| دسته بندی | گزارش کارآموزی و کارورزی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 177 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 90 |
فهرست مطالب
صفحه عنوان
مقدمه :
علائم و نشانه ها از بدو خلقت در اشکال مختلف تصویری همراه انسان بوده است . تصاویر موجود در غارها، زمینه های پیدایش خط ، نمادهای ریاضی در علوم و همچنین سایر زمینه های مختلف ریشهای ابتدایی پیدایش علائم می باشند.
امروزه طراحی آرم یا نشانه از جمله وظایف هنرمند و طراح گرافیک می باشد. هر سازمان یا موسسه ای به هنگام شکل گیری، درصدد طراحی یک نشانه و آرم برای خود می باشد تا بدین وسیله بتواند هویت و شخصیت اجتماعی خود را به دیگران معرفی نماید .
اصولا آرم یا نشانه مشخصه اصلی هویت سازمانی بوده و حکم امضاء و مهر آن را دارد . بنابراین طراحی یک آرم بایستی با احتساب تمامی جنبه های مختلف و بررسی دقیق صورت پذیرد. یک پوستر ، بروشور و یا یک صفحه از روزنامه که توسط هنرمند گرافیک صفحه آرایی شده است یک زمان کوتاهی را به خود اختصاص داده و سپس ، تصویر جدیدی جای آن را می گیرد اما یک نشانه اغلب دارای تاریخ مشخص و معینی نیست
گرافیک در عرصه تبلیغات:
زمانیکه از خواب بیدار می شویم و برای وزرش صبحگاهی تلویزیون را روشن می کنیم ، تبلیغ پفک نمکی ، سس سالاد ، شامپو ، جوراب ، بخاری ، یخچال و بسیاری از تبلیغات تلویزیونی را به ناچار می بینیم . وقتی از منزل خارج می شویم باز هم یک سری از تبلیغات بوسیله رادیو به گوش ما می رسد . در خیابان ها ، پشت اتوبوس ها ، سردرمغازه ها و یا به تابلوهای خیابانی که نگاه می کنیم همه و همه تبلیغات متفاوتی که روزانه با آن ها سروکار داریم . با وجود حجم فراوان تبلیغات و انواع محصولاتی که تبلیغ می شوند آیا تاکنون اندیشیده ایم که چه میزان در امر تبلیغات موفق بوده ایم ؟ چقدر با این موضوع ، عملی و تخصصی برخورد می کنیم ؟ آیا می دانیم وضعیت عناصر درگیر با تبلیغ ، در کشور ما چگونه است؟ آیا برای حل مشکلات تبلیغات در کشور گامی برداشته شده است ؟
تبلیغات در زمان قدیم در مقایسه با تبلیغات امروزی خیلی ساده بود ، با وجود این هدف اساسی از آگهی همان بود که امروز هم هست ، بدین معنی که منظور از آن ایجاد ارتباط برای دادن اطلاعات و ایده ها به گروهی از مردم بود که موجب تغییر یا تقویت رفتار آنها بشود .
تأثیر تبلیغات بر زندگی روزمره ، به عنوان یکی از شاخه های علمی ، فرهنگی ، اجتماعی و ارتباطی و نوپا بودن این صنعت در کشور ، به آن شده است لازم و ضروری می باشد . برای حل مشکلات ، لازم است با انتخاب شاخص های صحیح گامهای مناسبی در این را ه برداریم و از ابتدا، پایه این دانش را در کشور صحیح بنا کنیم .
در این پژوهش سعی برآن است ، که شکل های مختلف تبلیغات مکتوب، اعم از آگهی تک برگ ، مطبوعاتی و محیطی و استفاده از هنر گرافیک در تبلیغات روزمره را در حد نیاز مخاطبان محترم معرفی و روش طراحی و اجرا و نحوه چاپ آن ها بیان شود.
تاریخچه ای از طراحی گرافیکGraphic Design) )
گرافیک و تبلیغات نوین:
طراحی گرافیک با اهمیت روز افزون خود ، حرفه ای است که به دلیل وابستگی به تکنولوژی تکثیر در دوران مختلف ، شکلهای مختلف به خود گرفته است . آنچه که مطالعه تاریخ قرن بیستم به ما نشان می دهد ، پیشرفت و جهش سریع تکنولوژی درهمه زمینه ها منجمله چاپ و صنعت می باشد .
گسترده شدن ارتباطات و روابط بین المللی ، نیاز به اطلاع رسانی و انتشار اطلاعات در سطح کره زمین را با دست یابی به روش های پیشرفته رسانه جدید به وجود آوردند و طراحی گرافیک نیز از این تحولات بی تأثیر نماند.
از هنر گرافیک تا طراحی گرافیک :
v ارتباط بصری در وسیع ترین معنای خود پیشینه ای طولانی دارد . زمانی که انسان اولیه برای یافتن غذا به شکار می رفت و ردپای شکار را در غبار تشخیص می داد ، به یک علامت گرافیکی نگاه می کرد . چشم خیال او خود حیوان را می دید.
v آثار گرافیکی می تواند علامت هایی مانند حروف الفبا باشند ، یا قسمتی از نظام نشانه ای دیگر مانند علائم جاده ها را تشکیل دهد. مجموع این علائم (مانند خطوط یک طرح یا ترام های یک عکس ) تصورات را شکل می دهد . طراحی گرافیک ایجاد یا برگزیدن نشانه ها و آرایش آن ها روی یک سطح ، برای بیان یک اندیشه است.
v یک نشانه یک عکس نیست . تصاویر گرافیکی چیزی بیش از تصویرسازی های توصیفی از اشیایی هستند که می بینیم یا تجسم می کنیم ، آن ها مجموعه هایی تصویری هستند که محتوای آن مفهومی ویژه و موقعیت آن هویتی جدید به آن می بخشد .
بیشتر واژه ها و تصاویر به طور معمول با هم به کار می روند ، گاهی متن به کل اثر تسلط دارد و گاهی تصویر؛ یا گاهی مفهوم هر کدام به دیگری وابسته است . برخی از برجسته ترین آثار طراحی گرافیک برای رساندن مفهومی دقیق از تصویری مبهم ، بردقت لغات متکی می باشد .
کلمه ، هنگامی که به عنوان گفتارثبت شده چاپ می شود ، میزان زیادی از تأثیر خود را از دست می دهد . طراحان معاصر (به ویژه پیشگامان آن ها ، فوتوریست ها FUTURISTS ) سعی کرده اند این محدودیت را از بین ببرند . آنان به کمک اندازه ، کلفتی ، نازکی و موقعیت حروف به حروف چینی قدرت بیان می بخشند . در واقع ، ضرورت انتقال پیام و هویت خاص بدان بخشیدن برای آنان نیازی گریز ناپذیر بوده است .
v محتوای اثر نیز تعیین کننده مفهوم طرح و نیز چگونه خوانده شدن آن می باشد . در یکی از معروف ترین طرح های گرافیکی معاصر با نام ((من نیویورک را دوست دارم )) که آمیزه ای از تصویر نگاری و علائم الفبائی است، درک پیام مستلزم برداشتی توافقی از معنا و قرار داد است . ما مفهوم تصویر قلب را به خاطر چگونگی ارائه آن تشخیص می دهیم . چنانچه در یک کتاب علمی ، قلب دیگر مفهوم دوست داشتن را نمی رساند .
v معانی ای که از تصاویر و علائم الفبائی برمی آید ارتباط چندانی با طراح یا انتخاب کننده آن ندارد و گویای تفکرات طراح نیست هرچند که شکل اثر را سلیقه زیبا شناختی طراح تعیین و تعریف می کند ، ولی زبان پیام باید به گونه ای باشد که مخاطب مورد نظر بتواند آن را درک کند . این نخستین عاملی است که باعث می شود طراحی گرافیک با هنر تفاوت چشم گیری داشته باشد (علیرغم شمار زیادی از پیشگامان طراحی گرافیک که خود نیز هنرمند بودند .) عامل دوم این است که طراح برخلاف هنرمند ، درصدد تولید مکانیکی طرح است . او پس از پذیرفتن سفارش ، کار طراحی را به صورت اتود برروی کاغذ یا در کامپیوتر آغاز می کند : طراح اغلب در مقام کارگردان هنری برعکاسی یا تولید مواد تصویری دیگر نظارت دارد . پیش از آماده سازی نهایی کار برای تولید ، پیشنهادهای بحث شده با مشتری در چندین مرحله بررسی می شود .
طراحی گرافیک به عنوان یک حرفه ، از نیمه سده بیستم مطرح شد . تا آن زمان تبلیغات و مجریان آن از هنرمندان تجاری COMMETCIAL ARTISTS استفاده می کردند. این هنرمندان متخصص شامل این تعداد بودند : 1- هنرمندان صفحه بند : طراحان حروف چاپی که طرح تفصیلی متن و عنوان ها را برای حروف چینی مشخص می ساختند ؛ تصویرگران همه کاره ای که طراحی نمودارهای مکانیکی تا طراحی مد را انجام می دادند . 2- رتوش کاران : هنرمندان طراح حروف و بقیه کسانی که طرح هایی نهای را برای تولید آماده می ساختند. بسیاری از هنرمندان تجاری (مانند طراحان پوستر) بسیاری از این مهارت ها را با هم ادغام کردند .
v ابتدائی ترین نقش طراحی گرافیک (( هویت نهایی IDENTIFICATION )) است که هویت و یا مکان موضوع را تعیین می کند (مانند طراحی برای تابلو، پرچم ، سپرهای جنگی ، علائم روی سنگ ، علائم نشریات یا چاپخانه ها ، نشانه شرکت ها ، برچسب روی بسته بندی ها و ...). دومین نقش ، که در اصطلاح حرفه ای (( طراحی اطلاع رسانی INFORMATION DESIGN )) نامیده می شود ، برای نقشه ها ، نمودار ها و علائم راهنما ). نقش سوم و مشخص ترین نقش طراحی گرافیک ((عرضه و تبلیغات PROMOTION& FRESENTATION)) است ، ( مانند پوسترها و تبلیغات ) ، جایی که هدف از طراحی جلب نظر و ایجاد پیامی به یادماندنی است .
v اکنون طراحی گرافیک قسمتی از فرهنگ و اقتصاد کشورهای صنعتی به شمار می آید . با این وجود و به رغم پیشرفت های تکنیکی از دهه 1960 به بعد و پیام رسانی از طریق ماهواره ها و دخول تصویر در آن ، توسعه آن همچنان به طرز باورنکردنی بومی است و با وجودی که طراحان به صورت گروهی کار می کنند ، تغییرات کماکان به دیدگاه های خودی وابسته است.
v طراحی گرافیک نوعی زبان با دستورات نامشخص دربر دارد و پیوسته در حال ابداع معانی لغوی وسیع است :مبهم بودن اصول طراحی به این معنی است که فقط باید مطالع شود نه این که یادگرفته شود . ما نمی توانیم یک اثر گرافیکی را دقیقا بفهمیم تا طمانی که اجزای تشکیل دهنده آن را بشناسیم . این کتاب سعی می کند نشان دهد چرا الفبا و تصویر این گونه به نظر می رسند. توجه اولیه این کتاب به این است که مفاهیم با هم چه معنایی را می رسانند.
بسمه تعالی
قرارداد:
قراراداد زیر بین ...................به نمایندگی ......................مقیم ..........................که در این قرارداد کار فرما نامیده می شود و آقای ......................... مقیم ........................
که در این قرارداد طراح نامیده می شود منعقد گردید.
ماده 1- موضوع قرارداد (شرح سفارش):
.........................................................................................................................................
ماده 2- مدت قرارداد :
این قرارداد به مدت ................................از تاریخ مندرج در ماده 6 اعتبار دارد و در صورت توافق طرفین تا ............................ دیگر تمدید خواهد شد.
ماده 3- مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت :
کار فرما متعهد گردید در مقابل کار طراح مبلغ ................................. به ترتیب زیر به او پرداخت نماید؛
الف) نصف مبلغ قرارداد پس از امضای قرارداد و قبل از شروع کار.
ب) یک دوم باقیمانده پس از ارائه طرح یا طرحها و انتخاب اولیه آن توسط کارفرما .
ج) مابقی پس از ارائه نهائی و اتمام کار.
ماده 4- تعهدات طرفین :
الف ) کارفرما متعهد گردید اطلاعات و مصالح لازم را برای آشنای کافی طراح با موضوع ، دراختیار او قرار دهد در غیر این صورت مسئولیت طراح در مورد تاخیر یا عدم انجام تعهد خود به خود سا قط خواهد شد.
ب) طراح متعهد گردید .................................... نمونه طرح را برای انتخاب طرح نهائی به کارفرما ارائه دهد.
ج) کارفرما پس از انتخاب طرح نهائی نسبت به بقیه طرح ها هیچگونه مالکیتی ندارد و متعهد گردید آنها را به طراح بازگرداند.
د) کارفرما متعهد گردید حداکثر ظرف پانزده رو ز پس از دریافت طرحهای ارائه شده نظر خود را کتبی در مورد آنها ابلاغ نماید . عدم ارسال اظهار نظر توسط کارفرما در انقضای مدت یاد شده به منزله قبول طرح است و کارفرما مکلف است بقیه مبلغ قرارداد را به شرح د رماده 3- به طراح بپردازد.
ه) چنانچه د رنهایت طرح یا طرحها مورد قبول کارفرما قرار نگرفت ، به خاطر آن که طراح اوقات کار دفتر خود را در اختیار سفارش ایشان قرار داده است، مبلغ پیش پرداخت موضوع بند الف ماده 3 ، قرارداد به عنوان حق الزحمه طراحی و هزینه های انجام شده سفارش از طرف طراح به کارفرما باز پرداخت نخواهد شد و کارفرما به این امر رضایت داده است.
و) چنانچه از جزء یا کل طرح یا هریک از طرح های انتخاب نشده به شکلی و یا در جایی دیگر از موضوع ، مورد استفاده قرار گیرد مسئولیت آن به عهده کارفرماست و متعهد به جبران خسارت آنها به طراح است.
ز) طراح متعهد گردید چنانچه نظرات اصلاحی کارفرما را در جهت بهبود کار تشخیص داد آنها را قبول و انجام دهد.
ماده 5 :
مالیات مبلغ قرارداد به عهده طراح است و کارفرما متعهد گردید چنانچه خود اقدام به کسر مالیات کند اوراق دارائی کسر مالیات را به طراح ارائه دهد، در غیر این صورت باید اصل مبلغ را به طراح بپردازد.
ماده 6 :
این قرارداد در تاریخ ............................. در ......................... نسخه تنظیم ، امضاء ، و مبادله شد و کلیه نسخه در حکم واحد است.
امضای نماینده کارفرما : امضای طراح :
آرم
بسمه تعالی
قرارداد:
سفارش دهنده:...............................................................................................................
طرف قرارداد (طراح / مشاور): ...................................................................................
موضوع قرارداد (خدمات /پیشنهادات): ......................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
شیوه ارائه (کارها / گزارشات): ..................................................................................
تاریخ شروع: .......................................... تاریخ پایان: ...............................................
مبلغ: ........................................................ جمع کل: ...................................................
پیش پرداخت : .............................................. مانده: ...............................................
سفارش دهنده: ............................................. امضا:................................................
طرف قرارداد: ............................................. امضاء: ….......................................
تاریخچه آرم :
انسان غارنشین به وسیله تصاویری که بردیواره این غارها می کشید می توانست تجربیات زندگی پرکنکاش خویش را ثابت و پابرجا کند و جریانات به هم پیوسته زندگی را به صورت شکلهای ساکن و مجزا از هم نشان دهد . در اینجا او سعی کرده است حالت و حرکت پیکر حیوان را تاحد امکان طبیعی و نزدیک به واقعیت ارائه کند . شاید بتوان گفت که این شروع پیدایش علائم بعدی بوده چون حقایق و وقایع بی شماری که در ماوراء ادراک او قرارداشتند او را داشته تا برای ابزاری اندیشه ها و مفاهیمی که بیان فهم و توصیف کلامی آن ها مشکل بوده است نظام هایی از علائم گوناگون ابداع کند . بنابراین ، علامت در عمل یک ارتباط است .
از طریق علائم نمادین بوده که بشر توانست به نحوی ارادی با همنوعان خود ارتباط برقرار کند و در نتیجه بین آن ها زمان و مکان حاضر پل ارتباطی ارتباطی برقرار کند.
به طور کلی اگر بخواهیم تاریخ پیدایش نمادهای تصویری در ایران را جستجو کنیم می بینیم پیدایش هنر و پیشرفت هنر و پیشرفت آن کلا در دوره قاجار آغاز شده است.
تعریف آرم یا نشانه:
به طور کلی ، عموم مردم کلمه آرم را به جای نشانه می شناسند . آرم (ARM) کلمه ای فرانسوی است و ورودش به جامعه ما مربوط به چند دهه اخیر است .
دو عامل می تواند سبب مطرح شدن این کلمه در زبان فارسی شده باشد:
نخست اولین طراحانی که آرم را به شیوه ی فرنگی به عنوان وسیله ای جدید تبلیغاتی و گرافیکی برای دولت و موسسات مطرح کردند. نخستین طراحان فردریک تالبرگ سوئدی و موشخ سروری از ارمینیان مهاجر بودند که طبیعـاً همراه کار خود لغات فرنگی آن را هم ترویج کردند.
نشانه نام تصویر است ، نامی تصویری است که ساده ، مختصر ، موثر ، موضوع نقش و توانایی دوره را تجسم می کند . نشانه کاربرد ، عملکرد معینی دارد که حدود آن در جامعه ی ما مشخص نیست.
اصولا یک نشانه برای معرفی یک شغل ، یک رویداد ، یک شخص و یا یک هویت به کار می رود . یک نشانه ی تجاری خوب می تواند به نمایش بهتر یک چیز و یا به پایه پایه گذاری یک ارزش مورد نظر کمک می کند .
آرم یا نشانه یکی از مهمترین و موضوعات رشته ی گرافیک می باشد. اصولا طراحی یک نشانه ی موفق، بیانگر توانمندی فکری و اجرایی هنرمند می باشد ، چرا که با کمترین عناصر بصری و ایجاد فرم منسجم و واحد ، بایستی دارای بیانی گویا ، روان ، ساده و زیبا باشد.
آرم ، طرحی مشخث برای یک شرکت یا سازمان یا محل است و نشان دهنده نوع فعالیت آن شرکت یا سازمان است. آرم به شکل بسیار ساده در یک رنگ سیاه تهیه می شود و به عنوان نشانه در سربرگ یا سردر هر سازمان یا شرکت نصب می شود .
آگاهی براین حدود مستلزم توضیح دو نکته است :
الف:شرح انواع نشانه ها ب: مشخصات فنی آنها
شرح انواع نشانه ها:
تقسیم بندی دقیق انواع نشانه ها ، شاید کمی مشکل باشد زیرا اشکال و انواع مختلف آن مانند رنگهای قوس وقضح و طیف نور ، مرزهای مخلوطی دارند و تعاریف هریک در دیگری می آمیزد ، اما به هر حال می توان نوعی دسته بندی را بین آن ها مشخث کرد .
به طورکلی می توان نشانه ها و علائم تصویری را به چند دسته تقسیم کرد .
1- پیکتوگرام ها یا تصاویر ساده
2- نشانه های تصویری
3- نشانه های نوشتاری- لوگوتایپ LOGOTYPE
نشانه های تصویری:
دراین گونه از نشانه ها ، همانطور که از عنوان آن مشخص گردد، عوامل و نمادهای به کار رفته دارای قابلیت تصویری می باشند .
عامل بصری آن تصویر است .تصویر در اینگونه نشان ها م یتواند با محدوده فعالیت صاحب آن ارتباط مستقیم یا غیر مستقیم دشاته باشد .
د ر هر حال از جنبه های بصری بهتر است تصویری که به عنوان نشانه یا قعالیت یک کالا یا موسسه انتخاب می شود ا ز جنبه های فرهنگی با محیطی که در آن اردائه می شود ، سنخیت داشته باشد. به طور کلی دردسته نشانه های
تصویری که تمام تصویر خلاصه شده ای را از شکل های طبیعت ، انسان یا حیوان نشان می دهد ، به دلیل گوناگونی کیفیت پیام و مفهوم سمبولیکی آن ها را به چهار نقش تقسیم می کنند.
بخش اول : تصاویری که مفهوم سمیولیک آن ها با موضوع، رابطهیی مستقیم دارند مانند نشانه موسسه ی تولید شیر و لبنیات که از تصویر گاو در آن استفاده شده است .
بخش دوم : تصاویریک ه مفهوم سمبولیک آن ها با موضوع ، رابظه یی غیر مستقیم دارند مانند تصویر خورشید ، شیر ، عقل، تصاویر افسانه یی و اساطیری به عنوان نشانه یی از ماهیت موضوع .
بخش سوم: که در واقع نوعی از بخش دومخ است .تصاویریک ه با موضوع رابطه ای نه مستقیم و نه غیر مستقیم دارند و انتخاب آن ها به عنوان نشانه ، نمایشی از بیتگی موضوع باقدمت سنتی یا ملی تصویری است مانند انتخاب نقوش بومی و ملی برای نشانه.
بخش چهارم: تصاویر و نقوش مجدد و انتزاعی که بدوا حاوی مفهوم و اشاره یی نیستند بلکه پس از انتخاب آن ها به عنوان نشانه ، به تدریج معرف مفاهیم کار برای موضوع می شوند .
نشانه های نوشتاری :
عامل بضری آن نوشتار است. نشانه های نوشته ای ، نشانه هایی هستند که به جای تصویر، صرفا در طراحی آن ها از حروف و یا کلمه یا جمله استفاده شده است و این نشانه ها خود به دو بخش تقسم می شوند :
1- منوگرام MONOGRAMME
2-لوگوتایپ LOGO TUPE
بخش اول : نشانه هایی که از حرف اول یک کلمه (یا حروف ابتدایی چند کلمه ) با طراحی ویژه به عنوان آرم ارائه می شوند . به زور کلی سامل نشانه هایی است که با حرف اول نام موضوع طراحی می شوند ، که در عین زیبایی در طراحی آرم گویای عناووین آن موضوع نیز باشد . این نشانه ها را به فرنگی MONOGRAMME می گویند.
بخش دوم: نشانه هایی که نام کامل با طراحی ویژه به عنوان آرم ارائه می شوند . این نام خود می تواند یک نام اختصاری باشد مانند(( صاایران )) که خود مخفف ((صنابع الکترونیک ایران )) است . این نشانه ها به فرنگی LOGO TYPE نامیده می شوند و در طراحی آن ها ترکیب خوشنویسی ، نقش مهمی دارد .
علائم آرم و نشانه :
علائم و نشانه را می توان به طور کلی به چند دسته مهتلف تقسیم نمود این تقسیمات فقط منظور جدا کردن مفاهیم مختلفی است که بایستی در آرم احساس گردد.
الف: علائم فرهنگی ب: علائم سیاسی و اجتماعی ج: علائم تجاری
علائم فرهنگی: مانند یک کانون فرهنگی و نمایشگاه هنری ، موسسات آموزشی، انتشاراتی و غیره . این نوع از نشانه ها دارای قضای فرهنگی و یا هنری می باشد .
علائم سیاسی و اجتماعی: نیز دسته دیگری از نشانه ها تشکیل می دهند . علائم و نشانه های رسمی یک کشور، مراکز اجتماعی، جمعیت های سیاسی و سایر موارد دیگر از این قبیل هستند.
علائم تجاری: این مراکز می توانند انواع فورشگاه ها ، کارخانجات تولیدی ، شرکت های حمل ونقل ، صادرات واردات کالاهای مختلف و سایر موارد باشد.
آرم شمایلی:
این نوع آرم تصویری است که می تواند نمادی از تجدد،تصویر یک شی ، یک نقش و...باشد.
دسته ای از آرم ها تصاویر فیگوراتیو هستند مانند پیکان و مربع.
آرم های شمایلی سه دسته اند :
1- آرم های شمایلی تصویری IMAGINAL شباهت زیادی باشی مادی دارد.
2- آرم شمایلی DIAGRAMMATIGUE که با یک طرح خلاصه مشخص می شوند.
3- آرم شمایلی استعاریMETA PHARIQUE از طریق جابه جایی معنایی و با به کار گرفتن عنصر معنا مشخص می شود.
آرم تلفیقی :
ازهمزیستی دوگونه پیام ساخته می شوند . پیام زبانی و پیام شمایل نگاران .بدین سان امکان پدید آمدن چند گونه رابطه بین این دو نوع پیام وجود دارد که می تواند هم جوار هم باشد.
بسمه تعالی
قرارداد:
سفارش دهنده:..................................................................................................................
طرف قرارداد (طراح / مشاور): ..........................................................................................
موضوع قرارداد (خدمات /پیشنهادات): ...............................................................................
...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
شیوه ارائه (کارها / گزارشات): .........................................................................................
تاریخ شروع: ................................................... تاریخ پایان: ..........................................
مبلغ: .................................................................. جمع کل: ...............................................
پیش پرداخت : ............................................................. مانده: ..........................................
سفارش دهنده: ...................................................... امضا:................................................
طرف قرارداد: .................................................... امضاء: ….......................................
کارت ویزت:BUSINESS CARD
تمام اوراق اداری و آثار چاپی اداری یعنی سربرگ ، پاکت و کارت ویزیت همشکل و هماهنگ باشند و باید از نظر شکل ظاهری و عناصر بصری شبیه به هم باشند . این اسناد درکنار هم هویت بصری اداره یا شرکت را شکل می دهند. اندازه کارت ویزیت معمولا 5 X 9 سانتیمتر است که این ابعاد به تشخیص طراح طراح می تواند متغییر باشد. حجم به صورت عمودی و هم افقی طراحی می شود . اگر چند حالت افقی آن ترکیب بندی را راحت تر می کند ولی در هرحال این موضوع و شکل و نشانه و نیز حجم اطلاعات است که جهت نهایی آن را برای طراح معین می کند. در طراحی کارت ویزیت باید به محل دستگیر کارت توسط گیرنده کارت توجه داشت. به این معنی که باید فضایی را خالی و بدون هرگونه عنصر تصویری و نوشتاری برروی کارت باقی گذاشت تا هنگامی که کارت در بین انگشتان گیرنده کارت قرار دارد، تمامی اطلاعات روی آن در یک نگاه قابل دیدن باشد . کارت ویزیت می تواند،یک لت ،
دولت ،پشت ورو و... با روکشهای سلفون ، UR ،ورنی ،UV و... باشد.
عناصری که باید برروی کارت ویزیت باشد:
کارت ویزیت به عنوان ویترین صاحب آن در اولین برخورد با مخاطب مورد استفاده قرار می گیرد و خود می تواند تبلیغی موثر برای شرکت باشد. کارت و یزیت باید برایکسی که کرات را می گیرد جالب توجه است . کارت ویزیت همچون سربرگ معرف تصویر کلی شرکت است و می تواند به عنوان یک ابزار تبلیغاتی استفاده شود . معمولا کارت ویزیت را به سفارش دهندگان ومشتریان بالقوه آینده می دهند و باید جلوه ای تاثیر گذار داشته باشد.
اطلاعات دورن کارت ویزیت با قانونی و به شیوهای مطلوب ارائه شود . کارت ویزیت نسخه کوچک شده ای از سربرگ است و باید بیشترین اطلاعات ممکن را متناسب با اندازه اش در برگیرد که شامل:
1- نشانه 2- نام شرکت - آدرس،شماره صندوق پست، کد پستی 4- شماره تلفن، فکس و تلفکس 5-نان و عنوان شخث، مسئول فروش، جانشین مدیر
برای چاپ کارتهای ویزیت عموما از چاپ افست (4رنگ) و چاپ سیلک ( تک رنگ و یا دورنگ ) استفاده می کنند و معمولا برروی مفواهای مهتلف اعم از گلاسه، مات و براق، مقواهای بافت دار ،پلاستیک های فشرده و برش شده چاپ می شوند و گاهی اوقات هم از مقواهای گرم پایین استفاده می شود و روکشهای مختلفی همانند سلفون یا ورنی ( مات و براق ) روی آن ها کشیده می شود تا به کارت زیبایی و دوام خاص داده شود.
سربرگ :
در سربرگ معمولا نام شرکت، نشانه (آرم )،آدرس،؛ شماره تلفن و فکس درج می شود این نوع آثار هویت و تصویر شرکت را تثبیت می کند. سربرگ باید تصویر مناسبی برای سازمان یا اداره پدید آورد.باید به عنوان تبلیغی برای سازمان باشد در یک اداره یا سازمان، نامه کارکردهای متعددی دارد : انتقال اندیشه ها برروی کاغذ، ثبت نظرات یا برای ثبت دائمی ایده ها و پیشنهادات.
در طراحی سربرگ باید هدف اصلی آن در نظر گرفته شود . محیطی برای ارائه پیام ، اندازه حروف ، شکل حروف خود زیبایی را که باید با هویت سازمان مربوط باشد منتقل می کنند طراحی سربرگ از طرح آرم به خصوص ا ززمینه های سربرگ الگوبرداری می شود .
عناصری که در سربرگ ظاهر می شوند:
1- نام سازمان
2- نشانه یا حروف نشانه سازمان
3- آدرس پستی
4- شماره تلفن
5- شماره فکس یا تلفکس
6- تاریخ ، شماره و پیوست
7- در مورد شرکت های بزرگ ممکن است که نام هیئت مدیره نیز در سربرگ در ج شود .
اگر فرار است اطلاعات زیادی در سربرگ درج شود ، طرح سربرگ باید به دقت اندیشه شود حروف باید به کوچک ولی خوانا باشد و فضای خالی به مقدار کافی برای نوشتن نامه باشد . باید به این نکته توجه داشت که سربرگ هم مورد استفاده افراد حقیقی و هم حقوقی می باشد. سربرگ معمولا دارای دو قطع A4 (7/29 X 21 سانتیمتر) و A5 (7/14 X 21 سانتیمتر) و معمولا در جهت عمودی می باشد . این ابعاد به دلیل اقتصادی بودن و نداشتن ضایعات کاغذ مورد استقبال عمومی بوده و به تشخیص طراح به راحتی قابل تغییر می باشد. اگر چه ابعاد سربرگ قطع A5، 50 درصد کوچکتر4A از سربرگ است ولی این دلیلی برای کاهش 50 درصد تمام عوامل تصویری ونوشتاری در طراحی آن نیست و طراح باید مجددا به صفح آرایی و تعیین اندازه های مناسب اقدام کند . معمولا قطع 4A برای استفاده در خارج از شرکت یا موسسه و قطع A5 داخل شرکت یا موسسه کاربرد دارد.
| دسته بندی | گزارش کارآموزی و کارورزی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 89 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 90 |
فصل اول
معرفی واحدهای کارخانه
مقدمه:
صنعت لوازم خانگی یکی از بزرگترین و پرقدمت ترین زیرشاخه ترین صنایع میباشد. این صنعت با پیدایش زندگی شهرنشینی بوجود آمد و با رشد و توسعه شهرها و فرهنگ شهر نشینی نیز توسعه یافت. به عبارت دیگر این صنعت مانند اکثر صنایع در رفاه و آسایش و همچنین بهتر زیستن بشر به طور مستقیم نقش دارد.
در ایران نیز صنعت لوازم خانگی بعد از گذشت چندین سال از ورود این محصولات به کشورمان، به صورت کارخانه های مونتاژ بوجود آمد. با سعی و تلاش چندین ساله این شرکتها به خودکفایی رسیدند و به تولید زیر مونتاژها پرداختند تا امروز که اکثر شرکتهای تولید لوازم خانگی در کشورمان کوچک و کسب تجربه و دانش فنی لازم پا به عرصه تولید لوازم خانگی گذاشتند. از جمله این شرکت ها شرکت آبسال است که در سال 1335 با نام «شرکت سهامی لعاب ایران» تاسیس گردید و شروع به تولید محصولات لعابی نظیر بشقاب و کاسه و قوری لعابی نمود. تولید این محصولات تا سال 1343 ادامه یافت و به دنبال طرح توسعه کارخانه و تغییر ساخت تولید ظروف آشپزخانه، از این سال به بعد با تولید اجاق گاز رومیزی و سپس اجاز گاز فردار در زمینه لوازم خانگی به رقابت با دیگر شرکتهای داخلی تولید کننده پرداخت. پس از آن اضافه شدن ظرفیت تولید و اجرا طرحهای توسعه، هر ساله بر تنوع محصولات کارخانه افزوده شد و با تولید محصولاتی نظیر بخاری گاز سوز، آبگرمکنهای گازی، اجاق گاز ، کولر آبی و بخاری های نفتی دودکش دار و تشعشتی مادون قرمز و درسالهای اخیر با تولید ماشینهای لباسشویی و کولر پرتابل تمام پلاستیکی در زمره بهترین و معتبرترین شرکتهای تولیدی لوازم خانگی ایران قرار گرفت.
به دنبال موفقیتهای چشم گیر شرکت درزمینه تولید محصولات خانگی که بسیاری از آنها به دریافت مهر استاندارد نیز نائل آمدند و همچنین افزایش سرمایه وتولید در سال 1345 به «شرکت انیورسال (سهامی خاص) » تغییر نام داد که د رسال 1355 به «شرکت انیورسال (سهامی عام)» و در سال 1362 به نام فعلی یعنی «شرکت آبسال (سهامی عام)» تغییر نام یافت.
حال شرکت با 500 نفر پرسنل حدود چهار دهه است که به فعالیت خود ادامه میدهد. نکته بازی که به چشم می خورد این است که در طی سالیان درازی که از فعالیت شرکت می گذرد، محصولات آن همواره از نظر کیفیت در حد استاندارد عرضه شده است و در سطح کشور به عنوان پیشرو در استاندارد کردن محصولات شناخته شده است. به طوری که درسالهای اخیر این شرکت موفق به اخذ گواهینامه ISO 9002 گردیده و در شرف اخذ گواهینامه CE برای صادرات اروپا میباشد. بخشی از محصولات شرکت به کشورهای حوزه خلیج فارس، ترکیه و کشورهای افریقایی صادرمی شود که این بازاریابی از طریق شرکت در نمایشگاههای منطقه ای انجام پذیرفته است و چندین بار به عنوان شرمت نمونه در بین تولید کنندگان لوازم خانگی شناخته شده است.
وسعت کارخانه بالغ بر 15000 مترمربع میباشد و شعبه دیگر آن واقع در شهر صنعتی کاوه، در شهرستان ساوه با وسعتی تقریبا 10 برابر، مراحل تولید لباسشویی را انجام میدهد. محصولات تولیدی این شعبه دارای دو نوع دو تایمره 5 کیلویی AD536 و AD738 میباشد. البته قسمت عمده ای از قطعات ریز فلزی آن درتهران تولید میشود. در ضمن محصولات تولیدی در ساوه برای انبار به تهران انتقال و از آنجا به دست مشتریان می رسد.
معرفی واحدهای کارخانه
بخشهای اداری:
در این بخشها کارهای اداری مربوط به شرکت انجام میشود. معمولاً بخشهای اداری نیز مانند بخشهای خدماتی با بخشهای تولیدی یا به طور مستقیم ارتباط دارند، یا به طور غیرمستقیم. از بخشهایی که در ارتباط غیرمستقیم با بخشهای تولید هستند می توان اموو مالی ، امور استخدام، امور فروش، اموربازرگانی و امور سهام را نام برد.
توضیح در مورد فعالیتهای این بخشها به دلیل واضح بودن آنها ضروری نمی باشد.
از بخشهایی که در ارتباط مستقیم بابخشهای تولیدی هستند میتوان قسمتهای نگهداری و تعمیرات، آزمایشگاه، فنی، کنترل کیفیت ، انبار، تولید اولیه و برنامه ریزی تولید را نام برد که سه قسمت آخر یعنی انبار و تولید اولیه و برنامه ریزی تولید زیرنظر مدیر تولید فعالیت می کنند.
نگهداری و تعمیرات:
دراین قسمت کارهای مربوط به نگهداری و تعمیرات دستگاههای کارخانه انجام میشود. این عملیاتها اکثرا شامل تعمیرات مکانیکی و تعمیرات برقی دستگاه ها میباشد که بعد از خرابی و از کار افتادن دستگاه ها انجام می گردد و هیچ برنامه پیشگیرانه نگهداری و تعمیرات برای جلوگیری از بروز خرابیها وجود ندارد. در ضمن این قسمت علاوه بر کار تعمیر ماشین آلات و تجهیزات به تعمیر قطعات معیوب برخی از محصولات به عنوان خدمات بعد از فروش می پردازد.
کنترل کیفیت: این قسمت علاوه بر این که مسئول بازرسی و کنترل اقلام خریداری شده توسط شرکت و اعلام پذیرش یا رد آنهاست، مسئول کنترل کیفیت محصولات تولیدی و کنترل فرایند تولید در راستای رسیدن به کیفیت بهینه میباشد. با توجه به مسئولیتهای این قسمت واحدهای زیر مجموعه این قسمت عبارتند از:
کنترل سالن تولید: برای اعمال کنترل کیفیت در این سالن به این صورت عمل میشود که بازرسان کنترل کیفیت این سالن به فاصله زمانی نیم ساعت روی ماشینها حاضر شده و چند قطعه تولیدی ماشین را به لحاظ کیفی و کمی با نقشه فنی قطعه که به همراه دستور کار روی ماشین نصب شده است مقایسه می کنند و درصورت هرگونه مغایرت از ادامه تولید جلوگیری می کنند. هربازرس در پایان هرروز در فرمی که در صفحه بعد امده است شرح کارهای خود را به مدیر کنترل کیفیت تحویل میدهد. دراین فرم اینکه در ساعات معین، وضعیت هر ماشین چگونه بوده است و در صورت جلوگیری از تولید، علت آن چه بوده است. اطلاعات این فرم بعد از ثبت در کامپیوتر در تهیه گزارشات مختلف استفاده میشود. البته قطعاتی که حساس بوده و برای محصول حیاتی میباشد. به طور صددرصد بازرسی میشوند که اوج این کنترلها در بخش سری سازی انجام می گردد. از جمله این قطعات میتوان توپی بغل پروانه را نام برد.
کنترل مواد اولیه: در این واحد اقلام وردی شرکت مورد بازرسی و تایید قرار می گیرند.
اولیه یک روش بازرسی و آزمایش برای اقلام ورودی موجود میباشد که با توجه به شرکت تأمین کننده و شرایط قرارداد منعقد شده بین دو شرکت تعریف می شود.
به طور کلی میتوان این روشها را به صورت زیر برشمرد:
برای کنترل مواد و اقلام ورودی از جداول نمونه گیری میله ای استفاده میشود. مقدار AQL در قرارداد ذکر می گردد. سپس با توجه به آن، تعداد نمونه ها تعیین میشود و کار نمونه گیری و بازرسی آنها انجام میشود. درصورتی که تعداد خرابی ها در نمونه کمتر از مقدار تعیین شده باشد، محموله پذیرفته میشود و در غیر این صورت با توجه به نیاز خط تولید به مواد مورد نیاز یا شرایط تأمین کننده از لحاظ انحصاری بودن و شرایط دیگر ممکن است قراردادهای مشروط با تأمین کننده تنظیم شود به این ترتیب که با دعوت از کارشناسان شرکت تأمین کننده تبصره هایی به قرارداد اضافه میشود و یا اینکه محموله به طور کلی رد می گردد.
کنترل سالن مونتاژ: در سالن مونتاژ کنترل روی محصول نهایی انجام میشود. به این ترتیب که روی خط اصلی مونتاژ ایستگاههای بازرسی طراحی شده است که در این ایستگاهها محصول از لحاظ مختلف به صورت کمی و کیفی مورد آزمایش و تست کامل قرار میگیرد هر ایستگاه کنترل روی خط مونتاژ دارای عملکردهای مخصوص به خود میباشد و محصول را از لحاظ مشخصه ای خاص مورد بازرسی قرار میدهد. در این قسمت روزانه فرمهایی پر میشود که تعداد نقصهای مختلف را تعیین میکند. مدیر کیفیت در صورت مشاهده تعداد زیاد از یک نقص خاص در مورد آن نقص با قسمتهای مرتبط مشورت و هماهنگی های لازم را به عمل میآورد تا آن نقص برطرف گردد.
کنترل رنگ و لعاب: در این قسمت نیز کنترل قطعات ورودی مانند سایر اقلام ورودی صورت میگیرد. در مورد محصولات خروجی در این قسمت قطعات توسط بازرسان، کنترل میشود. کار کنترل در قسمت خروجی کوره و در حالیکه قطعات روی تسمه نقاله هستند انجام میشود. این بازرسی به صورت صد درصد روی قطعات انجام میگیرد.
آزمایشگاه: دراین قسمت که شامل آزمایشگاههای فیزیک و شیمی می شود، آزمایشهای شیمیایی و فیزیکی روی قطعات و مواد خریداری شده انجام می گردد. همچنین درآزمایشگاه شیمی، آزمایشهایی برای رسیدن به ترکیب رنگهای بهتر انجام می گردد. در آزمایشگاه فیزیک نیز محصولات از لحاظ بازدهی انرژی مورد بررسی قرار می گیرند.
دفتر فنی: دراین قسمت تکنولوژی ساخت قطعات تعیین میشود و قالبهای مورد نیاز برای تولید این قطعات طراحی شده و دستور ساخت آنها به سالن قالب سازی داده می گردد. دستور تعمیر قالبها نیز در این دفتر صادر میشود. ضمناً دراین قسمت تعیین میگردد که روی هر کدام محصول نیز انجام میشود یعنی برای محصولات، قطعات جدید یا پیشرفته تری طراحی میشود. این قسمت ارتباط تنگاتنگی با دفتر برنامه ریزی دارد، زیرا ارائه برنامه تولید بدون هماهنگی با اطلاعات این قسمت امکان پذیر نمی باشد.
انبار: در این شرکت انبارها زیر نظر مدیریت تولید می باشند، زیرا یکی از وظایف این بخش کنترل موجودیهای شرکت میباشد. به طور کلی انبارهای شرکت شامل : انبار مواد اولیه، انبار قطعات نیمه ساخته، انبار قطعات خریدنی، انبارقالبها و انبار محصول نهایی میباشد.
انبار مواد اولیه: به دلیل وجود مشکل کمبود فضا در شرکت. چون شرکت در داخل شهر قراردارد و امکان در نظر گرفتن فضایی برای توسعه کارخانه نیست، این انبار در محوطه باز و در پشت سالن تولید قراردارد. البته شرکت برای رفع این مشکل درصدد احداث انبارهایی درخارج از شرکت و در نقاط دیگر تهران می باشد. در انبار مواد اولیه انواع ورقهای مورد نیاز ، لوله ، کویل برق و موادی از این قبیل نگهداری میشود. بدلیل روباز بودن انبار متاسفانه از مواد اولیه زنگ زده و از بین می روند.
انبار قطعات نیمه ساخته: این انبار در بین سه سالن تولید، مونتاژ و رنگ و لعاب قرار دارد و قطعاتی که لازم است مدتی منتظر عمل بعدی قرار گیرند یا منتظر مونتاژ یا رنگ هستند در این محل نگهداری میشوند. این انبار به صورت پالتهای فلزی میباشد و قطعات به تفکی در آن قرار دارند.
انبار قطعات خریدنی: این انبار به دلیل این که اکثر قطعات خریدنی برای سالن مونتاژ مصرف می گردد، در پشت این سالن قرار دارد و کلیه قطعاتی که از خارج ازشرکت خریداری میشود وارد این انبار می گردد. از قطعات ورودی این انبار میتوان به الکتروموتور، شناور، پمپ آب و … اشاره کرد.
انبار قالب: در این انبار انواع قالبها، جیگ و فیکسچرها نگهداری میشود. این انبار در کنار سالن تولید قرار دارد وبه صورت چند طبقه استقرار یافته است.
انبار محصول نهایی: محصولات نهایی از جمله انواع کولرها و بخاری ها و لباسشویی ها دراین انبار نگهداری میشوند. محل این انبار در انتهای خط مونتاژ قرار دارد. همچنین یک درب خروجی برای بارگیری و ارسال این محصولات به نمایندگیها جهت ارائه به مشتریان وجود دارد.
دفتر برنامه ریزی تولید: همانطور که از اسم این دفتر پیداست، کار برنامه ریزی و کنترل موجودی، هماهنگی بین قسمتها به خصوص سایر قسمتها با سالن مونتاژ (به دلیل گلوگاه بودن این سالن)، محاسبه تشویقی کارکنان و زمان سنجی کارها را برعهده دارد. خود کار برنامه ریزی نیز شامل نوشتن دستور کارها، برنامه ریزی هفتگی به وسیله رسم نمودارگانت، جداسازی دستور کارها و ارسال هر کدام به قسمت مربوطه (البته در مورد سالن تولید این کار استثناء به عهده دفتر تولید اولیه میباشد که بعداً با وظایف این قسمت بیشترآشنا خواهیم شد)، آمار تولید روزانه ، آمار توقفات، آمار خرابی قالبها، جمع آوری و ثبت دستورکار های ارسالی میباشد. همانطور که در نمودار جریان داده، درصحفه بعد دیده می شود، حجم کار در این بخش بسیارزیاد میباشد. برای توضیح هر چه بهتر روند وظیاف این بخش به تشریح چگونگی برنامه ریزی از ابتدا میپردازیم.
آب، کلید کروز، یاتاقان و انواع پیچ و مهره و شیلنگ نیز از انبار وارد این قسمت میشود. این قسمت دارای یک خط اصلی مونتاژ و چندین خط فرعی می باشد، که بجز یکی از خطوط فرعی که برای مونتاژ حلزونی، پایه یاتاقانها و پروانه به کاری می رود بقیه آنها برای عملیات تعمیری، بعد از هر ایستگاه کنترل کیفیت قرار گرفته اند. در این خطوط بعد ازرفع عیب، محصول دوباره به خط مونتاژ اصلی باز می گردد. در خط مونتاژ اصلی که به صورت ایستگاههای کاری بالانس شده است، قطعات بر حسب ترتیبی خاص با استفاده از پیچ و مهره مخصوص هر مرحله و آچارهای بادی ودستی روی هم مونتاژ میشوند. در حین مونتاژ روی خط اصلی در ایستگاههای بازرسی محصولات کنترل کیفیت میشوند. در نهایت نیز یک کنترل نهایی (بازرسی صد در صد) روی تمامی محصولات انجام میشود. در نهایت محصول مونتاژ شده، بعد از اتصال برچسبهای مختلف بسته بندی شده و در سالن مجاور سالن مونتاژ انبار میشود. نمونه ای از این برچسبها در صفحه بعد آورده شده است. این محصول بعد از مدتی توسط نمایندگیهای متعدد شرکت در سطح کشور پخش می گردد.
بخشهای خدماتی:
این بخشها موظفند خدمات لازم جهت هر چه بهتر انجام گرفتن کارها را به بخشهای دیگرارائه کنند. با این توضیح میتوان این بخشهارا با توجه به ارتباطشان با بخشهای تولیدی (به دلیل اهمیت این بخشها) به دو دسته تقسیم بندی کرد: بخشهایی که ارتباط غیرمستقیم با بخشهای تولیدی دارند و بخشهایی که ارتباط مستقیم با بخشهای تولیدی دارند. از دسته اول میتوان به نگهبانی، رستوران، درمانگاه ، تلفنخانه و تصفیه خانه را نام برد.
بخش تولید:
در بخش تولید براساس سربرنامه تولید دستورکارهایی برای تولید قطعات هر محصول نوشته میشود.
دستور کار: دستور کار عبارت است از یک فرم سه نسخه ای درسه رنگ (قرمز: دفتر برنامه ریزی- سبز: حسابداری- آبی-تولید) که برای هر عملی که روی قطعه ساختنی تا مرحله مونتاژ انجام میشود ، تهیه میشود و تحویل قسمتهای مربوطه می گردد. در دستور کار اطلاعاتی نظیر شماره قطعه که معرف کد قطعه است، شماره عمل که معرف این است که عمل مذبور چندمین عمل انجام شده روی قطعه است، قسمت که نشان دهنده کد قمسمتی است که عمل در آنجا انجام می شود، محل کار نیز بیان گر کد ماشینی است که این عمل توسط آن انجام میشود ، زمان یک عمل، تولید در ساعت ، برنامه تولید که معرف تعداد قطعه ای است که باید این عمل روی آن انجام گیرد، برنامه معین که بیان گر مدت زمانی است که برای انجام این تعداد قطعه لازم است، شرح عملیات که بیان کننده شرح مختصری از چگونگی انجام عمل ذکرمی گردد، وجود دارد که در پایان توسط شخص تنظیم کننده امضا میشود.
بعد از نوشتن دستورکارها یک نمودار گانت هفتگی برای مشاده کارهای موجود و همچنین پیشرفت کار در هر هفته رسم میشود.
فصل دوم:
مفهوم کیفیت و تاریخچه آن
مفهوم کنترل کیفیت:
یک نکته اصلی را باید همیشه در مورد یک محصول در نظر داشت و آن این است که محصول باید خواسته های افرادی را که از آن استفاده می کنند برآورده نماید.
با توجه به این نکته کیفیت ر اشایستگی جهت استفاده تعریف می کنیم.
بطور کلی کیفیت دو جنبه دارد که عبارتند از:
کیفیت طراحی و کیفیت انطباق کلیه محصولات یا خدمات در درجه بندی یا سطوح مختلفی از کیفیت تولید میشوند.
این اختلاف در درجه بندی یا سطوح کیفیت عمدا به وجود آمده اند و در نتیجه اصطلاح فنی مناسبی که میتوان در این مورد به کاربرد کیفیت طراحی میباشد. طراحی انطباق یعنی اینکه محصول تا چه حد با تلرانسها و مشخصات طراحی انطباق دارد. طراحی انطباق تابعی از چندین عامل است که از میان آنها میتوان به انتخاب فرآیند ساخت، آموزش و نظارت نیروی کار نوع سیستم تضمین کیفیت (کنترل فرآیند، آزمون، فعالیتهای بازرسی و غیره) میزان پیروی از رویه ها و انگیزه نیروی کار جهت دستیابی به کیفیت اشاره نمود.
در جامعه ما سردرگمی قابل توجهی در مورد کیفیت وجود دارد.
اصطلاح کیفیت بدون توجه به این که آیا منظور کیفیت طراحی یا کیفیت انطباق است به کار برده میشود. با گذشت زمان، کیفیت به عنوان عامل اصلی در تصمیم گیری مشتریان در مرحله ارزیابی محصول و یا خدمات استفاده می گردد. این پدیده در همه جا بدون توجه به اینکه مصرف کننده یک فرد، یک سازمان صنعتی، یک پروژه نظامی یا خرده فروش باشد مشاهده میشود. در نتیجه کیفیت یک عامل کلیدی جهت دستیابی به موفقیتهای تجاری، رشد و جایگاه رقابتی بهتر محسوب می گردد سازمانهایی که از کیفیت به عنوان استراتژی تجاری استفاده می کنند و از برنامه های بهبود کیفیت موثری نیز برخوردار هستند بازده مالی خوبی را نتیجه می نمایند.
برنامه های بهبود کیفیت مناسب و مؤثر باعث افزایش نفوذ در بازار ، ارتقاء بهره وری و کاهش هزینه های کلی ساخت و خدمات می گردند. بنابراین شرکتهایی که از یک چنین برنامه هایی برخوردار هستند میتوانند برتری خوبی نسبت به رقبای خود داشته باشند. مشکل اساسی در اغلب صنایع، متاسفانه این است که توجه کافی نسبت به کیفیت، بهره وری و کارآیی و اقتصادی بودن تولید مبذول نمی گردند. بهره گیری از یک روش بهبود کیفیت در محیطهای تجاری و تولیدی کار ساده ای نیست. مشکل و مساله عمده تکامل سریع فن آوری میباشد.
به طور کلی هزینه های مرتبط با تولید، شناسایی ، تعمیر و یا اجتناب از تولید محصولالت فاقد انطباق را هزینه های کیفیت نامند. نتیجتاً هزینه های کیفیت به عنوان ابزار کنترل مالی در خدمت مدیریت قرار گرفته تا از این طریق هزینه های کیفیت شناسایی و کاسته شوند.
در 20 سال اخیر تحولات زیادی در فن آوری صنایع گوناگونی نظیر الکترونیک، متالوژی، سرامیک، مواد مرکب و علوم شیمیایی و دارویی حاصل شده است. این تحولات باعث پیدایش محصولات و خدمات جدیدی گردیده اند. به عنوان مثال در زمینه الکترونیک، پیدایش مدارهای مجتمع انقلابی در طراحی و ساخت رایانه ها و سایر محصولات الکتریکی ایجاد کرده است.
فن آوری مجتمع مدارهای اولیه به وسیله فن آوری مدارهای مجتمع چگال
(LSI) ، فن آوری مدارهای مجتمع چگال و تحولات متناظری که در زمینه طراحی و تولید نیمه هادی حاصل شده است جایگزین گردید. زمانی که پیشرفتهای فن آوری به طور سریع روی می ده و با همان سرعت نیز فن آوری های نوین جهت سبقت گرفتن از رقبا استفاده می گردند مشکلات ساخت محصولاتی که باید از سطح مناسبی از کیفیت طراحی و انطباق برخوردار باشند بسرعت ا فزایش می یابد. بحث دیگری که مهم به نظر می رسد بحث هزینه های کیفیت میباشد. کلیه سازمانها به نحوی از کنترلهای مالی برای ارزیابی فعالیتهای خود استفاده می کنند. این کنترلهای مالی به صورت مقایسه بین هزینه های واقعی و هزینه های پیش بینی شده در بودجه همراه با تحزیه و تحلیلهای مورد نیاز برای بررسی اختلافات بین این دو هزینه انجام میگیرد.
امروزه بهبود کیفیت به عنوان استراتژی تجاری مطرح می گردد. دلایل گوناگونی برای چنین نگرشی وجود دارد که میتوان از میان آنها به موارد زیر اشاره نمود:
1- ارتقاء سطح آگاهی و شناخت مصرف کننده نسبت به کیفیت و عملکرد کیفیت.
2- مسئولیت در قبال محصول.
3- افزایش هزینه نیروی کار، انرژی و مواد اولیه.
4- تنگتر شدن عرصه رقابت.
5- بهبودهای قابل توجه در زمینه بهره وری یا به کارگیری برنامه های مهندسی کیفیت.
بخشی از این استراتژی تجاری، برنامه ریزی کیفیت، تجزیه و تحلیل و کنترل است که به طور مستقیم برکیفیت اثر می گذارد و باعث می گردد تا میزان درآمد، بازده سرمایه گذاری و به طور کلی درآمدسازمان افزایش یابد.
بهبود کیفیت میتواند رشد تجاری و موقعیت رقابتی سازمان را ارتقاء بخشد. از طرف دیگر بهبود کیفیت معمولاً با کاهش هزینه همراه است.
کیفیت یک ماهیت چند
| دسته بندی | گزارش کارآموزی و کارورزی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 42 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 58 |
فهرست مطالب
آشنایی با کارگاه باس داکت.................... 8-3
تجهیزات کارگاه باس داکت...................... 16-9
بررسی روند تولید کارگاه (از تاریخ 14/8/84 لغایت 14/9/84) 25-17
ارائه چند پیشنهاد به منظور بهبود روند کیفی و کمی تولید 27-26
بررسی جوشکاری به روش MIG در کارگاه باس داکت.. 43-28
مقدمه
اصطلاح Bus Duct شامل دو کلمه Duct به معنای مجرا و Bus به معنای گذرگاه میباشد که در واقع گذرگاه عبور میباشد در پروژههای نیروگاهی اصطلاح Bus Duct در مورد اتصالات اصلی ژنراتور به کار میرود که به منظور انتقال برق فشار قوی (ولتاژ بالا) و تقسیم این ولتاژ بالا درون conductor به کار میرود.
یکی از تجهیزات اصلی Bus Duct لولههای باس داکت است که شامل پوسته و ondutorc میباشد که ondutorc به وسیله مقرههایی از جنس سرامیک در محل مخصوص به خود درون پوسته قرار میگیرد.
کارگاه باس داکت و تجهیزات آن
کارگاه باس داکت با مساحت 2200 متر مربع، با قابلیت ساخت انواع باس داکتهای استاندارد تا ولتاژ 20kv و توان انتقالی 500MVA و قابلیت ساخت (با نصب تجهیزات مناسب) باس داکت SF6می باشد که دارای تولید متوسط روزانه 10 متر انواع باس داکت میباشد. پروسه تولید در کارگاه شامل آماده سازی قطعات با ابعاد مشخص، مونتاژ اولیه، ایجاد پوشش مناسب در صورت لزوم (از قبیل رنگ و نقرهکاری)، مونتاژ ثانویه، کنترل کیفیت و بستهبندی میباشد. این پروسه در ایستگاههای مختلف انجام می شود که عبارتند از:
ایستگاه دپوی ورق
در این ایستگاه ورقهای آلومینیومی با ابعاد مختلف (ورقهای با ضخامت، 0.3، 5mm،
3mm، 15mm 1mm، 6mm و…) دپو میگردد که جهت ساخت قطعات مختلف به کار میرود. این ورقها اغلب از جنس All050 یا All350می باشد. اطلاعات مفصل راجع به ترکیب شیمیایی این آلیاژها در استاندارد DIN EN573-3 آمده است که در ذیل به اختصار به آن اشاره شده است:
آلیاژهای All050و All350 ، آلیاژهای کارپذیر آلومینیوم بوده که مطابق استاندارد با چهار عدد مشخص شدهاند، عدد اول از سمت چپ (1) نشان دهنده گروه آلیاژی آلومینیوم با خلوص بالا، عدد دوم از سمت چپ بیانگر نوع آلیاژ (با توجه به ترکیب شیمیایی) و دو عدد اخر (50) بیانگر خلوص آلیاژ آلومینیوم میباشد. مثلا Al 1050 دارای 99.50درصد آلومینیوم خالص در ترکیب میباشد.
ورق آلومینیوم 1350 جهت پروژههای آبی و آلومینیوم 1050که شامل لولههای آماده میباشد جهت پروژههای حرارتی به کار میرود.
ابعاد ورقهای خام موجود در کارگاه عبارتند از: (ابعاد بر حسب میلیمتر می باشد)
300*2000* 5، 3000* 2000*3،3000*1500*3
3000*1500* 6، 3000* 1500*8،3000*1270*15
3000*1270* 15، 3000* 1060*15
6*1060: ابعاد ورق طویل مورد استفاده در دکویلر
به طور کلی مواد خام اولیه در کارگاه شامل انواع ورق آلومینیمی(plate) لوله آلومینیومی با قطرهای مختلف (pipe) لولههای مسی و قطعات جانبی همانند مقرههای سرامیکی، فلنج
و … میباشد.
آماده کردن قطعات مختلف جهت مونتاژ طبق نقشههای فنی مهندسی (با توجه به M.O.B و M.R طبق آخرین Rev) انجام میشود.
(2) ایستگاه پخ زنی
در این ایستگاه پخهای مورد نیاز بر روی قطعات ایجاد میشود. پخهای مورد نیاز میتواند به صورت پخ Double,V ، پخ Double U,U ، پخ k و … ایجاد میشود.
دستگاه CHP-20 در کارگاه باس داکت عمل پخ زنی را انجام میدهد که در ادامه بحث به آن خواهیم پرداخت.
(3)ایستگاه دپوی ضایعات
ضایعات ایجاد شده پس از آمادن کردن قطعات در این ایستگاه دپو میگردد.
(4)ایستگاه شیت ورق
در این ایستگاه آماده کردن ورقهای با ابعاد مورد نظر به منظور نورد کردن انجام میشود.
(5) ایستگاه Rooling ورق کنداکتور
در این ایستگاه ورقهایی به ضخامت (mm)12,15و … نورد میشوند. نورد این ورقها به منظور تهیه کنداکتورهای استوانهای شکل انجام میشود.
(7)ایستگاه شابلن بری
در این ایستگاه شابلنهای با ابعاد دقیق جهت تهیه قطعات مختلف، به کار میرود.
(7)ایستگاه پولیش کاری و سنگزنی
در این ایستگاه قطعات مختلف به کمک دستگاه سنگ زنی صاف می گردد و برجستگیهای اضافی حذف میگردد. سنگ زنی معمولا به هنگام مونتاژ و بعد از جوشکاری انجام میشود.
(8)ایستگاه والس و ایستگاه Rooling
در این ایستگاه مونتاژ قطعات به طرز خاصی انجام میشود. در ایستگاه Rooling ، رول کردن ورقهای (mm)6,5 به منظور تهیه پوستهها، انجام میشود.
(9) ایستگاه flaxible
در این ایستگاه فلکسیبلهایی به صورت برید (گیس باف) و از جنس brass (Cu+Zn) تولید میشود که دو سر این کلاف به لولههای مسی مهار میشود، در کارگاه باکس داکت فلکسیبلهایی از ورق آلومینیومی با (ضخامت 0.3mm) نیز تولید میشود.
(10)ایستگاه خط انتقال پوسته و کنداکتور
دراین ایستگاه کنداکتور به کمک نگهدارندههایی (مقرهها) درون پوسته تنظیم میشود.
(11)ایستگاه نهایی مونتاژ اسپولهای پروژههای آبی
در این ایستگاه نصب درپوش فلنجها و تنظیم مقرهها جهت قرار گرفتن کنداکتور درون پوسته صورت میگیرد.
(12)ایستگاه مونتاژ ترانک آنسالدو
مونتاژ پوسته وکنداکتور آنسالدو در این ایستگاه صورت میگیرد.
(13)ایستگاه ساخت suporting
دراین ایستگاه suport ها جهت محافظت از قطعات بستهبندی تهیه میشود.
(14)ایستگاه Packing
در این ایستگاه بستهبندی قطعات (ترانک و قطعات جانبی) پس از مونتاژ نهایی صورت میگیرد.
(15)ایستگاه جوشکاری کنداکتور
جوشکاری قطعات آلومینیومی در کارگاه باس داکت با روش (Metal IntertGas) MIG انجام می شود. به عنوان مثال، قطعاتی همانند Starpoint ، کنداتورهای سرترانس و … در این ایستگاه جوشکاری انجام میشود. از آنجایی که جوشکاری به روش MIG از اهمیت خاصی در کارگاه باس داکت برخوردار است، بهتر است با این روش جوشکاری بیشتر آشنا میشویم. به همین منظور در ادامه به طور اختصاصی این بحث را مورد بررسی خواهیم داد.
(16) ایستگاه تست Electrical
در این ایستگاه تست الکتریکی بر روی اسپولهای تولید شده در کارگاه صورت میگیرد. همچنین دستگاههای دیگری که نیاز به تست الکتریکی داشته باشند در این ایستگاه آزمایش میشود.
بررسی تجهیزات کارگاه باس داکت
(1)دستگاه پخ زنی
دستگاهی است سبک، قابل حمل و بسیار دقیق جهت انجام عملیات پخ زنی به صورت خودکار میباشد. اهمیت پخ زنی لبهها همراه با سرعت بالا موجب شده است که دستگاه پخ زنی که قابلیت حمل به هر نقطه از کارگاه را دارد مورد استقبال شدید صنایع خودروسازی و … قرار میگیرد. این دستگاه برای پخ زنی ورقها و یا لولههای فلزی اعم از آلومینیوم، آهن و فولاد با ضخامتهای متغیر از 6 الی 40 (mm) طراحی گردیده و قادر به ایجاد پخهایی به عمق 12 (mm) (و 24 میلیمتر به صورت جناقی) میباشد.
دستگاه مزبور برای پخ زنی ورقهای طویل یا دوار، لولههاو یا حتی قطعات کوچکتر کاملا مناسب بوده و با قرار گرفتن بر روی قطعه کاری، به صورت اتوماتیک حرکت نموده و با سرعت بالا (3 متر در دقیقه) عملیات پخ زنی را در چهار زاویه مختلف (5/22 و30 و 5/37 و 45 درجه) انجام میدهد.
ضمنا نظر به اینکه تیغچههای فرز دستگاه پخ زنی از آلیاژهای بسیار مستحکم و مقاوم تهیه گردیده و به طوری که پخ زنی 2000 متر ورق را برای هر تیغچه میسر میسازد. بدیهی است که استفاده از دستگاه مذکور در مقایسه با شیوههای سنتی هزینهها را به میزان قابل ملاحظهای تقلیل میدهد.
(2) دستگاه قیچی 16 میلی متری (گیوتین 24 تنی)
به کمک این دستگاه میتوان ورقها و قطعات آلومینیومی و فولادی را برش داد.
از این دستگاه بیشتر برای برش ورقهای آلومینیومی تا ضخامت 20 میلیمتر و آهن آلات تا ضخامت 16 میلیمتر استفاده میشود. حداکثر طول برش ورق نیز 3125 میلیمتر میباشد. ضخامت برش st42 (mm16)، st50 (mm15) و st60 (mm14) است.
(3)اره نواری (Band sawing machine)
این دستگاه برای برش قطعات مختلف با ضخامتهای متفاوت به کار میرود. به کمک این دستگاه هم چنین می توان قطعات را بر حسب زوایای 30 و 45 درجه نیز برش داد. ماکزیمم ابعاد قطعه کار به وسیله این دستگاه در زوایای مختلف در جدول زیر آمده است.
|
30 درجه از سمت راست (ابعاد بر حسب mm) |
(ابعاد بر حسبmm) 45درجه(از هر دو طرف) |
90 درجه (ابعاد بر حسب mm) |
شکل |
|
380 380 550*380 |
500 500 500*600 |
500 500 500*850 |
گرد (دایرهای) مربع flat |
وزن دستگاه اره برقی kg5800 و ابعاد آن (mm)2775*(mm)3730*(mm)3730 میباشد.
پهنای برش mm500، سرعت برش min/m 185-19، ابعاد ارش برش 7500*3/1*54 میلیمتر و جنس اره از فولاد فنر و فولاد تندبر میباشد.
کارگاه رنگ باس داکت
در این کارگاه پوستهها، کنداکتورها و قطعات جانبی رنگ آمیزی میشود. سیستم کامل
شستشوی، رنگ آمیزی و پخت اتوماتیک لولههای باس داکت که متناسب به اندازه لولههای باس داکت احداث شده است شامل محفظههای ذیل میباشد:
1- واحد انتقال و خوراک دهی به سیستم به ابعاد 12*1 متر
2- واحد چربی گیری آبشویی با ابعاد 12*3 متر
3- واحد خشک نمودن، رنگ آمیزی و گاز زدایی با ابعاد 12*4 متر
4- واحد پخت لوله باس داکت با ابعاد 12*2 متر
5- واحد تخلیه و انتقال به ابعاد 12*2 متر
تجهیزات استقرار یافته در کارگاه رنگ باس داکت
1- گاریهای بارگیری و ریلهای مربوط به آن
2- جک تخلیه لوله از گاری ورودی همراه با تعلقات
3- کابین چربی گیری و آبشویی
4- کابین رنگ آمیزی
5- کوره پخت رنگ
6- کابین شستشوی دستی
7- کابین رنگ دستی
8- سیستمهای برق، کنترل و ابزار دقیق
اکنون به بررسی واحدهای مختلف کارگاه رنگ میپردازیم.
واحدهای نقل و انتقال دوران
به منظور نقل و انتقال لولههای باس داکت دو واحد زنجیر کانویر زمینی جهت انتقال لوله در هر یک از واحدهای شستشو و واحد رنگ آمیزی در نظر گرفته شده است. هم چنین جهت انجام فرآیند در هر یک از واحدها از سیستمهای نیوماتیک و رولیکهای دوار استفاده شده است. بدین ترتیب که لولهها توسط کانویر زمینی تا محل اجرای فرآیند انتقال مییابد. سپس توسط سیستم دوار جهت اجرای فرآیند از سطح زنجیر جدا شده و عملیات مورد نظر بعدی آن انجام میپذیرد و در ادامه فرآیند واحدهای دوران، لوله را در مسیر حرکت کانویر جهت انتقال به واحد بعدی قرار میدهند.
این عملیات به صورت پیوسته تا اجرای کامل عملیات ادامه مییابد.
جهت بررسی دقیق جزئیات مربوط به واحد نقل و انتقال و دوران به نقشه جزئیات ارائه شده مراجعه شود.
واحد شستشو و چربی گیری
به منظور اجرای عملیات رنگ آمیزی مناسب ابتدا در واحد شستشوی عملیات پاکسازی و تمیز کاری لوله از آلودگیهای سطحی مانند چربی و همین طور ذرات گرد و غبار صورت میپذیرد.
عملیات تمیز کاری لوله ابتدا از مرحله پیگیری آغاز میگردد. در این مرحله مواد چربیگیری محلول با فشار و حرارت سطوح داخلی و خارجی لوله را چربی گیری مینماید.
در مرحله بعد به منظور دسترسی به شستشوی مناسب، لوله وارد محفظه آبکشی میگردد. در این مرحله نیز سطوح داخلی و خارجی لوله با فشار آب در درجه حرارت مناسب آبکشی می گردد.
در پایان این مرحله لوله آمادگی لازم جهت اجرای عملیات رنگ آمیزی را به دست میآورد.
واحد رنگ آمیزی
لوله پس از کسب شرایط مناسب به واحد رنگ آمیزی انتقال مییابد. این واحد با داشتن دو ونتیلاتور، باد بزن مکنده (ventilator) و هم چنین آبشار زمینی شرایطی را به وجود میآورد که عملیات رنگ آمیزی در محیط مناسبی انجام پذیرد.
در این واحد ابتدا لوله در طی مدت زمان مناسبی دوران نموده و با استفاده از جریان هوای فشرده مسیر رنگ آمیزی را از رطوبت باقی مانده خشک مینماید.
پس از این مرحله و به منظور چسبندگی رنگ نهایی (Top coat) عملیات رنگ آمیزی آستری (H-primer) به صورت ایراسپری در داخل و خارج لوله انجام می پذیرد. پس از طی زمان خشک شدن رنگ آستری عملیات رنگ آمیزی نهایی داخلی و خارجی لوله به صورت ارلس انجام میپذیرد. در این واحد پس از گذشت زمان مربوط به قوام ظاهری رنگ و همین طور عملیات گاززدایی، لوله آماده میگردد تا جهت قوام نهایی وارد کوره رنگ گردد.
واحد کوره پخت رنگ
جهت قوام نهایی، لوله وارد کوره پخت رنگ میشود. این واحد با داشتن دو مشعل به ظرفیت حرارتی kcal/h300000 و همین طور دو دستگاه باد بزن سیرکولاتور هوای گرم به ظرفیت 15000 قابلیت ازیاد دمای کوره را تا 180 درجه سانتیگراد دارا میباشد.
مدت زمان حضور لوله در کوره پخت رنگ با توجه به درجه حرارت تنظیم شده و نوع رنگ مورد استفاده مشخص میگردد که تحت شرایط موجود در طی بیست دقیقه و درجه حرارت 100 درجه سانتیگراد انجام میگیرد.
واحد شستشو و رنگ دستی
این واحدها به منظور اجرای عملیات شستشوی و رنگ آمیزی قطعات با ابعاد خاص طراحی گردیده اند. این قطعات پس از طی عملیات شستشوی آمادگی لازم جهت اجرای عملیات رنگ آمیزی را به دست میآورند. واحد رنگ آمیزی با داشتن یک ونتیلاتور، بادبرن مکنده (Ventilator) و همچنین آبشار دیواری شرایط مناسب را جهت اجرای رنگ آمیزی دستی به وجود میآورد.
دستگاه نورد
دستگاههای نورد شامل سه غلطکه و چهار غلطکی میباشد. این دستگاهها به وسیله یک میز کنترل که در کنار آن قرار دارد، قابل تنظیم میباشد. نورد سه غلطکه جهت نورد ورقهای با ضخامت 6 و نورد چهار غلطکه به منظور نورد ورقهای با ضخامت 15 میلی متر به کار میرود.
دستگاه دکویلر
دستگاه جوش MIG
دستگاه جوش MIG شامل مبدل جریان مستقیم به یکسو کننده (50HZ) تورچ جوشکاری که با آب سرد میشود، همراه با شیر تنظیم فشار و دبی سنج با تجهیزات کنترل گاز خنثی و جریان برق، ابزارهای تغذیه، کابلهای مربوطه و لولههای گاز و آب است. بوسیلة این دستگاه کلیه جوشکاریهای طولی، محیطی و … قابل انجام است. دستگاه مبدل جوشکاری (ESAB) ساخت کشور سوئد میباشد.
دستگاه والس
از این دستگاه جهت مونتاژ قطعات خاصی (به صورت نر و ماده) استفاده میشود. علاوه بر دستگاههای فوق الذکر انواع دستگاههای دریل (مته کاری)، سنگ زنی، پرس و … نیز در کارگاه موجود میباشد.
بررسی روند تولید
کارگاه باس داکت
(تاریخ 14/8/84 لغایت 14/9/84)
قطعات تولیدی کارگاه باس داکت شامل ترانکها و قطعات جانبی می باشد که مربوط به پروژههای آبی و حرارتی نیروگاه است. از آلومینیوم 1350 در ساخت باس داکتهای پروژههای آبی و از آلومینیوم 1050 در ساخت باس داکتهای پروژه های حرارتی استفاده میشود. باس داکت ها (spool drawing) شامل پوسته (Enclo sure) و کنداکتور (condctor) میباشد.
جهت ساخت پوستهها بایستی ورقها را بر اساس Nestingبرش داده و سپس به کمک دستگاه نورد، ورقها را رول کرده و درز اتصال جوشکاری می شود.
اتصال ورقهای رول به یکدیگر با جوشکاری انجام میشود. بر روی پوسته به هنگام مونتاژ محلهایی جهت استقرار مقرهها تعبیه میشود و فلنجها در این محل
| دسته بندی | بهداشت محیط |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 127 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 177 |
مقدمه:
انسان از آغاز آفرینش به منظور استمرار حیات، به کار و کوشش مجبور بوده و در این راه سختی های بسیاری را متحمل شده است. امروزه به علت رشد روز افزون جمعیت و مصرف بیش از اندازه و بر پایی صنایع بزرگ، استفاده از انواع ماشین آلات، تجهیزات ، فرایندها و مواد شیمیایی و … امری گریزناپذیر شده است.
صنعتی شدن و تولید فزاینده مخاطراتی گوناگون را برای نیروی کار به ارمغان آورده و موجب شود نیروی کار در معرض عوامل زیان آور بسیار قرار گیرد، عواملی که جزء جدایی ناپذیر صنعت و تولید به شمار می آیند و همواره تندرستی نیروی کار را تهدید می کنند. از این رو حفاظت از تندرستی نیروی کار و بهسازی محیط کار از اهمیت شایان توجه برخوردار است.
این گزارش جهت بررسی مسائل بهداشت حرفه ای در کارخانه داروپخش طی یک دوره کارآموزی تهیه شده و سعی شده در آن پس از بررسی ها و ارزیابی ها و اندازه گیریهای انجام شده و ارائه اطلاعات لازم در زمینه مسائل مختلف و عوامل زیان آور کار پیشنهادات مفید و موثری جهت بهتر سازی محیط کار ارائه شود.
امید روزیکه نیروی کار در تمام صنایع ایران از سلامت و ایمنی کامل برخوردار شود.
بهداشت حرفه ای در صنایع داروسازی :
بهداشت حرفه ای در صنایع داروسازی از اهمیت بسزایی برخوردار است. زیرا محصول نهایی تولید شده در کارخانه های داروسازی دارویی بوده و مصرف کنندگان آن بیماران می باشند. بنابراین حفظ شرایط صد درصد بهداشتی مطابق استانداردهای بین المللی در محیط کارخانه امری است ضروری که کنترل آن بر عهده مسئولین متخصص واگذار شده و آنها موظیف به نظارت مستقیم بهداشت محیط کار می باشند.
برای درک صحیح از مفهوم بهداشت حرفه ای در کارخانجات داروسازی بهتر است به تعریف بهداشت حرفه ای توجه کافی داشته باشیم در واقع بهداشت حرفه ای عبارتست از علم و هنر پیشگیری از اثرات سوئی که در طرز کار، محیط کار و خصلت کار وجود دارد و سلامت شاغل را به خطر انداخته وباعث ایجاد بیماری های حرفه ای، مسمومیت های شغلی و حوادث ناشی از کار می شود ( براساس تعریف ALHA (انجمن متخصصین مهندسی بهداشت حرفه ای آمریکا) همانطور که می دانیم مواد اولیه مصرفی در کارخانجات دارویی بیشتر از مواد شیمیایی تشکیل می یابد. بنابراین در صورت عدم استفاده صحیح از موارد مزبور عوامل شیمیایی مورد مصرف ممکن است در اثر تماس با اعضای بدن کارگران و با ورود به دستگاه تنفسی و گوارشی و همینطور از طریق پوست موجبات ناراحتی آنان را فراهم بسازد و با مواد شیمیایی ممکن است باعث تحریک و سایر عوارض دیگر گردد.
از جمله عوراض زیان آور فیزیکی که در کارخانجات داروسازی ممکن است روی سلامتی کارگران اثر منفی داشته باشد می توان سروصدا، روشنایی، حرارت و امثال آنها را ذکر کردکه در بخشهای مختلف به نحوی موجبات ناراحتی کارگران را سبب می شوند و می بایست راههای کنترل صحیح آنها را شناسایی نمود و در صورتیکه راه کنترل به نحوی وجود داشته باشد با وسایل حفاظت فردی مناسب اقدام به جلوگیری از عوارض نامطلوب آنها نمود.
این سازمانها عبارتند از سازمانهای دولتی مسئول در امر بهداشت حرفه ای و حفاظت صنعتی وسازمانهای اختصاصی که از طرف صنایع ایجاد می گردند.
سازمانهای دولتی یا مستقیماً مجری برنامه های بهداشت حرفه ای و حفاظت صنعتی بوده و یا موظف در نظارت بر انجام امور و یا اینکه مسئول آموزش کادر فنی مورد لزوم می باشند. وزارت کار و امور اجتماعی مسئولیت مستقیم در مقابل مسائل کار و کارگری داشته و فعالیت گسترده ای در این زمینه دارد.
سازمان تامین اجتماعی و وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی در سطح کشور فعالیت های جنبی در زمینه بهداشت حرفه ای دارند. اینک به ذکر قانون کار وزارت کار و سازمان تامین اجتماعی و آیین نامه های کمیته حفاظت و بهداشت حرفه ای می پردازیم.
1) قوانین کار، وزارت کار مورد استناد فعالیتهای بهداشت حرفهای:
ماده های 2،85،86،87،88،89،90،91،92،93،94،95،96،97،98،99،100،101،102،103،
104،105،106،156،179،193
2) آئین نامه های سازمان تامین اجتماعی :
ماده های 3،4،54،60،61،65،66،88،90
3) آئین نامه های کمیته حفاظت فنی :
ماده های 1،2،3،4،5،6،7
تاریخچه و مشخصات شرکت کارخانجات داروپخش :
شرکت داروپخش در تاریخ 23/10/1334 با سرمایه 000/000/250 ریال با عنوان بنگاه خیریه داروپخش به منظور ارائه خدمت دارویی در زمینی به مساحت 20 هکتار در کیلومتر 18 اتوبان کرج آغاز به کار نمود. محصولات بخش تولیدی این مجتمع در آغاز حدود 20 قلم و شامل انواع آمپول ، قرص و شربت بود، که تا پیروزی انقلاب اسلامی تنوع تولیدات کارخانه به 80 قلم رسید.
مجموعه بزرگ داروپخش در سال 1357 پس از به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی به وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ملحق و با توجه به اجرای نظام نوین دارویی، همگام با سایر کارخانجات تولیدی محصولات خود را با نام ژنریک تولید و به بازار عرضه نمود و از سال 1359 با دگرگونی که در ساختار تشکیلاتی این مجموعه رخ داد با نام شرکت سهامی داروپخش به تلاش خود ادامه داد که از اسفند سال 1371 مالکیت آن از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به سازمان تامین اجتماعی منتقل و با نام شرکت داروپخش (سهامی خاص) به فعالیت خود ادامه می دهد.
در سال 1372 شرکت داروپخش از سهامی خاص به سهامی عام تغییر و در سال 1377 با تبدیل واحدهای خود گردان به شرکتهایی با شخصیت حقوقی مستقل، کارخانه داروپخش نیز از شرکت داروپخش سهامی عام منفک و از همان تاریخ تحت عنوان شرکت کارخانجات داروپخش ( سهامی خاص) وظایف خود را دنبال می کند.در حال حاضر شرکت با بهره گیری از خدمات بیش از 900 نفر در رده های مختلف تحصیلی و تجربی در زمینه تولید حدود 140 قلم اشکال مختلف دارویی فعالیت دارد و در حدود 12% از کل محصولات مختلف دارویی و بهداشتی را تأمین می نماید.
شرکت داروپخش با توجه به توسعه کمی و کیفی و بهره برداری از بیش از 40 سال تجربه در حال حاضر از بخشهای زیر تشکیل شده است:
- بخش قرص و کپسول
- بخش استریل
- بخش شربت وقطره خوراکی
- بخش فرآورده های بهداشتی
- بخش پماد ، کرم وشیاف
- بخش کارتریج
- بخش سرم
در همین راستا و به منظور بهبود بخشیدن به تولیدات و پاسخگویی به نیاز بازارهای جهانی در بهمن ماه سال 1376 ، شرکت موفق به اخذ گواهینامه ISO 9002 گردید.
کارگاهها و صنایعی که شرکت را احاطه کرده اند عبارتند از:
در ضلع شمالی چاپخانه جمهوری اسلامی و کارخانه تولید مواد اولیه ، در ضلع جنوبی رنگ سازی و کارگاههای تولید قطعات، در ضلع شرقی بهزیستی و انبارهای نگهداری کالاهای تولیدی و در ضلع غربی کارگاه نیروی انتظامی واقع شده است.
در عصر حاضر، پیشرفت فن آوری در تمام زمینه های صنعتی، گسترش و کاربرد وسیع وسایل، ماشین آلات و تجهیزات مختلف را به همراه داشته است. این رشد سریع سبب گردیده تا انسان در زندگی روزمره و شغلی خود هر چه بیشتر تحت تاثیر آشفتگی های ناخوشایند اکوستیکی یعنی «صدا» با شدتهای مختلف قرار گیرد. بطوریکه امروزه صدا جزئی از زندگی انسان را تشکیل می دهد.
به همین ترتیب صدا یکی از عوامل زیان آور شغلی به شمار می آید و بسیاری از کارگران در معرض این عامل زیان آور قرار دارند. از این رو به دلیل اهمیت موضوع سر و صدا و تاثیراتی که روی افراد ایجاد می کند سعی شده است به بررسی این عامل در تعدادی از بخشهای کارخانه داروپخش پرداخته شود. در ابتدا برای آشنایی بیشتر با عالم زیان آور سروصدا تعاریفی دراین رابطه ارائه می گردد و تاثیرات زیان آور آن مطرح می شود.
صوت شکلی از انرژی می باشد که توسط حس شنوایی قابل تشخیص است به بیان ساده صورت هر چیزی است که شنیده می شود.
امواج صوتی :
همچنان که نواحی تراکم وانبساط در یک محیط حرکت می کند یک موج صوتی تولید می شود پس یک موج صوتی نمونه ای از تغییر در فشار هوا است. مولکولهای هوا در مسیر موج صوتی حرکت نمی کنند. بلکه آنها در یک محل پیرامون نقطه تعادل خود به نوسان در می آیندو مانند یک منبع ارتعاش عمل می کنند. اصوات از نوع موج طولی بوده و تقسیم بندی آنها عبارتست از:
1- امواج مادون صوت (Infra sound) : اصواتی با بسامد کمتر از 20 هرتز می باشد که گوش انسان حساسیت چندانی به شنیدن آن ندارد.
2- امواج ردیف شنوایی (Audible spectram): اصواتی با بسامد 20 تا 20000 هرتز می باشند که بسامدهای یاد شده حس شنوایی را در انسان تحریک می کنند و بسامدهای 500 تا 3000 هرتز ، بسامدهای مطالعه می باشند.
3- امواج ماوراء صوت (Ultra Sound) : اصواتی با بسامد بیش از 20000 هرتز می باشند و حس شنوایی انسان را تحریک نمی کنند.
سروصدا : (Noise)
عبارتست از یک صوت نامطلوب ، ناخوشایند و ناخواسته که به مجموع امواج صوتی با طول موجهای مختلف و شدتهای متفاوت که ترکیب مشخص و ثابتی نداشته باشند اطلاق می گردد.
انواع سر وصدا :
صدا از نظر توزیع زمانی به انواع زیر تقسیم می گردد:
1- صدای ضربه ای ( کوبه ای) : صدایی است که تکرار صدا کمتر از یک بار در ثانیه و یا صدایی که در زمان کوتاهی ایجاد می شود وس پس میرا می گردد.
2- صدای متغیر: صدایی است که نوسانات صدا با گذشت زمان بین 15-10 دسی بل باشد.
3- صدای منقطع : در صدای منقطع تغییرات و دامنه نوسانات بیش از 15 دسی بل باشد.
4- صدای پیوسته: به صدایی گفته می شود که فاصله تکرار صدا کمتر از نیم ثانیه است.
اثرات زیاد آور سروصدا:
سرو صدا دارای اثرات مختلفی بر روی سیستمهای مختلف بدن می باشد که در نهایت به کمبود بهره وری و بازده کاری میانجامد که از تأثیرات شدید تا خفیف آن عبارتند از:
1) اثر بر سیستم شنوایی:
الف ) تغییرات دائمی کاهش قدرت شنوایی غیرقابل برگشت ، طری دائم
Permparery Thershold Shift (PTS)
ب ) تغییرات موقت کاهش قدرت شنوایی قابل برگشت، طری مونت
Temparery Thershold shift (TTS)
ج )احتمال پاره شدن پرده و گوش در اثر سروصدای بسیار بالا
د ) وزوز کردن گوش و احساس سوت کشیدن در گوش حتی بعد از ساعات کار
2) اثر بر روی سیستم قلب و عروق :
افزایش فشار خون، افزایش ضربان قلب ، افزایش میزان تنفس ، افزایش میزان آدرنالین، افزایش ترشح هورمونها
3) اثر بر روی سیستم گوارش و اعصاب:
تغییرات سیستم گوارش ، گونتگه به عضلات و خستگی عضلانی و کاهش ساعات خواب ، افسردگی روحی و روانی
روشهای اندازه گیری سروصدا در محیط کار:
اندازه گیری سر وصدا در محیط کار شامل دو بخش است: 1- اندازه گیری میزان سروصدای عمومی محیط کار 2- اندازه گیری میزان سروصدا به روش موضعی
عملیات اندازه گیری سروصدا شامل 3 مرحله اساسی است.
الف ) بررسی مقدماتی : در این مرحله به جمع آوری اطلاعات مربوط به محیط اندازه گیری نظیر نام کارگاه، کروکی کارگاه ، جنس سقف و کف و دیوار کارگاه، تعداد ماشین آلات و روش اندازه گیری انتخابی، استاندارد انتخابی منابع مهم سروصدا و منابع ثانویه سروصدا میپردازیم. در بررسی مقدماتی وسایل ودستگاههای موجود در کارگاه به تناسب ابعادحقیقی رسم میگردند.
ب ) اندازه گیری : بعد از کشیدن کروکی انتخاب ایستگاه های اندازه گیری باید صورت بگیرد در بررسی وضعیت عمومی کارگاه از روش ایستگاه بندی استفاده می شود و نقاطی که بعلت وجود ماشین آلات امکان اندازه گیری ندارد حذف می گردد تقسیم کارگاه به مربعهای 2*2 یا 1*1 با توجه به کوچکی و بزرگی کارگاه صورت می گیرد و در مرکز هر مربع اندازه گیری انجام می شود.
در روش موضعی نقاطی که امکان حضور فیزیکی کارگر بیشتر است در نظر گرفته می شود.
برای اندازه گیری صدا در هر نقطه دستگاه هواسنج را در فاصله 5/1 متری از سطح زمین و با زاویه 75 درجه در یک جهت نگهداشته بگونه ای کامیکروفون دستگاه تقریباً در محدوده شنوایی فرد قرار بگیرد.
ج ) مقایسه با استانداردها: پس از اندازه گیری نوبت به ارزیابی و مقایسه با استانداردها می رسد.
در این گزارش برای ارزیابی کارگاهها با استاندارد ACGIH (جدول 1-2) انتخاب شده است.
در نقشه توزیع قسمت صوت به صورت زیر رنگ آمیزی می گردد.
- نقاط دارای شدت کمتر از dB70 (Safe Range) به رنگ سبز
- نقاط دارای شدت dB85-70 (Hygiene Range) به رنگ آبی
- نقاط دارای شدت dB90-85 (Warning Range) به رنگ زرد
- نقاط دارای شدت بالای dB90 (Danger Range) به رنگ قرمز
استانداردهای سروصدا :
استاندارد سروصدا در تمام دنیا یکسان نیست حتی در داخل کشورها واحدهای مختلفی در نظر گرفته می شود. در ایران استاندارد مورد قبول مطابق با استاندارد ACGTH می باشد که به صورت زیر است:
استاندارد 2001 ACGIH (جدول1-2)
|
1 |
2 |
4 |
8 |
16 |
24 |
ساعات کار |
|
94 |
91 |
88 |
85 |
82 |
80 |
تراز کلی شدت صوت |
بررسی سروصدا در کارخانه داروپخش:
برای اندازه گیری سروصدا در این کارخانه از دستگاه ترازسنج صورت DAWE استفاده گردید. این دستگاه از یک نشانگر دیجیتالی و یک میکروفون تشکیل شده است و تراز صوت را در دو شبکه A,C در وضعیت های Impulse , Slow, Fast نشان می دهد رنج عملکرد دستگاه در وضعیت HI بین dB135-65 و در وضعیت LO بین dB 100-300 میباشد.
برای اندازه گیری شبکه دستگاه را در AHI قرار داده و در وضعیت Fast گذاشته شد و اندازه گیری ها صورت گرفت.
1- اندازه گیری میزان صدا در سالن بسته بندی کارپول های دندانی:
اندازه گیری در این سال به روش ایستگاه بندی صورت گرفت در ابتدا ایستگاه بندی سالن طبق شکل (1-2) انجام شد سپس در مرکز مربعهای در نظر گرفته شد و اندازه گیری انجام شد. از منابع مهم تولید صدا دستگاه دسته بندی بلیستر کاریول می باشد و از صداهای ثانویه موجود در سالن می توان به صدای دستگاه منگنه کارتون ها و صدای افراد اشاره کرد.
در مواقعی که دستگاه مگنه بکار رفته است صدا در سالن بیشتر از سایر مواقع نشان داده شده است. اطلاعات مربوط به اندازه گیری انجام شده و مشخصات دیگر سالن در جدول (2-2) ذکر شده است. اعداد بدست آمده از اندازه گیریها نیز در جدول (3-2) ارائه شده است.
2- اندازه گیری میزان صدا در سالن بسته بندی آمپول (2 mlit):
اندازه گیری صدا در این سالن به روش ایستگاه بندی صورت گرفت. ایستگاه بندی سالن طبق شکل (2-2) رسم گردید و در مرکز مربعهای تعیین شده اندازه گیری انجام شد.
از منابع مهم تولید صدا سه دستگاه چاپ و بسته بندی موجود در سالن را می توان نام برد که هر سه مشغول فعالیت بودند از صداهای ثانویه می توان به صدای افراد موجود در سالن اشاره کرد.مشخصات مربوط به سالن و سایر اطلاعات مربوط به اندازه گیری های انجام شده در جدول (2-2) ذکر شده است. همچنین اعداد بدست آمده از اندازه گیریها در جدول (4-2) ارائه شده است.
3- اندازه گیری در این صدا در سالن پرکنی ؟؟؟ :
اندازه گیری در این سالن به روش ایستگاه بعدی صورت گرفت. نحوه ایستگاه بعدی سالن در شکل (3-2) مشخص شده است و اندازه گیریها در مرکز مربعهای تعیین شده صورت گرفت. از منابع مهم ایجاد صدا وجود دو دستگاه پرکنی (Filling) ؟؟؟ می باشد که عمل بر کردن شیشه های شربت و کیسه زنی را انجام می دهند. در حین اندازه گیری تنها یک خط پرکنی مشغول فعالیت بود. از صداهای ثانویه می توان به صدای برخورد شیشه ها به هم اشاره کرد. مشخصات مربوط به سالن و سایر اطلاعات مربوط به اندازه گیریها انجام شد و در جدول (2-2) و اعداد بدست آمده از اندازه گیریها در جدول (5-2) ذکر شده است.
4- اندازه گیری میزان صدا در سالن بسته بندی قرص و کپسول :
اندازه گیری در این سالن به روش ایستگاه بندی صورت می گیرد نحوه ایستگاه بندی سالن درشکل (4-2) مشخص شده است. و اندازه گیریها در مرکز مربعهای تعیین شده صورت گرفت. از منابع مهم ایجاد صدا می توان به چهار دستگاه بسته بندی قرص اولمن (Uhlmann) چهار دستگاه شمارش قرص کینگ (king)، یک دستگاه بسته بندی کپسول بوش (Bosch) ، پنج دستگاه شرینگ یک و یک دستگاه بسته بندی قرص زیبلر (Sibler) اشاره کرد که در حین اندازه گیری 2 دستگاه شمارش قرص (King) و یک دستگاه بسته بندی شرینک پک فعالیت نداشتند. از صداهای ثانویه می توان به صدای افراد موجود در کارگاه اشاره کرد. مشخصات مربوط به سالن در جدول (2-2) واعداد حاصل از اندازه گیری در جدول (6-2) ذکر شده است.
5- اندازه گیری میزان صدا در نیروگاه مرکزی:
در این قسمت اندازه گیری به روش موضعی می باشد. در نیروگاه مرکزی 6 عدد دیگ بخار قرار گرفته که یکی از آنها هنگام اندازه گیری خاموش بود فاصله این ریگها از هم 5/1 متر می باشد و در 6 نقطه اطراف ریگ ها اندازه گیری صورت گرفت نتایج بدست آمده از اندازه گیری در جدول (7-2) آورده شده است.
6- اندازه گیری میزان صدا در نیروگاه سرم سازی :
در این بخش اندازه گیری به روش موضعی صورت گرفت و تعداد چهار دیگ بخار و دو ژنراتور و دو دستگاه خنک کننده در این قسمت قرار گرفته است که صدای تولید شده توسط دیگهای بخار وژنراتور ها اندازه گیری شد. نتایج بدست آمده در جدول (8-2) ارائه شده است.
در اندازه گیری موضعی نقاط انتخاب شده نقاطی است که کارگر بیشتر حضور فیزیکی دارد واندازه گیری در ساعات مختلف انجام شد.
نام محل اندازه گیری |
روش اندازه گیری |
وسیله اندازه گیری |
تعداد ایستگاه ها |
حداکثر صدای موجود |
حداقل صدای موجود |
میانگین صدای موجود |
انحراف معیار صدای موجود |
تعداد دستگاه های فعال |
جنس دیوار |
جنس سقف |
جنس کف |
بسته بندی کارپول |
ایستگاه بندی |
صدا سنج دیجیتالی |
94 |
dB2/92 |
dB1/80 |
dB 25/83 |
88/1 |
1 دستگاه |
گچ و آجر |
گچ کاذب |
آپوکسی |
بسته بندی آمپول 82 |
ایستگاه بندی |
صدا سنج دیجیتالی |
87 |
dB3/81 |
dB 63/75 |
dB 63/75 |
82/1 |
3 دستگاه |
گچ و آجر |
گچ کاذب |
سنگ |
سالن پرکنی شربت |
ایستگاه بندی |
صدا سنج دیجیتالی |
82 |
dB9/87 |
dB33/85 |
dB 33/85 |
59/1 |
2 دستگاه |
گچ و آجر |
گچ کاذب |
آپوکسی |
بسته بندی قرص و کپسول |
ایستگاه بندی |
صدا سنج دیجیتالی |
203 |
dB8/86 |
dB3/76 |
dB15/81 |
99/1 |
15 دستگاه |
گچ و آجر |
گچ کاذب |
سنگ |
پس از اینکه اقدامات شناسایی و ارزیابی اولیه سروصدا صورت گرفت بایستی تدابیر کنترلی را به منظور کاهش سرو صدا و آثار زیان آور آن بر روی کارگران به کار برد. به طور کلی اقدامات کنترلی بایستی بر روی سه شاخص منبع صوت ، مسیر عبور صوت و دریافت کننده صوت صورت گیرد.
یکی از مهمترین پارامترهایی که در طراحی اقدامات کنترلی باید مدنظر داشت، مسئله اقتصادی و هزینه در برداشتن اقدامات کنترلی است که در وهله اول به چشم می خرود و در دراز مدت اثرات خود را نمایان می سازد.
اولین اقدام کنترلی از منبع صدا (Noise Saurce) آغازمی گردد و در صورت امکان چنین وضعیتی نیاز به کنترل محیطی صورت وجود ندارد و زمان کوتاهتری را نیز صرف می نماید.
این اقدام شامل سرویس دهی و تعمیرات به موقع دستگاههای پرسروصدا و روغن کاری بخشهای گردنده ولغزنده دستگاه ها به منظور کاهش اصطکاک واستفاده از پی ریزی (Fandation) مناسب برای زیردستگاها و کاهش ارتعاشات و تعویض دستگاههای فرسوده و قدیمی با دستگاه های جدید و کم سروصدا، استفاده از حفاظهای جاذب صوت روی دستگاهها و جلوگیری از انتشار صوت و استفاده از وسایلی که سروصدای کمتری ایجاد می نمایند و عدم تجمع چند دستگاه بر سرو صدا در یک محیط می باشد.
در غیر اینصورت اقدام کنترلی بر روی مسیر عبور صوت یعنی فاصله بین منبع ایجاد صوت و دریافت کننده صورت می گیرد تا صدا به حد کمتری به فرد برسد. البته محصور کردن منبع مشکلاتی دارد از قبیل مزاحمت برای تولید، وارد آمدن فشار به ماشین در اثر گرم شدن دستگاه و کاهش بازده کار.
از اقدامات کنترلی دیگر پوشاندن سقف و دیوارها با مواد جاذب صوت میباشد که این راه امکان بیشتری دارد.
آخرین اقدام کنترلی بر روی دریافت کننده صورت می گیرد زمانیکه هیچگونه اقدام کنترلی نتوانیم انجام دهیم برای حفاظت شنوایی کارگر و جلوگیری از اثرات زیان آور سروصدا از وسایل حفاظت فردی (گوشیهای حفاظتی) استفاده می گردد.
بررسی نتایج بدست آمده:
- در قسمت بسته بندی کار پول های دندانی زمانیکه دستگاه منگنه بکار بیفتد صدای محیط به حدی بالاتر از حد استاندارد میرسد.
- در قسمت پرکنی شربت میزان صدای ایجاد شده در اکثر نقاط بالاتر از حد استاندارد است و به طور کلی صدای عمومی محیط نیز بالاتر از حدود استاندارد می باشد. با توجه به اینکه در هنگام اندازه گیری تنها یکی از خطوط پرکنی مشغول فعالیت بوده و نهایتاً نتیجه اندازه گیری بیشتر از این معنا خواهد بود.
- در سالن بسته بندی فرض و کپسول صدا تقریباً در حد استاندارد می باشد البته در هنگام اندازه گیری تعدادی از دستگاهها خاموش بودند.
- در سالن بسته بندی آمپول نیز صدا در حد استاندارد و مطلوب می باشد.
- در نیروگاه مرکزی صدا در نقاط اندازه گیری شده بیش از میزان استاندارد است.
- در نیروگاه سرم سازی نیز در نقاط انتخابی میانگین میزان صدا بالاتر از حد استاندارد می باشد خصوصاً در نقاطی که اطراف ژنراتورها می باشند صدا بسیار بالا است.
- در سالن بسته بندی کارپول های دندانی طبق اندازه گیریهای انجام شده مشاهده شد زمانیکه دستگاه منگنه کارتونها بکار می رود صدا به بالاتر از حد استاندارد می رسد بنابراین بهتر است در کنار سالن اتاقکی ، دیوارهای جاذب صدا تشکیل شود و منگنه کارتونها توسط یک فرد در این محل صورت بگیرد.
- با توجه به اینکه عمل بازرسی کاریول ها در سالن بسته بندی صورت می گیرد برای اینکه تعداد افراد کمتری در معرض سروصدای ناشی از دستگاه قرار بگیرند بهتر است که مسیرهای بازرسی از محل قرار گیری دستگاه جدا شود.
- در قسمت پرکنی شربت با وجود روشن بودن یک خط تولید، صدای موجود در محدوده خطر می باشد توصیه می شود دیوارها و سقف کارگاه با مواد جاذب پوشانیده شوند و طبق چک لیست هایی دستگاه ؟؟ سرویس و بازرسی شوند و قطعات فرسوده تعویض گردند.
- در نیروگاههای سرم سازی مرکزی می توان توسط مواد جاذب صدا و نصب خفه کننده صدا مانند پشم شیشه و با بازرسی مرتب و تعویض قطعات فرسوده میزان صدا را کاهش داد.
- در نیروگاه ها اتاقکهای استراحتی که برای پرسنل این بخش در نظر گرفته شده باید دارای دیوارهای جاذب صدا و شیشه های دو جداره باشد تا صدای دستگاهها به داخل نفوذ نکند.
- انجام ادیومتری برای کارگرانی که در قسمتهای زیر سروصدا فعالیت دارند ضرورت دارد تا در صورت بروز هر گونه مشکل در افراد آنها را شناسایی کرده و اقدامات درمانی و پیشگیرانه صورت گیرد ودر صورت وجود افت شنوایی انتقال آنها به قسمتهای دیگر انجام گردد.
- استفاده نمودن کارگران از گوشیهای حفاظت فردی و نظارت مداوم ودقیق بر استفاده کردن آنها توسط پرسنل ضرورت دارد.
| دسته بندی | گزارش کارآموزی و کارورزی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 2485 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 35 |
فهرست
عنوان صفحه
پیش گفتار 1
مقدمه
کلیات صنعت نساجی 3
کلیات صنعت چاپ در نساجی 5
کلیات صنعت تکمیل در نساجی 7
توضیحاتی در مورد کارخانه 15
چارت سازمانی کارخانه 16
مدیریت 17
بخش های کلی کارخانه 19
امکانات و دستگاه های حاضر در پروسه ی تولید 21
انواع پارچه، رنگ و مواد مصرفی شرکت 24
مراحل انجام عملیات تولید 25
قسمت رنگ سازی 28
قسمت شابلون سازی 28
بخش کنترل کیفیت 31
جمع بندی 32
پیش گفتار :
با سلام حضور استادان و دلسوزان رشته ی صنایع نساجی، دومین رشته نیاز انسان که از بدو تولد تا مرگ همراه انسان خواهد بود و فعالان آن که همیشه در بالا بردن معلومات و آموزش آن تلاش می کنند و از هیچ نوع کمکی که موجب بالا رفتن یکی از پایه های صنعت می گردد دریغ نمی کنند.
اینک بعد از 3 سال آموختن تجربیات عزیزان و استادان در مکان علمی و فرهنگی خود را برای ورود به عرصه ی تلاش آماده می کنیم تا جزئی از تلاش گران و کاردانان میهنمان گردیم.
با شروع این پایان، دست به قلم خواهیم برد برای نمایش دانسته های خویش و آماده سازی خود برای آینده، شاید مفید باشد برای ایران.
ضمناً از زحمات استادانی چون دکتر قرنجیک، مهندس محرابی پیرکهن، زمانی ابیانه و نیز دلسوز آفرین جناب مهندس سادگی تشکر و قدردانی به عمل می آید تا موجبات خشنودی خویش را از شغل پیامبران به دست آوردند.
این گزارش کارآموزی که در حال حاضر در مدنظر شما قرار گرفته است حاصل 40 روز کار مفید و کسب تجربه در شرکت ماد بافت می باشد که نشان دهنده ی جزئی از فعالیت ها و مسائل و مشکلات و سیستمهای مورد استفاده در این شرکت و خطوط تولید آن می باشد.
حال با بازدید این گزارش می توان تا حدی با این شرکت و جایگاه آن در صنعت معلوماتی را به دست آورد.
این شرکت که در زمینه ی صنایع نساجی فعالیت دارد در بخش چاپ و تکمیل صنایع نساجی فعالیت می کند و پارچه هایی با ارزش اقتصادی پایین با ورود به این کارخانه و اعمال مواردی چند بر روی خصوصیات آن و تغییرات اصلاحی با خروج از خط تولید دارای ارزش افزوده ای می گردند که می توان آن ها را به بازار فروش ارائه کرد.
2 ) مقدمه :
کلیات صنعت نساجی :
بشر در ابتدا برای تهیه لباس و پوشاک و محافظت از خود در مقابل سرما و گرما صنعت نساجی را به وجود آورد. سپس زیرانداز و روانداز خود را به یاری این صنعت تهیه کرد و امروزه نه تنها انواع پوشاک و فرش و موکت را به یاری صنعت نساجی تهیه میکند بلکه برای ساخت ترمز ماشین، شریانهای مصنوعی، جادهها، هواپیماها و سایتهای فضایی به منسوجات نیاز است
نساجی، هنر بافتی است که در آن برای تولید پارچه، دو مجموعهٔ مجزا از نخها و رشتهها که تار و پود نامیده میشوند، در هم بافته شوند. رشتههای تار در قطعهٔ پارچه به صورت طولی، و رشتههای پود در عرض از این سو به آن سو میروند.
دانش نساجی در مورد الیاف و نخهای کاربردی در صنایع نساجی، پارچههای بافتهشده، منسوجات بیبافت، پوشاک، کاربردهای غبر پوشاک از تولیدات نساجی، روشهای تولیدی و کنترل کیفی مرتبط، به تحقیق میپردازد.
صنعت نساجی در بخشهای زیر فعال است:
تولید الیاف نساجی مصنوعی،
تولید نخ از الیاف نساجی طبیعی یا الیاف نساجی مصنوعی و یا ترکیبی از آنها،
تولید منسوجات بی بافت از الیاف یا نخ،
رنگرزی پارچه، چاپ پارچه و تکمیل پارچه،
تولید منسوجات خاص مورد نیاز در سایر صنایع،
فعالیتهای مشترک تحت عنوان خوشه، یکی از رویکردهای توانمندسازی این صنعت است.
در صنعت نساجی الیاف به سه دسته تقسیم میشوند که عبارتند از:
الیاف طبیعی "Natural fibers" الیاف طبیعی شامل دو بخش الیاف نباتی و الیاف حیوانی میباشند.
الیاف نباتی مانند: پنبه، کتان، کنف، رامی و الیاف حیوانی مانند: پشم و ابریشم
کلیات صنعت چاپ در نساجی :
تعریف چاپ
به تصاویر، نقوش و مطالبی که در اثر فشار به روی سطوحی مانند کاغذ ، پارچه، فلز و غیره انتقال داده شده باشند چاپ می گویند
معمولا هر نوع محصول تولیدی را براساس یک عامل دسته بندی می کنند برای مثال چینی آلات شامل تمامی تولیداتی است که ماده ی اولیه آن ها از چینی است و یا منسوجات شامل تمامی تولیداتی است که از روش بافندگی در ساخت آنها استفاده شده است . به همین ترتیب محصولات چاپی نیز به گروهی از محصولات گفته می شود که نسبت به روش تولید آنها یعنی چاپ؛ گروه بندی شده اند به عبارت دیگر در تمامی تولیدات چاپی که به این نام شناخته می شوند چاپ کردن روش تولید مشترک است
چاپ کردن شامل انواع روش هایی است که در آن ها با استفاده از نیروی فشار اطلاعات مورد نظر از روی فرم به روی سطوحی مانند کاغذ، پارچه و غیره انتقال داده می شود
ساده ترین و قدیمی ترین روش چاپ که هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرد روش استفاده از ابزار بسیار ساده ی مهر مانند است.
روش چاپ با پارچه توری اسکرین
معروفترین نوع کلیشه که به دلیل سادگی روش کار با آن اکثرا آشنائی با آن را خیلی ها دارند سیلک اسکرین است. که تشکیل شده از یک پارچه توری شکل که با پوشاندن یا مسدود کردن قسمتی از منفذهای پارچه و باز بودن قسمتی از آن طرحی ایجاد میکنند که در صورت عبور مرکب از آن طرح بر روی قطعه کار منتقل میشود.
ترانسفر
چاپ ترانسفر ، یکی از مدرنترین طرق چاپ با کیفیت بسیار بالا و سازگار با محیط زیست بدون کمترین ضایعات زیست محیطی میباشد که برخلاف چاپ های متداول روی پارچه که مقادیر زیادی آلودگی آب و بالنتیجه محیط را دارند عمل چاپ را انجام میدهد و روش تولید بدین ترتیب است که کاغذ چاپ با مرکب مخصوص چاپ شده و سپس با حرارت بر روی پارچه های رومبلی , پرده ای , لباسی ( مردانه و زنانه ) و همچنین فلز , چوب , سرامیک PT و غیره منتقل میگردد .
با این روش بر اثر پیوند شیمیایی بین مرکب و پارچه کیفیتی بوجود می آید که نقشها و تصاویر در برابر سایش و تابش نور انواع پاک کننده ها مقاوم می باشند وکاغذ باقی مانده پس از چاپ برای بسته بندی های کادوئی مورد مصرف قرار میگیرد لذا هیچگونه ضایعاتی از این نحوه تولید باقی نمی ماند .
کلیات صنعت تکمیل در نساجی :
تمام پارچههای نساجی پس از خروج از سالن بافندگی کم و بیش دارای مقادیری ناخالصی و عیوب میباشند. لذا لازم است به منظور آماده کردن پارچه برای عملیات تکمیل اصلی آنرا تحت عملیات مقدمات تکمیل قرار داد. مانند توزین و متراژ پارچه ، کنترل عیوب پارچه ، گره گیری ، رفوگری و گرفتن ناخالصیها بخصوص در مورد پارچههای پشمی که دارای ناخالصیهای سلولزی و خرده چوب و ... میباشد.
عملیات و کارهای تکمیل در نساجی برای افزایش نرمی زیر دست ، درخشندگی و بطور کلی افزایش مرغوبیت پارچه میباشد. عملیات تکمیل بستگی به چند عامل مهم دارد که عبارتند از: نوع الیاف ، ویژگی فیزیکی الیاف ، ابلیت جذب مواد گوناگون شیمیایی ، حساسیت الیاف نسبت به مواد تکمیل. عملیات تکمیل در مجاورت رطوبت ، دما و فشار معمولا به سه روش انجام میگیرد:
در این نوع تکمیل ، کالا را به منظور خاصی تحت عملیات تکمیلی قرار میدهند بطوری که اثر تکمیلی آن در عملیات بعدی مثل شستشو و غیره از بین می رود، مانند آهار دادن پارچههای پنبهای برای عملیات بافندگی و شستشوی آهار پس از خاتمه عملیات بافندگی.
در این نوع ، اثر تکمیلی تا زمانی که پارچه حالت خود را از دست ندهد (مخصوصا در مقابل شستشو و پوشش) باقی خواهد ماند، مانند رسوب دادن رزینهای مصنوعی مثل استرها و اترهای سلولز در روی پارچه و یا کلرینه کردن کالای پشمی یا تکمیل با فرمالدئیدها.
در این نوع ، اثر تکمیل مادام العمر در روی کالا باقی میماند و حتی بعد از اینکه پارچه حالت و ماهیت خود را به عنوان پارچه خارجی از دست بدهد، آثار تکمیل در آن باقی خواهد ماند. مانند پلیمریزه کردن بعضی از منومرهای اکریلیکی در روی زنجیرهای اصلی مولکولهای پارچههای سلولزی و یا پروتئینی
عمل شستشو ، اولین عمل تکمیل مرطوب میباشد و به منظور بر طرف کردن مواد خارجی مانند روغنهای ریسندگی ، واکسها و ناخالصیهای قابل حل در محلولهای شستشو انجام میگیرد. عملیات شستشو عبارتست از عمل کالا با پاک کنندههای مناسب همراه با مواد قلیایی و یا در غیاب مواد قلیایی. در صورت استفاده از صابون برای عملیات شستشو ، احتیاج به آب نرم میباشد. ولی برای پاک کنندههای مصنوعی چگونگی سختی آب اهمیت ندارد. همچنین برای اصلاح سفیدی پارچه و شفافیت رنگ الیاف آن عمل شستشو انجام میگیرد.
به منظور افزایش استحکام در برابر پارگی ، کاهش نیروی سایشی و خواباندن پرزهای سطحی الیاف نخهای تار را آهار می دهند. مواد آهاری ، ماکرومولکولهایی هستند که ممکن است بر اثر پیوند بین خود و یا با الیاف تشکیل پوششی به دو نخ دهند. آهار طبیعی عبارتند از: نشاستهها و مشتقات آنها ، مشتقات سلولزی و (پروتئینها)). آهارهای مصنوعی عبارتند از: انواع پلی وینیل الکلها ، انواع پلی اکریلات و انواع کوپلیمراستایرین و مائیک اسید.
قبل از انجام عملیات تکمیل مرطوب لازم است آهار نخ تار پارچه با اندازه کافی بر طرف شود تا در مراحل شستشو ، سفیدگری و رنگرزی یا چاپ ، مزاحمت و نایکنواختی ایجاد نکند و در ضمن مقداری از مواد در تکمیل رنگ را به خود جذب نکند. روشهای آهارگیری عبارتند از: آهار گیری با اسید ، آهار گیری با روش تخمیر ، آهار گیری با اکسید کنندهها ، آهار گیری با آنزیمها.
یکی از عملیاتی که روی پنبه انجام می شود، عمل مرسریزه میباشد که شامل تماس پنبه (اعم از الیاف نخ یا پارچه) با محلول سود سوزآور و سپس شستشوی محصول در محلول رقیق اسید و سپس آب سرد به منظور خنثی کردن قلیایی و سرانجام خشک کردن محصول است. بر اثر مرسریزاسیون درخشندگی و جلای پنبه افزایش مییابد و ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی آن تغییرات زیادی پیدا میکند. معمولا پارچههای مرغوب پنبهای پیراهنی ، رومیزی ، ملحفهای و همچنین نخهای قرقره مرسریزه میشوند.
هدف از سفیدگری ، از بین بردن رنگدانهها و ناخالصیهای دیگر و در نتیجه سفید جلوه دادن الیاف میباشد. البته سفیدگری پنبه بسیار مهم تراز سفیدگری پشم میباشد، چون درصد بالایی از پشم بصورت کالای رنگی به بازار عرضه میشود. ولی در مقابل ، مقدار زیادی از پارچههای پنبهای بصورت سفید و یا پارچههای چاپ شده با زمینه سفید مورد استفاده قرار میگیرد. پارچههای ملحفهای ، رومیزی و پیراهنی نمونههایی از پارچههای پنبهای هستند که احتیاج به سفیدگری دارد.
سفیدگری پنبه بیشتر با مواد اکسید کننده مثل کلریت سدیم و هیپوکلریت سدیم و آب اکسیژنه و مواد احیا کننده مانند هیدروسولفیت و سفیدگری پشم با اکسید کننده آب اکسیژنه همراه با آمونیاک یا سیلیکات قلیایی و مواد احیا کننده ، اکسید گوگرد و یا بی سولفیت سدیم و اسید سولفوریک و سفیدگری الیاف مصنوعی با اکسید کننده آب اکسیژنه ، کلریت سدیم و هیپوکلریت سدیم و احیا کننده ، هیدروسولفیت و در صورت لازم مواد سفید نوری به همراه سفید کننده قبلی انجام میگیرد.
تکمیل ضد آب پارچه به دو صورت امکان پذیر میباشد.
یکی از روش های تکمیل ضد آتش کالای نساجی ، پوشش آن بوسیله نمکهای آمونیوم میباشد که در گرما تولید آمونیاک نموده و بدین ترتیب با محبوس کردن آتش در خود باعث خاموش شدن و عدم پیشرفت آن میگردد. مناسبترین نمکهای آمونیوم ، دی آمونیوم فسفات و کربنات آمونیوم میباشد. سایر تکمیل کنندههای ضد آتش عبارتند از: اکسیدهای نامحلول قلع ، آنتیموان و تیتان ، استره کردن سطحی سلولز با اسید فسفریک و یا دی آمونیوم در حضور اوره هیدروکسی متیل فسفونیوم کلراید (THPC) و غیره.