به تانک دستی 300 لیتری را که معمولاً به یک پمپ دیافراگمی و همزن مجهز است ، در داخل آن قرار می دهد . و رنگ را به درون تانک 300 لیتری شارژ می کند . پس از شارژ شدن رنگ به درون تانک دستی ، اپراتور ، همزن پنوماتیک تانک را روشن می نماید تا رنگ کاملاً همزده شود . سپس رقیق کننده یا تینر با همین روش کم کم شارژ می شود .

مدول PT . ED :

بدنه صافکاری شده از قسمت بدنه سازی توسط لیفتر به قسمت آماده سازی سطح (Pre Treatment ) منتقل میشود . و توسط کانوایر خط PT سالن رنگ تـحویل گرفته می شود . قلابهای روی درب جلو و عقب در سمت راست و چپ بدنه نصب می شود . و بدنه به جلو رانده می شود . سپس قلابهـا به درب موتور و درب صندوق متصل می شود و بدنه در محل تعیین شده قرار می گیرد .

در ابتدا بدنه توسط آب و محلول متاکس شسته می شود و سپس مرحله اول چربی گیری توسط ماده مکمل چربی گیر (( تری کاتیونیک )) صورت می گیرد. محلول چربی گیر در درجه حرارت 60-53 درجه سانتیگراد از سرنازلها با فشار 14- 13 بار خارج می شود و بدنه به صورت اتـومـا تیک چربی زدایی می شود . برای شستشوی کامل آب DI با درجه حرارت کمتر از C40 از سرنازلها با فشار 6/1 - 3/1 بار خارج می شود . شستشو با آب برای حذف زواید و پس مانده ها از روی سطح بدنه و همچنین برای جلوگیری از پدپده carry over (انتقال مواد شیمیایی از یک ناحیه به ناحیه بعدی توسط بدنه ) انجام می شود .

مرحله بعدی فسفاته کردن است . فسفاتاسیون بدنه با استفاده از محلول فسفاته متشکل از ماده شیمیایی Gardobon است که تسریع کننده ، تنظیم کنند ، تثبیت کننده و مکمل است . سپس بدنه توسط آب DI با درجه حرارت کمتر از 45 و فشار سرنازل 6/1-3/1 بارشسته می شود و دوباره با استفاده از مواد تثبیت کننده فاقد کرم که محلول در آب DI هستند دردرجه حرارت محیط و بافشار سرنازل 5/5-5/4 بار شستشو داده می شود و یکبار دیگر توسط آب DI تازه در تونل PT شستشو داده می شود .

پس از هر مرحله بدنه در شیب کانوایر هوایی قرار داده می شود تا آبهای جمع شده در آن تخلیه شوند . و سپس بدنه به طور تمام اتومایتک به خط رنگ الکتروفروز انتقال داده می شود .

در خط رنگ الکتروفروز انتقال بارالکتریکی از طریق هنگر به بدنه صورت می گیرد . سپس بدنه به حوض رنگ کاتافروز وارد می شود . در داخل حوض الکتروفروز آب ، اسید استیک ، فتوکسی پروپانول ، بوتیل ، گلیکول ، رزین (با پایه اپوسکی ) و پـیگمنت وجود دارد. ولتاژ در طول حوض مـتغیر است و از 100 ولت شروع به 350 ولت ختم می شود . PH حوض بین 1/6 –8/5 و هدایت الکتریکی آن بین MS / CM 600-300 است . حلال فیلتر PH محلول فیلتر شده بین 8/5 – 2/5 و هدایت الکتریکی آن بین MS / CM 1700-1300 است سپس بدنه از حوض خارج می شود و توسط حلال فیلتر شده شستشو داده می شود . عمل شستشو دوباره توسط محلول اولترافیلتر تکرار می شود . PH این محلول 6/5-2/5 و هدایت الکتریکی آن بین MS/CM 600-300 است سپس بدنه وارد حوض شامل پرمیت و آب می شود . حوض در دمای محیط با PH بین 6/5-2/5 و هدایت الکتریکی MS/CM 600-300 است . سپس بدنه در شـیب کـانـوایـر هـوایی قرار می گـیرد و آبـهای جمع شده در آن تخلیه و به کوره ED

منتقل می شود . طول این کوره m 168 و درجه حرارت آن C 190- 150 است . که در این طول و درجه حرارت پخت کامل رنگ ED صورت می گیرد .

درفرآیند الکترودیپوزیشن کاتدی ، در آن که از یک ماده بی اثر واکنش ناپذیر ساخته می شود ، گاز اکسیژن آزاد می شود .

یونهای هیدورژن حاصل از واکنش آندی سبب اسیدی تر شدن محیط در اطراف آنده شده و شرایط مناسبی را برای محلول ماندن رزین فراهم می کند .در کاتد نیز دو واکنش می تواند روی دهد : یکی الکترولیزآب که منجربه رهایش گاز هیدورژن می گردد و دیگری نشست فیلم رنگ که بخش اصلی فرآیند تشکیل فیلم بر سطح کاند است .

چنانچه مـلاحظه میشود در نزدیکی کاتد ، غفلت یونهای هیدروکسیل افزایش یافته و PH قلیایی می شود . این امر سبب آسان شدن نشست رزین بر روی سطح کاتد می گردد .

یکی از مهمترین برتریهای این سیستم عدم حلایت فلزو لذا جلوگیری از تبعات آن می باشد . از جمله پیامدهای حل شدن فلز ، کاهش مقاومت فیلم در برابر خوردگی ، کاهش مقاومت در برابر شویـنده ها ، تغیـیر رنگ نا یکنواخت و لک شدن فیلم می باشد .


***توجه مهم: دقت داشته باشید شما دوستان می توانید از اینجا وارد فروشگاه بزرگ الماس شده و پروژه ها و محصولات دلخواه مشابه دیگر را نیز بیابید

کارآموزی سیکل پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان

این تور شامل دو بال ویک کیسه است طناب بالایی دارای مشاورهای پلاستیکی یا چوبی وطناب پایینی تور دارای وزنه های سربی است که باعث متعادل بون تور در آب می شود وسعت منطقه ای که عملیات (منطقه کیاکلا) در آنجا صورت می گیرد حدود 2 کیلومتر است طول تور مورد استفاده دد صید پره 2200 متر است وعرض تور مورد نظر 28 متر است تور معمولا یک سرش در ساحل قرار گرفته وبدن
دسته بندی گزارش کارآموزی و کارورزی
فرمت فایل doc
حجم فایل 21 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 44
کارآموزی سیکل پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

فهرست مطالب

عنوان

فصل اول

تورگردان احاصه ای

فصل دوم: خصوصیات منطقه

مقدمه

1-1 آدرس وموقعیت آب ماهی سرا

1-2 منبع تامین کننده آب ماهی سرا

1-3 محل تامین غذا وتخم ماهی

1-4 ظرفیت تولید استخر

فصل سوم: زیست شناسی ماهی قزل آلا

1-2 زیستگاه قزل آلای رنگین کمان

2-2 مهاجرت تخم ریزی وتولید مثل

3-2 نیازمندی های محیطی ماهی قزل آلا

فصل سوم: کار در استخر

1-3 شتسشوی استخرها

2-3 ضد عفونی کردن استخرها

3-3 تمیز کردن توری ها

4-3 تامین آب حوضچه های هنگام کمبود آب و تامین اکسیژن

5-3 غذادهی به ماهی ها

6-3 رقم بندی ماهی ها

7-3 احتیاجات غذایی ماهی قزل آلا رنگین کمان

8-3 ارتقاء آبگیری کانالها وسرعت جریان آب در کانالها

9-3 زمان رهاسازی بچه ماهی ها

10-3 بیماریهای ماهیان

11-3 غذای ماهیان

12-3 منابع

تورگردان احاطه ای (پره)

این تور شامل دو بال ویک کیسه است طناب بالایی دارای مشاورهای پلاستیکی یا چوبی وطناب پایینی تور دارای وزنه های سربی است که باعث متعادل بون تور در آب می شود.

وسعت منطقه ای که عملیات (منطقه کیاکلا) در آنجا صورت می گیرد حدود 2 کیلومتر است طول تور مورد استفاده دد صید پره 2200 متر است وعرض تور مورد نظر 28 متر است تور معمولا یک سرش در ساحل قرار گرفته وبدنه تور همزمان با دورشدن قایق از ساحل کم کم به آب ریخته میشود وپس از یک گردش دایره ای ومحاصره گله ماهی سردیگر تور به ساحل آورده می شود. صید پره در این مکان حدود 5 بار در روز انجام می گیرد صید پره برای ماهی هایی به کار می رود که به صورت گله ای حرکت می کنند وماهی ها توسط تور محاصره شده تراکتور به ساحل آورده می شود عمل کشیدن تور به ساحل توسط دودستگاه تراکتور در جناین تور انجام میشود طنابهای تور توسط وینچ به ساحل کشیده می شوند

قرار گرفتن شناورها در بالای توروهمچنین وزنه هایی که به طناب پایینی توروصل است باعث می شود زمانی که تور در داخل آب قرار می گیرد بدنه آن نسبت به کف دریا عمودی قرار گیرد کیسه تور از دوسر به دو باله تور متصل است وانتهای باله ها به طنابهای کمکی تور متصل هست.

تا قبل از جنگ جهانی دوم این روش صید در ایران مرسوم نبود با اشغال شمال ایران توسط روس ها اولین بار این روش صید در رودخانه ها مورد استفاده قرا رگرفت اما به علت آسانی این روش استفاده از آن در ساحل دریا رایج شد به طورکه امروزه این روش صید را با وجود همه زیان های آن به نام یک روش صید سنتی می دانند در این روشماهی هایی که در کنار رودخانه ها وسدها قبل از تخم ریزی جهت تغذیه تجمع پیدا می کنند مورد صید واقع می شوند از این تورهای گردان ساحلی تعداد زیادی در مناطق ساحلی از آستارا تا بندر ترکمن وجود دارد سال تاسیس تعاونی پره 1343 می باشد جایگاههای که برای صید پر به کار می رود دارای دو مشخصه است محل صید باید برای پره کشی مناسب باشد وموانع دریایی وجود نداشته باشد در واقع ساحل صخره ای وعمیق نباشد ومشخصه دوم این است که محل صید نباید در حوضه عملیاتی ماهیان خاویاری باشدمعمولا در هر پره 100 نفر عضویت دارند شروع کارپره با تصیم سرصیاد یا لسان صورت می گیرد در واقع سرصیاد فردی است از ساخت تور آگاهی کامل دارد وقدرت مدیریت برجامعه 100 نفری را داشته باشد. چگونگی پره ریختن تعداد پره ریزی در روز وچگونگی هدایت پره درساحل وبه طور کلی همه امورماهی گیری تحت نظر لسمان است دراین روش عده ای فوکا پوش در پشت ناحیه کیسه تو،تور را بادست به بالا نگهداری می کنند. تا از پریدن ماهی ها به سمت خارج جلوگیری کنند کشیدن طنابها، هنگام کشیدن تور به بیرون اب توسط دستگاه توسط تراکتورصورت می گیرد به این صورت که دوطرف تور به طور پیوسته باید به تراکتور متصل شود وتراکتوردر ساحل حرکت کرده وپره را از دریا بیرون می کشد این کار به صورت متوالی صورت می گیرد.

تعداد کارگرانی که در این مرکزصیادی مورد استفاده قرار می گیرد حدود 40 نفر هستند تور مورد نظر از 11 قطعه تشکیل شده است که طول هر قطعه حدود 200 متر است طول قطر چشمه های توروسطی حدودئ 30میلی متر است که به ترتیب به طرف جناحش به 33 و36 و 40 و 45 میلیمتر می رسد میانگین صید ماهی حدود 250 الی 300 کیلوگرم در روز است بیشتر ماهی های صید شده را ماهی کفال و سفید تشکیل می دهد فصل صید ره از 20 مهر شروع شده و تا 15 فروردین سال بعد ادامه پیدا می کند تجهیزاتی که برای صدی پره در این مرکز استفاده می شود شامل 6 عدد تراکتور 2 عدد قایق موتوری، و 2 عدد قایق یا کشتی حمل تور است.

مقدمه:

قزل آلای رنگین کمان (ONCO RHYNCHUS MYKISS) نخستین گونه از خانواده آزاد ماهیان (SALMONIDAE) است که بوست بشر رام شده ومورد پرورش قرار می گیرد. ماهی قزل آلای رنگین کمان در رده ماهیان استخوانی (TELEOTEL) راسته آزاد ماهی شکلان قرار دارد.

گوشت ماهی های قزل آلا غنی از چربیهای غیراشباعی هستند که وجود شان در غذای سالم ضروری است همچنین تخم ماهیان قزل آلا را می توان به صورت خاوریار مرغوب عمل آوری وعرضه نمود قزل آلای رنگین کمان در حال حاضر کاملا اهی شده وپرورش آن آسان است .مزه وطعم قزل آلای رنگین کمان نسبت به ماهی آزاد چه به صورت تازه وچه به صورت دودی بهتر و خوشمزه تراست در این رابطه پرورش ماهیان سردآبی به ویژه قزل آلای رنگین کمان با توجه به ذائقه پسند بودن این ماهی واستقبال مصرف کنندگان از آن می رود تا جایگاه ویژه ای در رژیم غذایی مردم کشورها بیابد و با شناخت پتانسیل های موجود در زمینه پرورش این ماهی در سطح کشور لزوم افزایش و آگاهی در مورد فن آوری زیستی پرورش این ماهی را الزامی می سازد پرورش این ماهی نظیر سایر گونه های آبزیان در امر تغذیه خاص است .برای دست یابی به این اهداف لازم است رفتارهای تغذیه ای ونیازهای غذایی این ماهی اطلاعات دقیق وکامل در اختیار داشته باشیم.

قزل آلای رنگین کمان جز ماهیان پرورشی است این ماهی در اواخر قرن نوزدهم میلادی اهلی شده و به صورت قابل مصرف وقابل عرضه به بازار پرورش داده می شوند. در حال حاضر ماهی قزل آلا اساسی صنعتی را تشکیل می دهد که در حال توسعه است واهمیت آن به ویژه در کشورهایی که قادر به تدارک شرایط ومهیا کردن محیط اب شیرین یا شور برای پرورش آن هستند در حال افزایش است. در پرورش ماهی قزل آلا از هر آبی که زلال وروشن و دارای دمای مناسب باشد نمی توان برای پرورش استفاده کرد.

1-1 آدرس وموقعیت ماهی سرا:

ماهی سرا در منطقه حصار کرج وکنار کمربندی

جاده چالوس قرار گرفته است این ماهی سرا در سال 1339

توسط دکتر معتمد در مساحت 4 هکتار نباشد که دو هکتار آن را حوضچه ها اشغال کرده اند تعداد حوضچه های این ماهی سرا 32 عدد است این ماهی سرا دارای 25 پرسنل است حوضچه های این ماهی سرا دارای ابعاد مختلفی است کم تقریبا 20عدد از آنها به ابعاد در 20متر ساخته شده اند

2-1منبع تامین کننده آب ماهی سرا:

آب ماهی سرا از رودخانه کرج وسدکرج تامین می شود این رودخانه در تمام ماه های سال آب دارد ولی دبی آب در فصل تابستان به کمترین حد خود می رسد در هنگام کمبود دبی آب ، از آب چاه استفاده می شود در مجمتمع ماهی سرا 15 حلقه چاه حفر شده است که مورد استفاده این چاه ها در فصل تابستان هنگام کم آبی است همچنین برای بچه ماهی نیز از آب چاه استفاده می شد وعلت آن هم تمیزی آب چاه نسبت به رودخانه است مورد دیگر استفاده از آب چاه در فصل زمستان است هنگامی که دمای آب در فصل زمستان کاهش می یابد می توان با استفاده از اب چاه دمای آب را بالا برد این موجب می شود که ماهی ها به تغذیه طبیعی خود ادامه دهند البته آب رودخانه قبل از ورود به استخرهای پرورش ماهی به استخرهای ته نشینی وارد میشود مساحت زیادی از ماهی سرا را حوضچه ته نشین تشکیل داده است ته نشین آب در این حوضچه های ته نشین می گردد ومواد معلق در آن در کف استخرها جمع می شوند واز گلالودی آب کاسته می شود تا ماهی های قزل آلا که نسبت به تنفس بسیار حساس هستند آب تمیزی برای تنفس داشته باشند.

3-1 محل تامین غذا وتخم مرغ

غذاهای مورد مصرفی ماهیان این مجتمع پرورشی کنستانتره بوده کم این غذاها در کارخانه چینه تولید میشود تخم هایی که برای گرفتن بچه ماهی در این ماهی سرا استفاده می شود از خارج از کشور فرانسه فراهم می شود.


4-1 ظرفیت تولید استخر

ظرفیت تولید سالانه ماهی سرا 160 تن است مدت زمانی که طی می شود تا یک بچه ماهی 3 تا4 گرمی به وزن بازاری برسد حدود 12 تا 14 ماه است وزن نهایی ماهی در هنگام فروش حدود 250 الی 300 گرم است.

فصل دوم :زیست شناسی ماهی قزل آلای رنگین کمان

1-2 زیستگاه قزل آلای رنگین کمان

محدوده زیستگاه اصلی قزل آلای رنگین کمان از رودخانه کاسکو کوئیم در الاسکا به سمت جنوب ادامه وباعبور از بخش بریتیش کلمبیا به منطق با در کالیفرنیا میرسد. این ماهی اصولا بومی رودخانه های ساحلی شمال غرب آمریکاست اما در کناره شرقی انشعابات اصلی در آب های سخت رودخانه صلح در بریتیش کلمبیا وآتابسکا نیز وجوددارد. جمعیتی از این ماهیان نیز به صورت بومی در استان چی هوا هوا د در کشور مکزیک وجود دارد.

2-2 مهاجرت ،تخم ریزی و تولید مثل:

زندگی این ماهیان شبیه ماهی آزاد می باشد ولی در یا زیاد مهاجرت نمی کنند. نژادهای از این ماهی نیز وجود دارد که فقط در آب شیرین زندگی می کنند مانند قزل آلای خالی قرمز قزل آلای دریایی که یک ماهی مهاجر بالارو است این ماهی تمامی مهاجرت های تولید مثلی خود را در آّب شیرین انجام می دهند. دوره تخم ریزی از ماههای آخر زمستان تا اواخر بهار وتعداد تخم ها 5-1 هزار عدد است. بچه این ماهیان زمانی کم 15 سانتی متر طول دارند دارای 12-11 عدد لکه هیا تیورنگ روی بدن می باشند که یکی از مشخصات آنها میباشد بچه ماهیان 5-1 سال درآب شیرین زندگی می کند که در شمال اروپا مدت به 5 سال یم رسد که ا زتمامی نقاط دیگر بیشتر است.هنگامیکه طول آنها به 25-15 سانتی متر رسید وارد اب دریا شده بیشتر درساحل به سر میبرند. ماهیان قزل آلا به هنگام ورود به رودخانه جهت جفتگیری وتخم ریزی تغییر رنگ می دهند. بیشتر ماهیان بالغ نر وماده بعد از تخم ریزی زنده مانده ودر سال بعد برای تخم ریزی مجدد وارد آب رودخانه می شوند. ماهی ماه برای تخم ریزی نقاطی را در کف رودخانه کم دارای شن وریگ هستند انتخاب به هنگام تخم ریزی ماهیان نرو ماده در کنار هم شنا نموده بدون خود را به یکدیگر می مالند در این هنگام بدن ماهی نر وماده دچار لرزش شدید میشود وابتدا ماهی ماده تخم ریزی ماهیان نروماده لاغر وضعیف می شود به طوریکه تقریبا 40-30 درصد وزن بدن خود را از دست می دهند.

3-2 نیازمندهای محیطی قزل آلا:

الف درجه حرارت دمای مطلوب برای پرورش قزل آلای رنگین کمان دمایی است که درتابستان زیاد بالانرو در زمستان هم افت شدیدی نداشته باشد. درجه حرارت مناسب برای پرورش ماهی قزل آلا 18-12 درجه است واین ماهی بهترین میزان تغذیه ورشد را در دمای 16 درجه نشان میدهد در حرارت های کمتر از 10 درجه سوخت وساز بدن کاهش یافته در نتیجه از میران رشد کاسته می شود. همچنین در حرارت های بالای 18 درجه به علت کاهش میزان اکسیژن محلول در آب هضم وجذب غذا به خوبی انجام نمیشوند وعلاوه برکاهش رشد خطراتی را نیز برای ماهی به دنبال دارد.

ب اکسیژن محلول در آب :اکسیژن نیز یکی از مواردی است که در نحوه ماهی دار کردن یک استخر نقش بسیار مهمی دارد که براساس مقدار محلول آن در آب به ماهی غذا داده می شود.

پ اثر نور : تابش شدید ومستقیم نور میتواند موجب آفتاب سوختگی پوست ظریف ماهی قزل آلا شده وآلودگی قارچی را داشته باشد. بنابراین در مرد استخرهای پرورش ماهی قزل آلا که به ویژه در ارتفاعات قرا رگرفته اند و خطر تابش مستقیم نور به خصوص در فصول گرم سال وجود دارد بایستی حتی المقدور عمق آب را افزایش داد و در غیر این صورت هم میتوان سایبان هایی بر روی استخرها نصب کرد تا از آفتاب سوختگی ماهیان جلوگیری شود.

ج آب باید مواردی کم متناسب شرایط زیست ماهی است را داشته باشد که شامل

1-درجه حرارت

2-اکسیژن محلول در آب

محیط PH3-

4-فلزات یا عناصر معدنی

5-سرعت جریان آب

6-اثر نور


فصل سوم :کار د راستخر

1-3 شست شوی استخرها

آب رودخانه قبل ازورود به حوضچه های پرورش ماهی از حوضچه های ته نشینی عبور می کنند واملاح موجود درآب کم باعث گلالودی ومختل شدن تنفس ماهی های قزل آلا در اب می شود ته نشین می شود.

علت کثیفی دیواره حوضچه ها به وجود آمدن جلبکها وهمچنین مدفوع ماهی ها وغذای ته نشین شده در استخر است هفته ای 2 بار حوضچه ها تمیز می شود پاک کردن کف ودیواره حوضچه ها به وسیله جاروهای پلاستیکی ودسته بلند صورت می گیرد هنگام تمیز کردن حوضچه ها صبح ها قبل از غذا دادن است برای این کار ابتدا حجم آب را زیاد کنیم تا اجزای جدا شده از دیواره وکف استخر از استخر خارج شود وتمیز کردن استخر از بالا به پایین صورت می گیرد



***توجه مهم: دقت داشته باشید شما دوستان می توانید از اینجا وارد فروشگاه بزرگ الماس شده و پروژه ها و محصولات دلخواه مشابه دیگر را نیز بیابید

کارآموزی :اجزا و اجرای ساختمان

گزارش کارآموزی که از نظرتان می گذرد حاصل تلاش ماههای اخیر بنده در انواع ساختمانهایی بوده که از نزدیک با نحوه اجراء آنها آشنا شدم امید است بازتابش تلاش و کوشش تمام دستهایی باشد که برای اعتلا و پیشرفت ایران عزیز در زمینه عمران و آبادی شب و روز نمی شناسند و از طرفی به نوبه خود آرزو دارم بتوانم با تمام دل و جان به خاک و ملت ایران زمین خدمت کنم و برای
دسته بندی عمران
فرمت فایل doc
حجم فایل 26 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 40
کارآموزی :اجزا و اجرای ساختمان

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

بسم الله الرحمن الرحیم

به نام کردگار هستی

گزارش کارآموزی که از نظرتان می گذرد حاصل تلاش ماههای اخیر بنده در انواع ساختمانهایی بوده که از نزدیک با نحوه اجراء آنها آشنا شدم.

امید است بازتابش تلاش و کوشش تمام دستهایی باشد که برای اعتلا و پیشرفت ایران عزیز در زمینه عمران و آبادی شب و روز نمی شناسند و از طرفی به نوبه خود آرزو دارم بتوانم با تمام دل و جان به خاک و ملت ایران زمین خدمت کنم و برای آن تلاش خواهم کرد.

همانطوریکه تارخ دانان و تاریخ نویسان غربی خود اذعان نموده اند اولیت سازندگان سرپناه و به عبارتی ساختمان در گیتی ایرانیان بوده اند و به همین علت شرایط جغرافیایی منطقه نمی توانستند در غارها زندگی کنند و به همین خاطر دیوارهایی را به ارتفاع قدشان و یت کمی بلندتر می ساختنند و بعد تنه درختان را صاف کرده و روی دیوارها می انداختند که ما امروزه به آن نان تیر داده این و روی تیرها را با پوشال گیاهان منطقه می پوشاندند و در واقع ایزولاسیون می کردند و این سازه که ما در اصطلاح امروزی ساختمان بنایی به آنم داده ایم مربوط به حداقل شش الی هفت سال پیش است که دریاچه مرکزی ایران واقع در دشت کویر و دشت لوت در اثر گسل به وجود آمده و آتشفشان دماوند خشک نشده بود و شهر سیلک (کاشان) به عنوان پایتخت ایران به حساب می آمد که ملکه مادر (ماما) بعنوان پادشاه ایران که نزد ایرانیان (ایران بانو) خوانده می شد در آن زندگی می کرد که با هوش ترین زن ایرانی بود و با قایقی که گوزنها آن را می کشیدند سراسر دریاچه کمرکزی را می گشت و به شهرهای ایران در شمال و جنوب و شرق و غرب سرکشی می کرد و همین هوش آنان بود که موجب پیشرفت در ساخت خانه و بعدها در دوران هخامنشی در شهرسازی گردید.

در دوران هخامنشیان ایرانیان پی ستونها را از پائین به هم وصل می کردند و در واقع فونداسیون نواری اجرات می کردند و ستونها در بالای ساختمان به هم متصل می کردند یا شاه تیرها را اجرا می کردند و بدین ترتیب یک ساختمان اسکلت سنگی‌، چوبی می ساختند تا در مقابل زلزله مقاوم باشد و به همین خاطر است که اندیشمندان تاریخ دنیا ایرانیان را اولین مهندسان ساختمان و راهسازی می دانند.

متأسفانه امروزه شاهددهستیم که بیشتر ساختمانها در مناطق فقیرنشین با همان اصول اولیه ساخته می شود که در تاریخ ثبت شده است بخاطر اینکه در عمران نقش اساسی را اقتصاد تعیین می کند که این عامل موجب سرپیچی مسئولین از قوانین و ضوابط ساختمانی می شود که بتایستی موجب توجه جدی قرار گیرد زیرا اکثر ساختمانهایی که ساخته می شوند دوام لازم را ندارند و بیشتر اصول مهندسی در آنها اجرا نگردیده است. عامل دیگر بی اطلاعی مهندسانی است که همه چیز را در دانشگاه به طور تئوریک آموخته اند و تا خود را به کار عملی وفق بدهند مدت زیادی طول می کشد که در این مدت صدمات شدیدی را بر پیکر ساختمان سازی و شهرسازی وارد می کنند.

در پایان از استاد ارجمند جناب آقای مهندس بخشتی که همواره سعی در ارتقاء آگاهی دانشجویان دارند، کمال تشکر و قدردانی می نمایم.

فهرست

عنوان

صفحه

فصل اول: آشنایی کای با مکان کارآموزی

فصل دوم: ارزیابی بخشهای مرتبط با رشته عملی کارآموز

فصل سوم: آزمون آمخته ها و نتایج و پیشنهادات

-مقایسه اجرایی ساختمان ها بنایی، فلزی، بتنی

1-ساختمان بنایی

1-1-پی کنی

1-2: نحوه اجرای آرماتوربندی فونداسیون

1-3: انواع قالب بندی کلاف تحتانی

1-4: بتن ریزی فنداسیون

1-5: کلاف قائم و افقی

1-6: ستون گذاری

1-7: تیرریزی

1-8: بادبند افقی

1-9: اجرای پله فلزی

1-10:

2-ساختمانهای اسکلت فولادی

2-1: پی کنی و پی ریزی

2-1: فونداسیون فنودیاتک

2-3: نصب بیس پلیتها

2-4: فونداسیون نواری

2-5: فونداسیون منفرد

2-6: فونداسیون گسترده

2-7: پی گسترده از دال یکپارچه

2-8: پس گسترده محفظه ای

2-98: نصب ستونها

2-10: انواع بادبند

2-11: اجرای پله

2-12-: اجرای سقف ساختمان اسکلت فلزی

-طاق ضربی

-تیرچه بلوک

-سقف دال بتنی پیش ساخته

-سقف دال بتنی در جا

3-ساختمان اسکلت بتن آرمه:

3-1: پی و اجرای آن

3-2: اجرای ستونهای بتنی

3-3: اجرای تیر و سقف

3-4: اجرای سقف تیرچه بلوک

3-5: انواع شمعها

فصل اول:

آشنایی کلی با مکان کارآموزی

فصل دوم:

ارزیابی بخشهای مرتبط با رشته عملی کارآموز

-کارهای انجام شده در محیط کارگاه

در روزهای نخستین حضور در کارگاه با محیط کارگاه و مقررات آن تا حدی آشنا شدم، سپس نقشه های اجرائی را دیدم و با درست خواندن آنها آشنا شدم.

نقشه های اجرایی یکی از مهمترین کارهای لخش کارگاه می باشد، زیرا همه چیز از قبیل متره، قالب بندی و غیره، همه از روی نقشه های اجرائی کنترل می شوند. در روزهای بعد متره کردن ستونها و تیرها و دیوارهای برشی را تا حدی یاد گرفتم و همچنین برآورد کردن میزان میاگردها و قالبها و بتن را انجام دادن.

چون تیپ های مختلف ستون و تیر در هر طبقه وجود دارد و در هر طبقه ابعاد ستون ها نغییر می کند، بنابراین متره کردن را باید با دقت انجام داد و برای هرکدام جداگانه نوع، ابعاد و تعداد میلگردها را درآورد و کوچکترین اشتباه می تواند تمام محاسبات را برهم زند.

همچنین با کزارش نویسی و نوشتن صورت وضعیت کارها و فعالیتهای انجام شده در محیط کارگاه رابط شرکت با محیط کارگاه بودم و از نزدیک نحوه اجراء و ساخت اسکلت فلزی را شاهد بوده و با جزئیات آن آشنا شدوم.

و با توجه به گستردگی دامنه رشته عمران در کارهای اجرایی و جهت اجراء سازه ها این رشته را رشته هایی نظیر برق، مکانیک، صنایع، ماشین آلات و غیره در ارتباط تنگاتنگی قرار دارد که در محیط کارگاه با افرادی با تخصصهای گوناگون روبرو شدم و مابقی موارد که در ادامه گزارش آورده شده اند.

فصل سوم:

آزمون آموخته ها و نتایج و پیشنهادات

مقایسه اجرایی ساختمانهای بنایی، فلزی، بتنی

ساختمانهای رایجی که ما امروزه اجرا می کنیم برای مصارف مختلف از سه نوع بنایی، اسکات فولادی و اسکات بتنی استفاده می شود که نوع بنایی خود شامل دو نوع سازه به شرح ذیل می باشد:

الف-ساختمان بنایی نیمه اسکلت فلزی

ب-ساختمان بنایی نیمه اسکلت بتنی

ساختمان بنایی بعلت اقتصادی بودن و راحنی احرا در ساختمانهای مسکونی 1 الی 2 طبقه با استقبال زیادی روبروشت و ساختمانهای اسکلت بتنی و فولادی با توجه به شرایط برای آپارتمان سازی و ساختمانهای اداری و دولتی و غیره مورد استفاده قرار می گیرند.

1-ساختمان بنایی

از میان ساختمانهای بنایی که در بالا اشاره شد قسمتهای مختلف یک نوع ساختمان بنایی نیمه اسکلت فولادی با کاربری مسکونی را تشریح می کنیم.

قسمتهای مختلف ساختمان بنایی:

-پی

-کلافها

-دیوارها

-ستونها

-سقف

مراحل اجرا:

پی کنی:

عرض و ارتفاع پی با توجه به بارهای وارده (مجموع بارهای مرده، بارهای زنده و بار باد) و مقاومت خاک منطقه و عرض دیوارهایی که روی آن اجرا خواهند شد محاسبه شده و بعد پلان فونداسیون با توجه به پلان تیپ بندی و محل قرارگیری ستونها طراحی و آکس بندی میگردد و از روی پلان فونداسیون توسط ریسمان آکسها را مشخص و بعد با گچ عرض پی کنی که باید پی کنی شود مشخص می شود که در عمل می گویند رنگ ساختمان ریخته شد بعد پی کنی با دست یا به صورت مکانیکی با بیل مکانیکی انجام می گیرد که این مرله برای تمام انواع ساختمان ها چه اسکلت فولادی و چه اسکلت بتنی و بنایی مشترک است.

مقاومت خاک مناطق مختلف شهری در دفاتر فنی فعال، شهرداری، سازمان مسکن و شهرسازی و استانداری موجود می باشد. برای ساختمانهای بنایی مقاومت خاک را می توان با بازدید از محل نیز تخمین زد، به شرح زیر:

-خاک دستی فاقد مقاومت لازم بریا پی سازی است که باید برداشته شود.

-خاک شن و ماسه ای (خاک دج) دارای مقاومت خوب در حدود

-خاک رس خشک دارای مقاومت نسبتاً خوب در حدود

-خاک رس مرطوب فاقد مقاومت لازم است.

هم چنین از روش آزمایش در محل توسط کیسه های سیمان نیز می توان مقاومت نهایی و بعد مقاومت مجاز را محاسبه کرد.

بعد از پی کنی با توجه به اتینکه کف ساختمان (از پی چه ارتفاعی دارد چندین حالت برای اجرای کرسی چینی و فونداسیون وجود دارد اگر اختلاف ارتفاع کف ساختمکان و کف پی به اندازه پی باشد فونداسیون کار کرسی چینی را نیز انجام خواهد و می توان بعد از اجرای بتن ریزی و مگر فونداسیون، به کف رسید که این حداقل ارتفاع پی و کف ساختمان است.

در غیر این صورت به دو روش می توان به کف ساختمان رسید و بعد عملیات بلوکاژ را انجام داد.

الف-ابتدا کرسی چینی را با سنگ لاشه انجام داده و بعد فونداسیون نواری یا منفرد را اجرا بعد کرسی چینی را روی آن انجام می دهیم که بهترین حالت زیرا کف ساختمان از پایین ترین نقطه به قسمتهای بالاتر ساختمان متصل می شود ولی در روش قبلی فشار را تحمل می کند و مقاومت فونداسیون بتنی که آرماتوربندی شده است را ندارد.

نحوه احرای آرماتوربندی فونداسیون

با توجه به پلان فونداسیون و دیتیلهای آن تعداد میل گردهای طولی و تقویتی و همچنین شماره آنها و میل گردهای خاموت و شماره و فواصل آنها از هم در پلان فونداسیون محاسبه و آوده شده است که توسط آن به تعدادی که در نقشه داده شده میل گردهایی طولی روی خرک یا زمین قرار گرفته وبه طول لازم برش داده می شوند و توسط خاموتها میل گردهای پایینی طولی و بالایی به هم وصل می گردند و همچنین آرماتورهای مش بندی هم بطول های لازم برش داده شده و به صورت شبکه بندی روی هم قرار گرفته و توسط سیم آرماتور بندی بسته شده و در محل زیر ستونها قرار می گیرند بعد از اینکه آرماتور بندی قسمتی از کلاف پایینی آماده شد آن را در محل قرارداده و قالب بندی را انجام می دهند.

انواع قالب بندی کلاف تحتانی

-قالب آجری:

که بهترین حالات قالب بندی است زیرا بعد از بتن ریزی دوباره می توان از آجرها استفاده کرد و همچنین شکل پذیری بالای آن قابلیت عمده ای برای قالب آجری به حساب می آید بدین ترتیب که به عرض مورد نظر همچنین ارتفاع درنظر گرفته شده برای فونداسیون یک دیوار آجری معمولاً با 10 یا 20 سانتیمتری اجرا یم کنند و قسمتهای داخلی آن را با پلاستیک می پوشاند تا آب بتن توسط آجرها جذب نشده و هم اینکه آجرها بعداً راحتتر از بتن جدا شوند ولی برای کلافهای قائم و فوقانی از قالب آجری نمی توان استفاده کرد.

-قالب تخته ای:

که بیشتر برای کلافهای قائم و فوقانی مورد استفاده قرار می گیرد و برای کلافهای تحتانی هم اگر مقرون به صرفه باشد و همچنین قالب تخته ای موجود باشد می توان استفاده کرد و تخته ها قبل از قالب بندی روغن کاری می شوند تا هم آب بتن توسط تخته ها جذب نشود و هم قالب ها راحت تر از بتن جدا شوند که همان کار پلاستیک در قالب آجری را انجام می دهد.

-قالب فلزی:

از قالب فلزی هم می توان برای کلاف تحتانی استفاده کرد ولی برای پروژه های کوچک مقرون به صرفه نیست این قالب ها هم قبل از بسته شدن روغن کاری میشوند ولی در اینجا جذب آب دیگر مد نظر نیست.

-حالتی هم وجود دارد که خاک منطقه به عنوان قالب عمل میکند. در این موارد پی را به عرض و عمق مورد نظر حفر کرده بعد دیواره های پی را با پلاستیک می پوشانند و زمین خود نقش قالب را ایفا می کند و نیازی بت قالب نیست و عایق بندی به علت این است که آب بتن جذب نشده و نسبت آب به سیمان بتن تغییر نکند.

در محل اتصال کلاف های قائم به تحتانی میلگردهای انتظار قرار داده می شوند تا بعد از بتن ریزی آرماتورهای آن به این آرماتورهای انتظار بسته شوند.

بتن ریزی فونداسیون:

در ساختمانهای کوچک بتن ریزی توسط دست و بدون ویبراتور و بتونیر انجام می گیرد و طرح اختلاط بتن در اینجا نقشی ندارد و کارگران به صورت تخمینی میزان شن و ماسه و سمیان و حتی عامل موثر بتن یعنی آب را تعیین و بتن را تهیه و آماده می کنند و بتن ریزی به صورت تکه تکه انجام می گیرد و در بعضی موارد، بتن قسمتی از کلاف ریخته شده و بعد از چند ورز فاصله قسمتهای دیگر اجرا می شود که یک عیب بزرگ برای قسمت مهمی از یک ساختمان به شمار می رود. در ساختمان های با اهمیت های بیشار شاهد طرح اختلاط بتن تخمینی و بتونیر هستیم بدین صورت که میزان شن و متسه برای یک کیسه محاسبه شده و آن را به وزنی که یک بیل معمولی می تواند از شن سیا ماسه برداشته تقسیم می کنند و تعداد بیلهایی که از شن و ماسه باید در مخزن بتونیر برای یک کیسه سیمان ریخته شود مشخص می شود و میزان آب را هم به وزن یک سطل تقسیم کرده و تعداد سطل های آب برای یک کیسه سیمان 50 کیبوگرمی به دست می آید به طور مثال: 35 بیا شن، 40 بیل ماسه، 1 کیسه سیمان و دوسطل آب نمونه ای از طرح اختلات بتنی برای یک ساختمان با اهمیت که از لحاظ کار بری یک ساختمان مسکونی آپارتمانی بود می توان نام برد.

کلاف قائم و افقی

بعد از اتمام فونداسیون دیواره های کناری که در ساختمان بنایی معمولاً باربر هستند اجرا می شود و محل کلافهای قائم را خالی می گذارند و خود دیوارها هم به عنوان قالب عمل می کنند و بعد آرماتوربندی کلاف قائم را انجام داده و در محل مورد نظر قرار می دهند اینجا نیز نوع قالب معمولاً تخته ای است.

ستون گذاری

در محل ستون ها کهخ مش بندی در فونداسیون اجرا می شود بیس پبیت هایی را توسط بولت به فونداسیون اتصال داده و بعد از اتمام بتن ریزی دوباره صفحه ها را باز کرده و زیر آن ملات نرمه (بتن گروت) ریخته و دوباره در جای خود قرار داده و پیچ ها را می بندند که این عمل را مونتاژ یا هواگیری می نامند بعد ستون ها را روی بیس پلیت ها اتصال میدهند.

تیرریزی

بعد از ستون گذاری شاهتیرها اجرا می شوند و تیرهای فرعی روی شاهتیرها و دیوار باربر قرار می گیرند که بدلیل مشکل بودن اجرای آن انجام نمی شود، در غیر این صورت باید از پلیت های کوچک برای اتصال تیرها به کلاف فوقانی استفاده کرد که این هم در عمل به خاطر اقتصادی نبودن و مشکلات عدیده با استقبال روبرو نشده است و عیبی دیگر بر معایب کارهای اجرایی افزوده است.

بادبند افقی:

در سقفهای طاق ضربی برای مقابله نیروی افقی از بادبند افقی استفاده می شود که به صورت ضربدری و برای مساحت کوچک تر یا مساوی 25 متر مربع اجرا می شود که معمولاً باید توسط پیچ و مهره اجرا می شود ولی در عمل یک میل گرد در عرض تیرها می اندازند و به تیرها و به تیر اتصال می دهند تا تیرها هنگام اجرای طاق ضربدری تکان نخورند.

اجرای پله فلزی

با توجه به دتایلهای پله فلزی که در دانشگاه تدریس می شود زیر تیرهای پله فلزی هم مانند یک ستون باید بیس پلیت قرار داده شود و ماننمد ستون به آن اتصال داده شود و در عمل کف ساختمان را اجرا می کنند تا به کف پله برسند و بعد زیر آن را صاف و شمشیری های پله را به یک تیر کوچک به هم وصل کرده روی آن قرار می دهند. که از لحاظ فنی غیر قابل قبول است.

اجرای طاق ضربی:

بین دو تیر فرعی با قوس 3 سانتیمتر ولی در عمل بعلت کمتر شدن حجم گچ خاک روی آن کمتر از 3 سانتیمتر هم اجرا می گردد. بدین ترتیب که چند دهنه را توسط چوب بست آمده بکار کرده و ملات گچ خاک را به صورت تخمینی و توسط کارگران و بنایان با تجربه ساخته می شود که هرچه خاک آن بیشتر باید دیتر گیرش خواهد داشت و علت استفاده از خاک هم پایین آوردش گیرش اولیه گچ است. گچ و خاک خشک را روی یک میزان مشخص آب که داخل استانبول ریخته شده بطوری می ریزند که روی سطح آب پخش شود تا تمام ذرات آن با آب تماس داشته باشند، سپس ملات گچ و خاک را روی سطح مورد نظر اولیه که یا پروفیل آهن است که تیرهای فرعی به آن وصل شده اند، یا دیوار آجری مالیده و آجرها را به یک ضریه مشخص که نه چندان شدید و آرام باشد روی ملات گچ و خاک می زنند و به همین خاطر است که با آن نام طاق ضربی داده اند. بعد از اجرای دیواره هیا کناری و ستون گذاری و تیرریزی و اجرای سقف نوبت به دیوارهای داخلی با تیغه ها می رسد که با توجه به پلان معماری داخل ساختمان تیغه بندی می شود که عرض آنها معمولاً 10 سانتی متر است.


***توجه مهم: دقت داشته باشید شما دوستان می توانید از اینجا وارد فروشگاه بزرگ الماس شده و پروژه ها و محصولات دلخواه مشابه دیگر را نیز بیابید

کارآموزی دوره کاردانی موضوع : اسانسگیری

معلوم نیست دقیقا از چه زمانی گیاهان به عنوان دارو مورد استفاده انسان قرار گرفته اند مسلما اطلاعات مربوط به اثرارت و خواص داروئی گیاهان از زمانهای بسیار دور به تدریج بدست آمده، سینه به سینه منتقل گشته، به طور ضمنی با آداب و سنن قومی نیز در آمیخته، سرانجام با زحمت زیاد و از طریق تجربه های مدید اهم اثرات و خواص آنها در اختیار نسلهای معاصر قرار گرفته
دسته بندی گزارش کارآموزی و کارورزی
فرمت فایل doc
حجم فایل 580 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 152
کارآموزی دوره کاردانی  موضوع :  اسانسگیری

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

«فهرست مطالب»

عنوان صفحه

مقدمه 1

معرفی 3 گیاه 4

1- اوکالیپتوس 5

2- اکلیل 20

3- بابونه 36

انواع بابونه 53

بابونه کبیر 54

بابونه رسمی 66

بابونه وحشی 72

بابونه رومی 83

بابونه زرد 89

فصل دوم 91

اسانسها 92

تقطیر ساده 101

شیمی اسانسها 105

آشنایی با انواع مبرد 110

انواع کلونجر 112

تقطیر با بخار آب 125

تقطیر با آب و بخار 128

سوکسله 129

اسپکتروفتومتر 130

بازیافت کلروفرم 137

کاربرد اسانس 140

عوارض جانبی 144

جدول کارهائی که در این دوره انجام شده 147

منابع

مقدمه

معلوم نیست دقیقا از چه زمانی گیاهان به عنوان دارو مورد استفاده انسان قرار گرفته اند. مسلما اطلاعات مربوط به اثرارت و خواص داروئی گیاهان از زمانهای بسیار دور به تدریج بدست آمده، سینه به سینه منتقل گشته، به طور ضمنی با آداب و سنن قومی نیز در آمیخته، سرانجام با زحمت زیاد و از طریق تجربه های مدید اهم اثرات و خواص آنها در اختیار نسلهای معاصر قرار گرفته است. طبق برخی سنگ نبشته ها و شواهد دیگر به نظر می رسد مصریان و چینیان در زمره اولین جمعیتهای بشری بوده باشند که فراتر از بیست و هفت قرن قبل از میلاد مسیح از گیاهان داروئی به عنوان دارو استفاده برده و حتی برخی از گیاهان را برای مصرف بیشتر در درمان دردها کشت داده اند. مردم یونان باستان خواص داروئی برخی از گیاهان را به خوبی می دانسته اند. بقراط حکیم بنیانگذار طب یونان قدیم و شاگرد وی ارسطو و دیگران برای استفاده از گیاهان در درمان بیماریها ارزش زیادی قائل بوده اند. آنها علاوه بر استفاده از گیاهان یونان، از گیاهان کشورهای دیگر هم استفاده می برده اند. بعد از اینان، یکی از شاگردان ارسطو به نام «تئوفراست» مکتب «درمان با گیاه» را بنیانگذاری کرد. پس از آن «دیوسکورید» در قرن اول میلادی مجموعه ای از 6000 گیاه داروئی با ذکر خواص درمانی هر یک را تهیه و به صورت کتابی درآورد که این کتاب بعدها سرآغاز بسیاری از مطالعات علمی در زمینه گیاهان مذکور گردید. طوری که مثلا «جالینوس» پزشک معروف یونانی در کارهای خود به کتاب «دیوسکورید» استفاده کرده است.

در قرن هشتم تا دهم میلادی دانشمندان ایرانی؛ ابوعلی سینا؛ محمد زکریای رازی و دیگران به دانش «درمان با گیاه» رونق زیادی دادند و گیاهان بیشتری را در این رابطه معرفی کردند و کتابهای معروفی چون «قانون» و «الحاوی» را به رشته تحریر درآوردند. بعد از آن درمان با گیاه همچنان دنبال گردید. در قرن سیزدهم «ابن بیکار» مطالعات فراوانی در موردخواص داروئی گیاهان انجام داد و خصوصیات بیش از 1400 گیاه داروئی را در کتابی که از خود به جان گذاشته، یادآور شد.

پیشرفت اروپائیان در استفاده داروئی از گیاهان در قرن هفده و هجده ابعاد وسیعی یافت و از قرن 19 کوششهای همه جانبه ای جهت استخراج مواد موثره از گیاهان داروئی و تعیین معیارهای معینی برای تجویز و مصرف آنها شروع شد. بطوری که کوششهای آن زمان تا به امروز هم ادامه یافته و در حال حاضر نیز با سرعت هر چه بیشتر به پیش می رود. اکنون با در دست داشتن نتایج آزمایشها و تحقیقات بسیار با کمال اطمینان می توان به تشریح و تفصیل علمی مزایای موجود در ماده موثره گیاهان داروئی در رابطه با انسان و حیوانات پرداخت. حقیقت این است که امروزه درباره روند متابولیسمی تشکیل ماده موثره موجود در گیاهان تحت فرایندهای خاص زیست محیطی و تاثیر ماده موثره مذکور بر انسان و حیوانات اطلاعات بسیار زیادی وجود دارد و روز به روز جنبه های مختلف استفاده از مواد مذکور متنوعتر می گردد. بنابراین نسبت به زمانهای گذشته که تعداد بسیار کمی از گیاهان به عنوان گیاهان داروئی شناخته شده و مورد استفاده قرار می گرفته اند، امروزه رفته رفته بر تعداد این گیاهان افزوده گشته و جنبه های مختلف استفاده از آنها نیز گسترده تر از پیش گردیده است. باید دانست که اگرچه برخی از گیاهان در زمانهای گذشته به عنوان گیاهان داروئی مورد استفاده قرار می گرفته اند ولی ممکن است اکنون، با توجه به بررسی های روز، به عنوان «گیاه داروئی» مد نظر نبوده و تقریبا کنار گذاشته شده باشند. به عکس امروزه گیاهان جدید بسیاری به جرگه گیاهان داروئی وارد شده و زمینهای زراعی وسیعی نیز به کشت آنها اختصاص یافته است.

فصل اول

معرفی سه گیاه:

اوکالیپتوس

اکلیل

بابونه

انواع بابونه

Eucalyptus Globolis labill E,glauca DC

انگلیسی:Australian Fever tree

فرانسه: Gommier bleu detasmanic, Arbera la Friever, Eucalyptus

آلمانی: Fieberheihbaum

ایتالیایی: Eucalypto

فارسی: اوکالیپتوس

عربی: شجره الکافور

اوکالیپتوس گیاهی است از خانواده Myrtaceae بیش از چهارصد گونه دارد که تنها چند گونه آن به ایران وارد شده و در مناطق مختلف که زمستان سرد ندارد، نظیر نواحی شمال و جنوب ایران کاشته شده است.

درختانی که در شمال کاشته شده اند هر چند سال یکبار که سرمای سختی رخ می دهد سرما زده می شوند. در چاه بهار نام محلی اوکالیپتوس «آلگا» است.

ذیلا اسلامی چند گونه که در ایران کاشته شده اند نامبرده می شود:

1) گونه Eucalyptus camaldulensis و مترادف آن E.rostrata و به انگلیسی این گونه Red gum و Murray red gumg گویند. این درخت در شمال ایران در اوایل بهار شکوفه می کند و گلهای آن لیموی رنگ است و تخم آن در اوایل زمستان می رسد. در خورستان کاشته می شود. از این درخت صمغی به نام کینوی استرالیا گرفته می شود.

2) Eucalyptus globules Labin به فرانسوی Gommier bleu detasmanic و Eucalyplus commun و به انگلیسی Tasmanian bleugum نامیده می شود. این درخت نیز حدود 50 سال قبل به ایران وارد شده و در شمال کاشته شده است. مقاومت آن به سرما کم است. در استرالیا و تاسمانی از بلندترین اوکالیپتوسها بوده و بلندی آن به m100 می رسد ولی در ایران به علت نامساعد بودن شرایط اقلیمی زیاد بلند نمی شود. از این درخت نیز صمغ کینو گرفته می شود.

3) Eucalyptus microtheca F.Muell این درخت به انگلیسی Coolibah eucalyptus و Flooded box گفته می شود. این گونه نیز دهها سال قبل به ایران وارد شده و در خوزستان و آبادان کاشته می شود و در مقابل شوری خاک حساسیت کمتری از سایر گونه ها نشان می دهد.

4) اخیرا گونه های دیگری وارد شده و از نظر تطابق با شرایط اقلیمی ایران، در شمال تحت بررسی می باشد.


موطن اصلی اوکالیپتوس

قاره استرالیا، در حدود هفت میلیون و هفت صد هزار کیلومتر مربع وسعت دارد، موطن اصلی اوکالیپتوس را تشکیل می دهد. علاوه بر آن جنس اوکالیپتوس در جزایر تاسمانیا، پاپوا، بریتانیای جدید، ایرلند جدید، تیمور و جاوه انتشار دارد.

بیش از 600 گونه و تعداد زیادی وارتیه تاکنون در این نواحی شناخته شده است.اوکالیپتوس در 95% از جنگلهای استرالیا انتشار دارد و در حدود 4/3 از کل رستنیهای آنرا تشکیل می دهد. ضمنا در قسمت اعظم مناطق غیر جنگلی این قاره نیز کشت و توسعه یافته است. آب و هوای استرالیا به شرح زیر طبقه بندی کرد:

1) نواحی مرکزی و غربی: دارای آب و هوای بیابانی با باران خیلی کم و اتفاقی است.

2) نواحی شمالی: دارای آب و هوای تروپیکال با بارندگی تابستان

3) نواحی شرقی و ایالت ویکتوریا: بارندگی یکنواخت و ملایم

4) نواحی جنوبی بلافاصله بعد از نواحی مرکزی: نیمه حاره با تابستان خشک و بارندگی نادر زمستانی، نامنظم و کم

5) نواحی کاملا جنوبی: آب و هوای مدیترانه ای با بارندگی زمستانه

انتشار اوکالیپتوس در جهان

تاریخ کشت اوکالیپتوس در جهان و شناخته شدن آن برای کشورهای مختلف دنیا و جنگل کاری آن در جنوب اروپا و شمال آفریقا، بیش از 170 سال پیش آغاز گردید. سهولت کشت و ازدیاد، سرعت رشد و سایر مزایای آن سبب شد که به سرعت به نقاط مختلف جهان انتشار یافته و در بسیاری از کشورها تربیت شود. امروزه کشت اوکالیپتوس در اقتصاد بسیاری از کشورها نقش بزرگی بازی می کند. به نظر می رسد اولین بار در سال 1804 بود که بذر اوکالیپتوس از استرالیا به خارج حمل شد. بذر گونه E.globulus به مقصد پاریس بود که در سال 1810 در پارک شاتو مالمزون کاشته شد و در حوالی سال 1823 در نواحی آندشیلی اقدام به جنگلهای اوکالیپتوس شد و در 1828 وارد کیپ کولونی گردید. در سال 1830 کشت اوکالیپتوس در ایتالیا آغاز شد ولی به علت انتخاب گونه های نامناسب اغلب درختان در اثر سرمای سخت از بین رفته و فقط چند پایه از گونه E.polyanthemos باقی ماند. در سال 1843 هندوستان اقدام به وارد کردن و کشت اوکالیپتوس کرد، ولی باید آغاز کشت واقعی اوکالیپتوس را در حدود سال 1857 دانست که رامل پس از مسافرتی به استرالیا به توسعه و کشت اوکالیپتوس در پرتغال، کالیفرنیا، شمال آمریکا متداول شد.

پس از مدتی کشورهای برزیل، اسپانیا، پرتغال از چوب و تقطیر برگ آن شروع به بهره برداری کردند.

کشت درختان اوکالیپتوس به منظور تولید مواد فرار یا روغنهای اصلی در کنار دریای سیاه قفقاز، در اواسط قرن اخیر آغاز شد.

مشخصات کلی

اوکالیپتوس درختی است بزرگ و در شرایط اقلیمی استرالیا موطن خود تا 100 متر نیز می رسد. برگهای آن دو جور هستند، برگهای جوان آن به شکل قلب، متقابل، افقی ولی برگهای مسن آن متناوب است. به طور کلی برگهای اوکالیپتوس دایمی، همیشه سبز، ناخزان، داسی شکل، اغلب سبز مایل به کبود و کمی موی است.

درختی است که در اراضی خیلی مطلوب و یا با مصرف آب فراوان رشد سریع خواهد داشت، به همین جهت اغلب برای خشک کردن باتلاقها و با اراضی باتلاقی مالاریاخیز از آن استفاده می شود. تکثیر این درخت از طریق کاشت تخم آن صورت نمی گیرد. ابتدا تخم یابند را که خیلی کوچک و ظریف است در جعبه هائی که خاک آن نرم و خوب تهیه شده می کارند و پس از اینکه نهالهای جوان 6-5 برگ دارند آنها را به گلدانهای سبدی یا بامبویی منتقل می کنند. در مناطق حاره انتقال به محل اصلی در فصل باران باید انجام گیرد و در مناطق معتدل ماههای آبان و آذر مناسب است.

درخت اوکالیپتوس در برابر سرما مقاومت ندارد و اغلب ارقام آن اگر مدت طولانی در سرمای کمتر از صفر درجه بماند صدمه می بینند. کما اینکه در شمال ایران تا به حال سرما به این درختان چندین بار صدمه زده است. اوکالیپتوس به شوری خاک نیز حساسیت دارد. این درخت بومی اوقیانوسیه است و جنگلهای وسیعی از آن در استرالیا و تاسمانی می روید و از این مناطق به سایر نقاط عالم گسترش یافته است. در حال حاضر در هندوستان، مراکش و سایر کشورهای افریقایی شمالی جنگلهای وسیعی از اوکالیپتوس ایجاد شده است. در ایران کمتر از یک قرن است که وارد شده و در شمال و جنوب ایران کاشته شده است.

ترکیبات شیمیایی

از نظر ترکیبات شیمیایی ماده عامل و مهم داروئی اوکالیپتوس اسانس آن است که مقدار آن در برگهای E.globulus در حدود 6 درصد است. در این اسانس در حدود 70 درصد اوکالیپتوس که سینئول و کاژه پرتول نیز گفته می شود وجود دارد. [G.I.M.P]. به علاوه در برگهای آن یک ماده تلخ و یافت می شود. در برگهای اوکالیپتوس گونه E.globulus که در هندوستان روئید و مورد تجزیه قرار گرفته است. در حدود 2/1-9/0 درصد اسانس وجود داشته که در این اسانس 62 درصد سینئول، 24 درصد بی تن، مقداری الکل و سبکی ترین یافت می شود [G.I.M.P]. صمغی که از گونه E.globulus گرفته می شود دارای خاصیت ضد باکتری است. اسانس اوکالیپتوس با روش تقطیر از برگهای انواع گونه های اوکالیپتوس گرفته می شود.

مهمترین ترکیب شیمیایی اوکالیپتوس که در طب مصرف داروئی دارد و ماده عامل اصلی آن است ماده اوکالیپتوس است. این ماده یک نوع الکل است که در اسانس بعضی از گیاهان بخصوص در اسانس اوکالیپتوس ، هل، کافور، برگ بو، مورد، اکلیل الجبل، لاوانه و برخی دیگر از گیاهان وجود دارد. اوکالیپتوس مایلی است بی رنگ یا کمی زرد رنگ که در 176 درجه سانتی گراد جوش می آید و بوی کافور می دهد.

روغنهای فرار

روغنهای فرار اوکالیپتوس ها از آغاز تمدن، در استرالیا مورد توجه قرار گرفت و از همان وقت یکی از اقلام صادراتی، روغنی بود که از برگهای تقطیر شده اوکالیپتوس بدست می آمد. تعدادی از روغنها که از برگها، استخراج شده بود در معالجه بعضی امراض موثر واقع گردید و مورد توجه داروسازان قرار گرفت، و این امر موجب شد که روغنهای اوکالیپتوس اهمیت تجارتی پیدا کند.

روغنهای اوکالیپتوس بر اساس نحوه استفاده به 3 گروه اساسی تجارتی تقسیم می گردند:

1) روغنهای داروئی

2) روغنهای صنعتی

3) روغنهای معطر

روغنهای معطر قسمت کوچکی از روغنهای فرار را تشکیل می دهند. در حالیکه روغنهای داروئی و صنعتی تقریبا بطور مساوی قسمت اعظم این تولید را تشکیل می دهند.

1) روغنهای داروئی

روغن اوکالیپتوس با 70% (سینئول، که یک ماده درمانی مهم محسوب می گردد، می باشند. گرچه بسیاری از گونه های اوکالیپتوس محتوی سینئول هستند، ولی غالب آنها دارای روغنی می باشند که کمتر از 70% سینئول دارد. بنابراین امروزه تعداد محدودی از گونه ها که روغن آنها دارای 90-70 درصد سینئول است در داروسازی مورد توجه و استفاده هستند. ضمنا تعدادی دیگر از اوکالیپتوس ها که دارای 65% سینئول می باشند. مورد استفاده قرار گرفته اند، زیرا بوسیله تقطیر مجدد، سینئول را می توان به بیش از 70% رساند.


2) روغنهای صنعتی

مهمترین مصرف روغنهای صنعتی، برای ضد عفونی کردن و از بین بردن بوی بد است و در این مورد پی پریتون، منشا مهمی محسوب می شود. زیرا از آن تیمول، مانتول تهیه می گردد.

3) روغنهای معطر

علیرغم تنوع ترکیبات شیمیائی روغنهای فرار حاصل از اوکالیپتوس، تعداد کمی از اوکالیپتوس ها، روغنهای محتوی مواد معطر تولید کرده، در عطرسازی قابل استفاده هستند.

خواص کاربرد اوکالیپتوس

در هند: از اسانس برگهای اوکالیپتوس به عنوان ضد عفونی کننده در موارد عفونتهای مجاری تنفسی و برخی بیماریهای جلدی مصرف می شود. اگر به طور مساوی با روغن زیتون منحط شود، مرهم قرمز کننده پوست به دست می آید که آن را برای تسکین رماتیسم به روی مواضع می مالند. این مرهم را برای التیام سوختگی نیز مصرف می کنند. در مصرف داخلی به عنوان محرک و برای نرم کردن سینه و در موارد برونشیتهای مزمن و آسم مصرف می شود. از تنطور برگ خشک آن در موارد آسم و برونشیت مزمن و سل ریوی کاربرد دارد. از جوشانده برگهای آن به عنوان حشره کش بریا گریز و پراکنده کردن حشرات به کار می رود. ریشه آن مسهل است.

در چین و ژاپن اسانس برگ اوکالیپتوس به عنوان تب بر، کرم کش و آنتی بیوتیک مصرف می شود و در موارد معالجه انفلوانزا تجویز می شود. ]کاریونه و کیمون[

اکالیپتول موجود در اسانس آن به عنوان معرق، ضد عفونی کننده، نرم کننده سینه تجویز می شود. ]چیرا[. اسانس آن در استعمال خارجی به عنوان بی حس کننده علایم موضعی و ضد عفونی کننده و در استعمال داخلی محرک و نرم کننده سینه است. ]کوئی زمبینگ[. استعمال اسانس اوکالیپتوس برای برطرف کردن التهاب بینی و برای معالجه برونشیت فرض و سل و آسم اثر بسیار مفید دارد. ]بلمونت[. و به علاوه برای معالجه برخی ناراحتی های پوستی و به عنوان تب بر نیز تجویز می شود وجود اکالیپتول در اسانس آن موجب تسهیل خروج اختلاط سینه و قطع سرفه است. قند را در ادرار مبتلایان به بیماری قند کم می کند. از نظر خاصیت میکروب کشی آن، اکالیپتول در بیماری سل در مواردی که با تب همراه نیست برای اخراج اخلاط سینه مفید است و به علت قابض بودن برای بند آوردن خون در مورد خونروی ها به کار می رود و اسهال را نیز بند می آورد. در استعمال خارجی برای شست و شوی زخمها و حفره های چرکین مانند گوش و نظایر آن به کار می رود.

مصرف داروئی آن به اشکال مختلف جوشانده، دم کرده، شربت که از برگ آن تهیه می شود، گرد برگ و در آخر به شکل کپسول است.

برای دم کرده آن 40-20 گرم برگ اوکالیپتوس را در یک لیتر آب جوش دم کرده و پس از صاف کردن روزانه 5-4 فنجان می خورند.

به عنوان ضد زکان 4-2 برگ را در 100 گرم آب می جوشانند و می خورند. در استعمال خارج از دم کرده 10 گرم برگ در 1000 گرم آب جوش به صورت بخور و یا از مایع آن برای شست و شو و پانسمان زخم استفاده می شود. جویدن برگ اوکالیپتوس برای رفع درد شد و دندان مفید است.

توجه: مصرف زائد بر حد مجاز اوکالیپتوس و اکالیپتول ایجاد ورم معده، روده و کلیه می کند و موجب سردرد، پیدایش خون در ادرار و پایین آوردن فشار خون می شود باید مصرف آن به مقدار مجاز و زیر نظر پزشک باشد و خیلی باید احتیاط کرد. از تعدادی از گونه های اوکالیپتوس صمغی به نام کینو تهیه می شود. این صمغ دارای تاتن فراوان است. صمغی که از گونه E.camaldulensis گرفته می شود قرمز رنگ است و صمغی که از گونه E.globulus گرفته می شود آبی رنگ می باشد. صمغ کینو قابض و ضد باکتری است و از نظر خواص شباهت زیادی به کات هندی دارد و برای ناراحتی هایی که رفع آنها با کات هندی میسر است به طور ضعیفتر می توان از صمغ کینو اوکالیپتوس نیز استفاده کرد.

سایر بررسی ها و تحقیقات علمی که در مورد گیاه اوکالیپتوس در جهان به عمل آمده است.

اگر تا به حال از داروهایی نظیر Listerine (محلول شست و شوی دهان) و یا برای کاهش احتقان و حساسیت از Vicks Vaporub و یا Dristan یا sine-off استفاده کرده اید. قطعا با بوی معطر و خنک کننده اوکالیپتوس آشنا شده اید. اوکالیپتوس سمبول استرالیا می باشد و از گیاهان مورد تایید سازمان نظارت بر دارد و خوراک آمریکا (F.D.A) برای درمان سرماخوردگی و انفلوانزا است. ریشه های درخت اوکالیپتوس محتوی مقدار زیادی آب است و بومی های استرالیا در فصول خشکی شدید آنرا برای رفع تشنگی می خورند و برای کاهش تب نیز از دم کرده برگ های آن استفاده می کنند. زمانی که حکومت انگلیس استرالیا در سال 1780 به عنوان تبعیدگاه محکومین و مجرمین انتخاب و کلیه مجرمین را به محلی که در حال حاضر شهر سیلونی شده است، می فرستاد مدتها طول کشید تا مهاجران و تبعیدی ها به رمز پر آبی ریشه های اوکالیپتوس پی می برند و عده زیادی از آنها در کنار جنگلهای وسیع اوکالیپتوس به علت عدم اطلاع از این خاصیت ریشه اوکالیپتوس در هوای خشک آن دیار از تشنگی تلف شدند. اوایل سال 1840 کارکنان یک کشتی فرانسوی در سیدنی پیاده شدند میتلا به نوعی بیماری با تب شدید گردیدند ولی با تقلید از بومی ها همه آنها با فرو بردن دم کرده برگ اوکالیپتوس شفا یافتند و پس از مراجعت که خواص این داروی شفابخش را برای اروپایی ها تعریف کردند، برای این گیاه نام دم کرده ضد تب استرالیایی را انتخاب نمودند. در سال 1860 که بیماری تب نوبه (مالاریا) تمامی منطقه مدیترانه را فرا گرفته بود برگ اوکالیپتوس موثرترین دارو برای درمان این بیماری شناخته شد. تعدادی از پزشکان معتقد بودند که اوکالیپتوس درمان کننده مالاریا می باشد ولی عده ای دیگر تردید داشتند و استدلال می کردند که اوکالیپتوس چنین اثری ندارد و حالا پس از سالها تجربه و تحقیق معلوم شده است که اوکالیپتوس به طور مستقیم اثری روی نابودی عامل مالاریا ندارد ولی وجود درختان اوکالیپتوس باعث شد که بیماری خانمان برانداز مالاریا در مناطق وسیعی از ایتالیا و سیسیل و الجزایر بکلی ریشه کن شود. چرا؟ زیرا عامل انتقال مالاریا پشه ای است که در باتلاقها و مردابها زندگی می کند و اروپایی ها در اراضی باتلاقی و مردابهای منطقه مدیترانه اوکالیپتوس کاشتند و بتدریج با رشد این درختان ریشه های آن ها به سرعت آب راکد این باتلاقها را جذب کرده و موجب زهکشی طبیعی و خشک شدن مردابها گردیده و در نتیجه از بین رفتن محیط زیست مناسب زندگی مالاریا، ریشه های ناقل عامل بیماری نابود و مالا بیماری مالاریا ریشه کن شده است.

در قرن نوزدهم از اسانس روغنی اوکالیپتوس به عنوان ضد عفونی کننده مجاری ادرار در بیمارستانهای انگلستان استفاده می کردند و از طریق Catheter مجاری ادرار را ضد عفونی می نمودند به این جهت به اسانس اوکالیپتوس Catheter oil می گفتند. همچنین در قرن نوزدهم در امریکا کارشناسان گیاه درمانی از روغن اسانس اوکالیپتوس برای ضد عفونی کردن زخمها استفاده کرده و بخور آن برای برونشیت و آسم و سیاه سرفه توصیه می نمودند. کارشناسان فعلی و معاصر امریکا از اوکالیپتوس به عنوان ضدعفونی کننده موضعی، به صورت غرغره برای ضدعفونی گلو و به صورت برای آرام کردن آسم و برونشیت درختان و ناراحتی های بینی در اثر سرماخوردگی و انفلوانزا استفاده می کنند.

اسانس اوکالیپتوس دارای ماده شیمیایی است به نام اوکالیپتول که بوی معطر مطبوع گیاه از آن ناشی می شود. اوکالیپتوس موجب شل کردن بلغم و اخراج آن با سرفه از سینه می باشد، طبق پژوهشهایی که دانشمندان روسی در مورد جانوران به عمل آورده اند نشان داده شده است که اوکالیپتوس ویروس انفلوانزا که عامل شدیدترین شکل گریپ می باشد می کشد و به علاوه اوکالیپتول تعدادی از باکتری ها را نیز محروم می نماید و در نتیجه از حدوث برونشیتهای باکتریایی که معمولا پس از گریپها ظاهر می شود، جلوگیری می نماید. خاصیت ضد باکتری بودن اوکالیپتول برای ضد عفونی کردن و التیام زخمهای حاصل از بریدگی و خراشها نیز به کار می رود.

مقدار و طرز مصرف

برای تهیه بخور مشتی از برگهای اوکالیپتوس را خرد کرده و بجوشانید و یا چند قطره از اسانس آنرا در آب بریزید و استنشاق کنید. در مورد زخمها و بریدگی ها پس از اینکه محل بریدگی با آّب و صابون خوب شسته و تمیز شد، یک یا دو قطره اسانس روغنی اوکالیپتوس را در محل بریدگی بریزید و بمالید. بهتر تهیه حمام اوکالیپتوس مشتی برگ آن را در پارچه ای ریخته و در وان پر از آب و جوش بیندازید و آن آب حمام کنید. اوکالیپتوس به کودکان زیر دو سال نباید داده شود و در مورد کودکان بزرگتر از 65 سال با دم کرده دقیق آن شروع و بتدریج غلظت دم کرده را تا حد مجاز برسانید. اگر خانه شما با حشره Cock roach آلوده شده و نمی خواهید از حشره کش های شدید برای دفع آن استفاده کنید ممکن است تکه پارچه های کوچکی را با اسانس اوکالیپتوس آغشته کرده و در نقاط مختلف کابینتهای خود بگذارید.

نام علمی: Rosmarinus officinalis

نام انگلیسی: Rosemary

نام فرانسه: Romarin

نام فارسی: الکیل کوهی، رزماری

نام خانواده: Labiaceae

مقدمه

از آنجا که در بسیاری از موارد از اسانس گیاهان معطر در تهیه فرآورده های داروئی و غذائی استفاده می شود، در این تحقیق یکی از گونه های معطر با نام علمی Rosmarinu officianalis L. انتخاب گردیده است.

در مدیترانه و شمال آفریقا به علت فراوانی گیاه رزماری که به صورت خودرو می روید. محققان تحقیقات وسیعی روی اسانس گونه های مختلف آن از جمله R.officinalis و Reriocalya انجام داده اند. کشورهای الجزایر، اسپانیا، ایتالیا گونه R.officinalis به صورت سنتی به مصرف می رسانند. حتی مردم اسپانیا و ایتالیا برای جلوگیری از فساد غذا از گیاه و یا عصاره آن استفاده می کنند. محققان با بررسی اثرات بیولوژیک و داروئی گیاه، به نتایج بسیار جالبی رسیده اند.

اسانس گونه های مختلف از جمله گونه R.officianlis از لحاظ کمیت و کیفیت مورد بررسی محققان قرار گرفته و میانگین آن را 7/0 درصد گزارش کرده اند.

گزارش و نتایج با ترکیب های عمده در گونه های رزماری، عبارتند از:

Camphene، Q-Pinen، Limonene، a-Thujone که به ترتیب 20، 2/18، 4/4 و 5/3 درصد از کل را شامل می شوند. در صورتی که حداکثر میزان ترکیبها در اسانس گونه R.officinalis ایتالیایی 1,8-Cine، Camphor، Limonene به ترتیب 5/23، 71/17، 5/9 درصد و گونه R.officinalis اسپانیایی Campher، Limonene، 1,8-Cineol به ترتیب 25/35، 24، 11 درصد گزارش شده است. در گزارش دیگری آمده است که میزان ترکیب a-pinene در گونه R.officinalis به نسبت هر کشور متفاوت است. نظر به اینکه ترکیبهای عمده در گونه R.officinals نسبت به شرایط مختلف اکولوژیکی منطقه متفاوت گزارش شده است. بنابراین تحقیق و بررسی نوع و میزان ترکیبهای اسانس این گونه در ایران، ضروری می باشد.

مشخصات کلی

به فارسی «الکیل کوهی» و باغبانها در تهران «رومارون» می گویند و در کتب سنتی با نام «الکیل الجبل» نامبرده شده. گیاهی است چند ساله بصورت درختچه کوچک که ارتفاع آن 1-2 متر می شود. برگهای آن متقابل، باریک، دراز، نوک تیز، کمی خشن. روی برگ بدون کرک و سبز ولی پشت آن پوشیده از کرک پنبه ای و سفید است. گل های آن سفید مایل به آبی با لکه های بنفش که در اواخر بهار از لابه لای برگها بیرون می آید. میوه آن چهار فندقه و به رنگ قهوه ای و سفت و گرد و تخم آن کوچک در داخل میوه است. تمام برگ و شکوفه و اعضای گیاه معطر و خوشبو و برگ شکوفه آن کمی تلخ و تیز است. شاخه های گیاه وقتی جوان هستند نرم و کرکدار هستند، اما با گذشت زمان سخت و شکننده و فلس دار می شوند. ساقه به رنگ قهوه ای مایل به خاکستری است.

این گیاه در منطقه مدیترانه و بیشتر در سواحل مدیترانه ولی در عین حال در تپه ها و ارتفاعات مناطق خشک صحرا نیز می روید. در ایران الکیل الجبل کاشته می شود. تکثیر آن از طریق کشت بذر آن و قلمه آن در خزانه صورت می گیرد و روش قلمه معمول تر می باشد و پس از اینکه قمله ها ریشه دار شدند در فصل مناسب به مزرعه اصلی منتقل می شوند. روش کاشت این است که فاصله بین خطوط m1 و فاصله بین بوته ها روی خطوط cm45 گرفته شود. برداشت سرشاخه های نازک و برگ آن ممکن است سالی دوبار انجام شود برگها که برداشت می شود برای این که اسانس آن از دست نرود باید فورا پس از برداشت در محل سایه پهن شده و خشک شوند و به این ترتیب برگها رنگ سبز و بوی مطبوع تلخ و شیرین خود راحفظ خواهد کرد.

ترکیبهای شیمیایی

از نظر ترکیب شیمیایی الکیل الجبل دارای اسانس روغنی فرار است. اسانس الکیل الجبل شامل a-pinene و سینئول و رزمارن و کامفن و بورنئول، پیپریتن، لینالول است و گل ها و سر شاخه گل دار و برگها و اسانس آن هم در طب سنتی کاربرد دارد.

شرح ترکیبهای شیمیایی عمده در گونه Rosmarinus officinalis

پیپرتین (1-P-menthen-3-one)

این ترکیب به فرمول C10H16O و جرم مولکولی 23/152 می باشد که L و D آن را از اسانسهای مختلف استخراج می کنند. این ترکیب به رنگ زرد روشن می باشد که حدود 92-90 درصد آن کتون است. شکل D ترکیب دو گونه Mentha arvensis وجود دارد. اسانس گونه های Symbooogon Sennarensis (45 درصد) و Andropogon iwwarancusa (80 درصد) (Andropogon iwarancusa) این ترکیب را شامل می شوند. شکل L آن در گونه اوکالیپتوس به میزان 53-45 درصد موجود است. جهت خالص سازی این ترکیب از روش تقطیر جزء به جزء با بخار آب قابل استحصال از اسانس می باشد. محققین این رشته اقدام به تهیه این ترکیب نموده اند و روش شناسایی آن به راحتی قابل انجام است. جهت تهیه ترکیب Menthol (سنتزی) از این ترکیب نیز استفاده می شود.

8-1- سینئول (1,8-Cineol):

این ترکیب به فرمول C10H18O و جرم مولکولی 25/154 در اسانس گیاهان مختلف از جمله رزماری، اوکالیپتوس و اسطوخودوس یافت می شود. سینئول مایعی بی رنگ، بویی شبیه کامفر و با طعمی تند است. این ترکیب در آب نامحلول و در بعضی حلالهای آلی (اتر، کلروفرم) محلول می باشد. مصرف سینئول در تهیه دارو وسیع است. بعلاوه در تهیه لوازم آرایشی و حشره کش نیز استفاده می شود.

لینالول (Linalool)

این ترکیب به فرمول عمومی C10518O و جرم مولکولی 25/154 در بیشتر اسانسها موجود می باشد. البته بوی آن در نوعهای مختلف کمی متفاوت می باشد. اغلب موارد نیز جزء ترکیبهای اصلی اسانس محسوب می شود. به طور مثال میزان این ترکیب در برگ گیاه رزماری، چون گیاه رز و گشنیز به ترتیب 15 درصد، 80 درصد، 65 درصد را نشان می دهند.

این ترکیب بی رنگ و با عطر گلهای تازه میباشد که در عطرسازی همراه با استر آن بسیار مصرف دارد تا سال 1950 این ترکیب جهت تهیه عطرها و یا لوازم آرایشی از ساقه گیاه رز استخراج و مورد استفاده قرار می گرفت.

لینالول را می توان توسط واکنش کتین یا جوشاندن همراه acetic anhydride به Linalyl acetate تبدیل کرد. در تهیه ویتامین E از لینلول استفاده می شود. در این راستا روشهای استخراج کلان موجود می باشد. البته در بیشتر موارد در تهیه عطرها از نمونه سنتزی استفاده می کنند. استخراجل لینالول از اسانس رزماری، رز و غیره تهیه می شود البته رز برزیلی از نمونه های مهم جهت استخراج پیشنهاد می گردد. این ترکیب در تهیه عطر و لوازم آرایشی مصرف بالائی دارد. به خصوص به علت پایداری آن در ترکیبهای بازی در تهیه صابون و تهیه ویتامین E بیشترین مصرف را به خود اختصاص داده است.

آلفاپنین (a-pinene):

این ترکیب با فرمول عمومی C10516 و وزن مولکولی 236/136 در طبیعت به صورت ایزومرهای مختلف وجود دارد. آلفاپینن در آب نامحلول و در الکل، کلروفرم و اتر محلول می باشد. بعضی اسانس ها این ترکیب را به صورت مخلوط به ترکیب بتا - پینن دارا می باشند. البته می توان به صورت تقطیر جزء به جزء این ترکیب را خالص نمود.

بعضی از ترکیبهای ترپنوئیدی به خصوص آلفا و بتاپینن در واکنشهای مختلف مثل ایزومریزاسیون، اکسیداسیون و هیدراسیون شرکت می کنند.

این نوع ترکیب های ترپنوئیدی به طور وسیعی در تهیه عطرها و مواد داروئی به کار می روند. این ترکیب به صورت سنتز شده موجود می باشد، که در تهیه اسانسهای مصنوعی از جمله گلابی، شمعدانی و کاج استفاده می شود. آلفاپینن خالص را می توان با تقطیر روغن های تربانتین تهیه نمود. این ترکیب باعث افزایش عطر و بو در تولیدات صنعتی می شود. همچنین در تهیه مواد سنتزی مثل Camphor، Terpinelos مصرف زیادی دارد و یکی از ترکیبهای مهم این صنعت می باشد.

روش استخراج

اسانسگیری از نمونه (خشک) برگ گیاه الکیل کوهی به روش تقطیر با آب انجام گرفته است.

در این آزمایش مقدار 100 گرم برگ گیاه را در مخزن دستگاه تقطیر می ریزیم و به مدت 4 ساعت حرارت می دهیم. سپس اسانس را از آن جدا می نمائیم. میزان بادزه 88% بدست آمده است.

نتایج:

استخراج اسانس توسط دستگاه تقطیر با آب از نمونه برگ گیاه رزماری گونه R.officinalis صورت گرفت. پس از اندازه گیری میزان اسانس به بررسی کمی و کیفی آن پرداختند. در این بررسی 20 ترکیب شناسایی شده است. این ترکیبها طبق گزارشهایی که محققان کشورهای دیگر روی اسانس اینگونه انجام داده اند دارای تفاوتی در میزان و نوع ترکیبها می باشد.

از 88/0 درصد اسانس استخراج شده از یکصد گرم برگ گیاه و شناسائی 20 ترکیب، عمده ترین آنها عبارتند از:

a-Pinene,piperitone

جدول (1): ترکیبهای شیمیائی اسانس الکیل کوهی Rosmainus officinalis

شماره

نام ترکیب

درصد

شاخص کواتس

1

a-pinene

94/14

934

2

Camphene

33/3

945

3

3-Octanone

61/1

966

4

Sabinene

56/0

972

5

Myrcene

07/2

982

6

O-Cymene

71/0

1013

7

1,8-Cineol

43/7

1024

8

Linalool

89/14

1089

9

Myrcenol

75/0

1104

10

Camphor

97/4

1127

11

Borneol

68/3

1155

12

4-Terpineol

70/1

1166

13

a-Terpineol

83/0

1177

14

Vebenone

94/1

1187

15

Piperitone

65/23

1246

16

Bornyl acetate

08/3

1274

17

B-Caryophyllene

68/2

1424

18

Cis-b-Farnesene

26/1

1448

19

Germacrene D

52/0

1481

20

a-Bisabolol

01/1

1673

بحث:

آرنولد با بررسی کمی و کیفی اسانس گونه های مختلف گیاه رزماری از جمله گونه R.officinalis که از مناطق مختلف جمع آوری شده است گزارش نمود. میزان و نوع ترکیب به محل جمع آوری بستگی دارد. به طور مثال در بررسی که روی اسانس برگ گونه R.officinalis اسپانیایی، ایتالیایی وقتی گیاه کاملا روی گل بود (خرداد ماه) صورت گرفت. میزان تفاوتی در ترکیب و نوع آن مشاهده است. بعضی از ترکیبهای موجود در گیاه در مقایسه با ترکیبهای نمونه مورد آزمایش در موسسه این تفاوت را نشان می دهد (جدول 2) همچنین طی بررسی که محققان روی ترکیبهای نمونه اسانس مجارستانی انجام داده اند این تفاوت دیده می شود حتی این میزان دو نمونه اسانس تجارتی وجود دارد. البته قابل ذکر است که روش استخراج با بخار آب صورت گرفته است. این روش در بین روشهای دیگر از اولویت بالاتری برخوردار است.

از اسانس گونه های مختلف رزماری، تولیدکنندگان لوازم آرایشی، بهداشتی، غذایی، داروئی به مقدار زیادی استفاده می کنند. البته انتخاب نمونه سال رزماری به علت تفاوت در میزان و نوع ترکیب باید مورد توجه قرار گیرد.

طبق جدول 2 ترکیبهای عمده در گیاه در مقایسه با گونه R.officinalis کشورهای دیگر ارائه شده است. میزان ترکیبها در این گونه به نسبت هر منطقه و کشور متفاوت می باشد.

جدول 2- میزان ترکیبهای عمده در گونه R.officinalis کشورها در مقایسه با نمونه ایران

ردیف

نام ترکیب

ایران

اسپانیا

ایتالیا

مجارستان

1

Piperiton

6/23

-

-

17

2

a-Pinene

9/14

9/0

8/12

20

3

Linalool

9/14

جزئی

1/10

جزئی

4

1,8-Cineol

4/7

24

5/23

3/15

5

Campher

9/4

3/35

7/17

4/13

6

Borneol

7/3

3/1

3/1

12

7

Camphene

3/3

9/0

7/3

-

خواص درمانی

از زمانهای بسیار دور کشورهای مختلف جهان از اکلیل کوهی جهت درمان بیماریهای مختلف از جمله: افسردگی، میگرن، بی خوابی و غیره استفاده می کردند. مردم یونان باستان اعتقاد داشتند که استفاده از گیاه ذهن و حافظه را تقویت خواهد کرد. از این رو بیشتر افراد در وقت امتحان تاجهایی از گل های گیاه تهیه و روی سر خود می گذاشتند. مردم مجارستان از اسانس گیاه رزماری جهت درمان نقرس و دردهای مفصل استفاده می کردند و نام این داروی مهم یا معجون را «آب مجارستان» می گفتند. به روایتی این معجون زندگی الیزابت ملکه مجارستان را که دچار رعشه و فلج دست و پا شده بود بازگردانید. همچنین در این کشور استفاده از برگ و سر شاخه های گلدار گیاه در مراسم عروسی و زمان طبخ غذا به علت عطر بسیار زیاد آن معمول است. در بین مردم این امر نشانه وفاداری آنها ذکر شده است. معمولا از سرشاخه های گلدار برای طبخ غذا در منازل استفاده می کنند. در زمان ویرد، پادشاه مجارستان، شیوع مرض سختی برای گله گوسفندان باعث گردید بلادرنگ جهت دور کردن بیماری از محل شیوع آن از عصاره گیاه رزماری استفاده می نمایند.

استفاده از گیاه و یا اسانس آن در صنایع مختلف از جمله صنایع آزمایشی و بهداشتی بسیار ذکر شده است. طبق گزارشهایی که تاکون ارائه شده است اسانس گیاه رزماری برای رفع التهابهای مفصلی، تقویت مرها، و ثابت نگهداشتن رنگ مو مصرف می شود. از ترکیبهای موجود در گیاه جهت رفع گاز معده نیز استفاده می کنند. کافور یکی از ترکیبهیا مهم در اسانس می باشد که جهت کنترل مرکز عصبی و تنفسی بدن مصرف می شود. تحقیقات روی ترکیب 1,8-Cineol نشان داده که به عنوان معرف جهت سنجش میزان خون استفاده دارد.

در مدیترانه و شمال آفریقا نیز از این گیاه جهت درمان بعضی بیماریها زیاد استفاده می شده است. گونه های مهمی که جهت مصارف مختلف استفاده می شود عبارتند از: Rofficinalis و R.evioccalyx همچنین چای تهیه شده از برگ و گل گیاه R.officinalis جهت ضدعفونی کردن چشم مصرف دارد، سیگار تهیه شده از برگ گیاه برای درمان برونشیت مفید واقع شده است.

اسانس سر شاخه های گلدار در درمان افرادی که صرع دارند به کار می رود. البته اثرات بیولوژیکی گیاه را نباید فراموش کرد. در این زمینه نیز تحقیقات وسیعی صورت گرفته است. خاصیت ضد اکسیداسیون و ضد میکروبی اسانس و به عنوان نگهدارنده مورد آزمایش قرار گرفته است.

روشهای سنتی مختلفی جهت تهیه دارو از اندامهای گیاه، عصاره و اسانس آن از جمله روغن ماساژ، دم کرده، جوشانده تنتور و غیره وجود دارد که مورد استقبال مردم کشورهای تولید کننده فرآورده های مذکور قرار گرفته است.

بنابراین استفاده از اندامهای گیاه و عصاره های مختلف آن در هر شرایطی از هر لحاظ مفید و مورد توجه محققان و مدیران شرکت های تولیدکننده و صنایع مختلف داروئی، بهداشتی و غیره است. همچنین در کشور زمینه کشت این گیاه و تولید محصولات اولیه آن فراهم می باشد. تحقیق در زمینه های مذکور بسیار با ارزش بوده و شایسته ترویج خواهد بود.

در تایوان اکلیل الجبل بعنوان مهیج و سقط کننده جنین مورد توجه است و مصرف زیادتر از حد مجاز آنرا سمی می دانند.

در فیلی پین جوشانده برگهای آنرا به عنوان مقوی تونیک، بادشکن و محرک و معرق و قاعده آور مصرف می کنند ولی در مصرف داخلی خیلی کم و به مقدار کم استعمال می شود. در استعمال خارجی آن خیسانده برگهای آن برای شست و شوی چشم در موارد مرم های ملتحمه زکامی بکار می رود و برای حمام کردن زنان که تازه وضع حمل کرده اند بعنوان حمام معطر و همچنین برای حمام کردن بیماران رماتیسمی و فلج ها کاربرد دارد.

اکلیل الجبل از نظر طبیعت طبق نظر حکمای طب سنتی خیلی گرم و خشک است و خوردن آن برای سرفه های رطوبتی مزمن و تنگی نفس و خفقان سرد و استسقاء زقی (زرد آب در پره صفاق شکم جمع می شود) که با حرارت و عطش شدید توام نباشد و برای باز کردن گرفتگی ها و انسداد کبد و طحال و پاک کردن ریه و تحلیل بادها و تسکین مرد کبد و معالجه یرقان سوداوی و خرد کردن سنگ کلیه و مثانه و ازدیاد ترشح بول و حیض مفید است. ضماد آن برای تحلیل ورم های مزمن مفید است و ضماد برگ آن از سایر اعضاء قوی تر است و اگر ضماد برگ آنرا در مورد چشم درد سرد بکار برند درد را کاهش می دهد.

طرز و مقدار مصرف

اکلیل الجبل برای گرم مزاجان مضر است از این نظر باید با سکنجبین خورده شود مقدار خوراک آن تا 12 گرم و جانشین آن از نظر خواص داروئی افسنتین است.

در مورد مصرف دم کرده آن 20-5 گرم برگ یا سر شاخه گلدار آن برای هزار گرم آب کافی است. در مواردی که نتیجه خوب گرفته شود در این مقدار تا 50 گرم امکان افزایش دارد. خیس کرده 40-30 گرم برگ و سر شاخه های گلدار آن در شراب سفید که مدت 3-2 روز بماند و سپس از آن روزی 5-4 قاشق خورد شده بعنوان مدر برای ازدیاد ترشح بول و استسقاء نافع است.

الکولاتور الکیل طبق کرکس – سرشاخه های گلدار تازه اکلیل الجبل 1000 گرم، الکل 80 درجه 3000 گرم، عرق اکلیل الجبل 1000 گرم، مدت 4 روز بخیسانند و سپس در حمام ماریه تقطیر کنند تا جمع حصول تقطیر شده به 2500 گرم برسد. مقدار خوراک 20-10 گرم بسته به مورد در یک شربت مناسب ریخته روزانه خورده شود.

در فرانسه از دم کرده سر شاخه گلدار و گل های گیاه بمقدار 10-5 گرم در یک لیتر آب جوش بعنوان ضد اسپاسم در موارد روزانه 3-2 فنجان می خورند. هم چنین به عنوان محرک در موارد سوء هاضمه 20-10 گرم گیاه الکیل کوهی خشک را در یک لیتر شراب سفید خوب ریخته مدت یک شب می گذارند خیس بخورد و سپس صاف کرده و در هر وعده غذا یک لیوان از آنرا می خورند. در موارد گریب نیز مرسوم است از دم کرده 60 گرم گیاه خشک در یک لیتر آب جوش بعنوان ضد اسپاسم 3-2 فنجان در روز می خورند.


***توجه مهم: دقت داشته باشید شما دوستان می توانید از اینجا وارد فروشگاه بزرگ الماس شده و پروژه ها و محصولات دلخواه مشابه دیگر را نیز بیابید